Kuş gribi istihdama sıçradı: 75 bin kişi işsiz kalabilir

Türkiye tavukçuluk sektörünün ikinci kuş gribi dalgasıyla ciddi krize girdiğine ve küçülme sürecinin başladığına dikkat çeken Banvit Genel Müdürü Ömer Görener, bu yıl sektörde yarı yarıya...

BALIKESİR - Türkiye tavukçuluk sektörünün ikinci kuş gribi dalgasıyla ciddi krize girdiğine ve küçülme sürecinin başladığına dikkat çeken Banvit Genel Müdürü Ömer Görener, bu yıl sektörde yarı yarıya küçülme beklediklerini ve sektörün bu yolla ayakta kalabileceğini söyledi.
Bandırma'daki üretim tesislerinde soruları yanıtlayan Görener, 2005'te sektörün 2.5 milyar dolar büyüklüğe ulaştığını ifade edip, kuş gribi nedeniyle duran satışların ne zaman başlayacağına ilişkin tahminde bulunmanın zorluğuna dikkat çekti ve "Hiç satış olmadığı için ortada bir fiyat da yok. Bazı marketler tavuk reyonlarını salçaya, peynire, zeytine ayırmış durumda" dedi.
Üretim depoya
Tavukçuluk sektöründe haftada 20 bin ton üretim olduğunu belirten Görener, ikinci dalga salgının ardından üretimin tamamen soğuk hava depolarına aktarıldığını ve kümeslerdeki tavuklar bitene kadar işlemlerin süreceğini söyledi. Görener, "Bu sektörde şalteri indirerek üretimi durduramazsınız. Kümeslerdeki hayvanları beslemeye devam etmek zorundasınız" diye konuştu.
Sektörün yüzde 50 daralmaya kadar dayanabileceğini düşündüğünü ve bu nedenle bu yıl 1 milyar dolar ile 1.5 milyar dolar arasında bir hacme kadar geriledikten sonra yeniden büyümenin başlayacağını vurgulayan Ömer Görener, bu çerçevede işten çıkarmaların olacağını vurguladı. Yaklaşık 150 bin kişinin çalıştığı sektörde yarıya yakın bir küçülme 75 bin kişinin işsiz kalması anlamına geliyor. Her çalışanın ailesinin ortalama dört kişi olduğu düşünüldüğünde kuş gribinden etkilenecek kişilerin sayısı bir anda 300 bine kadar yükseliyor. Ancak 150 bin çalışanının yanı sıra nakliyat, yem, esnaf, yan sanayi, pazarlama elemanı gibi sektörler katıldığında kanatlı hayvan sektöründen doğrudan etkilenen işgücü sayısı milyonu aşıyor.
Buna göre, Banvit'in 2005'te 250 milyon dolar olan cirosunun da yüzde 50 gerilemesini beklediklerini de ifade eden Görener şunları söyledi: "2005 oldukça kârlı bir yıldı ve bu yıl da daralmaya rağmen, alacağımız tedbirlerle kârlılığımızı sürdüreceğimizi düşünüyorum. Bu nedenle bazı arkadaşlarımızla geçici olarak yollarımız ayrılacaktır ama yeni büyüme döneminde kendileriyle yeniden bir araya geleceğiz. Kuş gribi nedeniyle zorlanan sektörde değişimler de bekliyoruz. Sektörde birleşmeler, satın almalar ve kapanmalar yoluyla geniş çaplı konsolidasyon aşamasına geldik."
'İhracat 2007'ye kalır'
Sektörün AB'ye ihracatın eşiğinde olduğuna işaret eden Görener, kanatlı sektörünün 8-10 yıl süren AB'ye ihracat izni çalışmalarının son aşamasına geldiklerini ve bu yılın ortalarına doğru ihracata başlama hazırlığında olduklarını belirtti. Görener şöyle konuştu: "Artık bu yılı bir yana bıraktık. AB'ye ihracatın 2007 öncesi olacağını sanmıyorum.
Ama, işler normal seyrinde giderse gelecek yıl ihracata başlarız."
Bandırma bölgesinde, geniş çaplı kuş gribi bir tatbikatı yaptıklarını anlatan Görener, bu nedenle olaya çabuk müdahale edilebildiğini kaydetti. Buna karşılık, Doğu Anadolu'nun doğusunda ortaya çıkan ikinci dalgaya, bölgesel koşulların da etkisiyle, müdahalede geç kalındığını ifade eden Ömer Görener, bu nedenle salgının hızlı yayıldığını ve ölümlerin de geleneksel yapı nedeniyle evcil hayvanlarla iç içe yaşamdan kaynaklandığını, Doğu'daki birçok ailenin kış aylarında kümes hayvanlarını evlerine aldıklarını ifade etti. Tarım Bakanlığı'nın bir yandan da itlaf işlemlerini sürdürmesinin yayılmayı engelleyeceğini de vurgulayan Görener'e göre itlaf ne kadar artarsa kuş gribinin yayılma riski o kadar azalacak.