Kusursuz fırtına

Kusursuz fırtına
Kusursuz fırtına
Mali uçurum endişesi, seçimden zaferle çıkan Obama'yı zorlayacak. 31 Aralık gecesi sona erecek vergi indirimleri ABD ekonomisini resesyona sokabilir.

Obama’nın tekrar seçilmesine sınırlı tepki veren piyasalar 31 Aralık 2012 tarihine kilitlendi. ABD ’de özellikle hanehalklarına önemli ölçüde katkı sağlayan Bush’un vergi indirimleri 31 Aralık’ta sona erecek. Piyasaların ‘Mali uçurum’ (Fiscal cliff) olarak adlandırdığı bu durumun gerçekleşmesi ve 2013 başında devreye girecek 600 milyar dolarlık bütçe kesintileri ile ABD ekonomisinin resesyona girme riski gündeme gelecek. Ekonomik toparlanmanın henüz netleşmediği bir ortamda uygulanacak yanlış bir maliye politikası ABD’yle birlikte tüm dünyayı olumsuz etkileyecek.

Kamu harcamaları kesilecek 
ABD’de 2011 yılında açıklanan Bütçe Kontrolü Kanunu (BKK) uyarınca, 2013 başından itibaren otomatik olarak kamu harcamalarında ciddi kesintiye gidilecek ve vergiler arttırılacak. ABD’nin 2012 yılındaki bütçe açığı 1.1 trilyon dolar, kamu borcu ise 11.3 trilyon dolar (GSYH’nin yüzde 73’ü) olacak. ABD’de kanunda değişiklik yapılmaması halinde 31 Aralık 2012 gecesinden itibaren Bush döneminde getirilen yüksek gelirler için vergi kesintisi sona erecek. Ayrıca, 2011’de çalışanlara getirilen vergi indirimi de son bulacak. Bu durum gelir vergilerinde yüzde 2 artış olması anlamına geliyor. Bazı kamu harcamaları otomatik olarak kesilecek ve binden fazla devlet programı sona erecek.

Resesyon riski artacak
ABD’de 31 Aralık’ta yürürlüğe girecek kanunlarda değişiklik yapılmaması durumunda, bütçe ve borç dengeleri iyileşecek fakat büyüme üzerinde ağır bir yük oluşup resesyon riski artacak. Kanunun aynen yürürlüğe girmesi halinde bütçe açığının 500 milyar dolar azalması fakat ekonominin 2013’te yüzde 0,5 daralması, işsizliğin yüzde 9’u aşması bekleniyor.

Değişiklik ekonomiyi büyütecek 
ABD’de vergi artışları ve harcama kesintilerinin ertelenmesi ve önceki yıllardaki politikaların devamı halinde, bütçe açığının 2013’te 1 trilyon dolar düzeyinde kalması, işsizlik oranının yüzde 8’lerde seyretmesi, büyüme oranının ise yüzde 1,7 olması öngörülüyor. ABD’de mali uçurumdan korunabilmek için Demokratlar ile Cumhuriyetçilerin uzlaşması gerekiyor. Aralık ayının sonuna doğru vergi artışları ve harcama kısıntılarını bir yıl süreyle erteleme üzerinde uzlaşma olması bekleniyor.

31 Aralık 2012 gecesinden itibaren ne değişecek? 
2001-2003 arasında (Bush dönemi) getirilen yüksek gelirliler için vergi kesintisi sona erecek.
2011’de çalışanlara getirilen vergi indirimi sona erecek.
İş dünyası için getirilmiş olan bazı vergi avantajları kaldırılacak.
Obama’nın sağlık reformu ile ilişkili yeni vergileri yürürlüğe girecek.
Bazı otomatik kamu harcaması kesintileri devreye girecek.
Binden fazla devlet programı sona erecek.

Euro iki ayın dibine indi
Avrupa ’ya ilişkin resesyon riskinin tekrar artması ve ABD’nin daha hızlı toparlanacağına ilişkin beklenti-lerle Euro, dolar 1.2749 ile iki ayın en düşük seviyesine geriledi. İki gün önce 1.672 dolara inen altının onsu dün 1731 dolara kadar çıktı. Avrupa borsalarında yüzde 1-2 arasında düşüş yanırken, içeride de Suriye ve AB endişeleri ile dolar tekrar 1.78 TL seviyesinin üstüne çıktı.

Bernanke’nin koltuğu tehlikede 
ABD’de Obama’nın seçimi kazanmasının ardından gözler görev süresi Ocak 2014’te sona erecek olan ABD Merkez Bankası (FED) Başkanı Ben Bernanke’ye çevrildi. Deutsche Bank’ın, seçim öncesi hazırladığı raporda Obama’nın yeniden seçilmesi halinde başkanlık koltuğuna Roger Ferguson, Janet Yellen ve Donald Kohn en yakın adaylar olarak görüldü. Analistler, Yellen’ın isminin öne çıktığı görüşünde.

Bütçe açığı 1.1 trilyon $
Kamu borcu 11.3 trilyon $
Kamu borcu/GSYH %73
İşsizlik %7,9