Meclis'te kıyak sıkıntısı

Genel Sağlık Sigortası'yla birlikte 2007 itibarıyla aile ve koruyucu hekimlik hariç, muayenelerde 2 YTL katkı payı alınacak. İyileştirme araç ve gereçlerinin alımındaki pay 398 YTL'yi geçmeyecek.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Milletvekilliğine devam ederken emekli aylığı almakta olan vekillere getirilen kıyak düzenleme tartışma yarattı. AKP çevrelerinden yasanın milletvekillerine kıyak getirmediği savunulurken, AKP'li Zekai Özcan, temsil tazminatını ayrıcalık olarak görmediğini söyledi. Dün gazetemizde yer alan 'Milletvekilleri, Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Yasası'na, kendileri için sessizce iki kıyak birden soktu' haberi ses getirdi. Vekillere nasıl kıyak sağlandığını değiştirilen yasa maddesini de göstererek adım adım açıklıyoruz.
Mevcut durumda, vekillik görevini sürdüren emekli milletvekilleri emekli aylığı alıyor ancak temsil tazminatından yararlanamıyor. Bu milletvekilleri yeni yasa yürürlüğe girdiğinde emekli aylıklarının yüzde 14'ünü de sosyal güvenlik destek primi olarak kaybedecekti. Çıkarılan yasayla mevcut vekillerin emekli aylıklarına ek olarak temsil tazminatı alma olanağı da sağlandı. Böylece ödeyecekleri yüzde 14'lük sosyal güvenlik destek primiyle zarara girmelerinin yolu kapatıldı.
Eşitlik hedefleniyordu
Genel Kurul'da geçen hafta kabul edilen kanunun amacı, özellikle Emekli Sandığı iştirakçileri arasında yaygın olan, bugüne kadar emeklilik kesintisine tabi olmayan kazançlarının tümünden emeklilik ve sağlık primi ödenmesini sağlamak. Ayrıca, makam, görev ve temsil tazminatı adları altında emekli aylığına ek ödeme, aylığa dahil edilerek, mevcut ayrımın kaldırılmasını sağlamak. Düzenlemeyle, yasa yürürlüğe girdikten sonra emekli olacak vekiller, toplumun diğer bireyleriyle eşit hale getirilecek. Yani, vekiller çalışma hayatı boyunca ne kadar prim ödediyse emekli aylıkları da ona göre belirlenecek. Asgari ücretten ödeyip emekli olduktan sonra, iki yıl vekillik yapıp emekli aylığını on kat artıramayacak.
Ne getirildi?
Halen emekli vekillere 2 bin 160 YTL emekli aylığı ve 1.280 YTL temsil tazminatıyla ayda 3 bin 440 YTL ödeniyor. Emekli aylığı alan vekil yeniden seçilirse, temsil tazminatı kesiliyor, sadece 2 bin 160 YTL alıyor. Görev süresi dolar, tekrar seçilemezse temsil tazminatı yeniden ödenmeye başlıyor. Böylece toplam emekli aylığı tekrar 3 bin 440 YTL'ye çıkıyor.
Kıyak nasıl geldi?
Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası'ndaki düzenlemeyle, emekli aylığı alırken vekilliği sürenlerin 1.280 YTL temsil tazminatının kesilmemesi sağlandı. Bu sayede, yeni yasayla getirilen ve emekli milletvekillerinin maaşlarında 1.190 YTL düşüşe yol açacak sosyal güvenlik destek primi ödemesi nedeniyle maaşın düşmesi önlendiği gibi kâra da geçti.
Emekli aylığı alırken vekilliği sürenlerin temsil tazminatının kesilmesine ilişkin uygulamanın dayanağını Emekli Sandığı Kanunu'nun Ek 68'inci maddesinin beşinci fıkrası. Emekli Sandığı Yönetim Kurulu, kanunun bu hükmüne dayanarak, emekli vekillerin 1.280 YTL temsil tazminatını kesiyor. Geçen hafta TBMM'de sekiz saatte kabul edilen yasanın 105. maddesinin (a) bendinin 4. fıkrasına konulan iki kelimeyle, Emekli Sandığı Kanunu'nun 68. maddesinin beşinci fıkrası Emekli Sandığı Kanunu'ndan çıkarıldı. Böylece, emekli aylığı alan ve milletvekilliği devam eden emekli vekillerin temsil tazminatının kesilmesi uygulamasına son verildi.
Gerekçe Anayasa
Kıyak düzenlemenin gerekçesi olarak Anayasa'nın 86. maddesi gösteriliyor. Bu madde, "Milletvekillerine ödenen yolluk ve ödeneklerin (milletvekili maaşları yolluk ve ödenek olarak adlandırılıyor), kendilerine yapılan emekli aylığı ve benzeri ödemelerin kesilmesini gerektirmeyeceğini" düzenliyor. Emekli Sandığı Kanunu'nun ek 68. maddesinin beşinci fıkrasının Anayasa'nın bu hükmüne aykırı olduğu belirtilirken, Anayasa'nın bu hükmünün bugüne kadar neden anımsanmadığı sorusu boşlukta kalıyor. Milletvekilleri, Anayasa'ya aykırı kesilen temsil tazminatı için bir milletvekili dava açarsa, kazanabileceğini, bunun da Maliye'yi 50-60 milyon YTL ödeme yükümlülüğüyle karşı karşıya bırakacağını savunuyor. Ancak, böyle bir davaya kamuoyunda tepki çekeceği düşüncesiyle kimsenin cesaret edemediği ifade ediliyor.
Bu arada, Plan ve Bütçe Komisyonu başkanvekili, AKP'li Altan Karapaşaoğlu, parlamento olarak Radikal'i mahkemeye vereceklerini belirtirken, CHP'li komisyon üyesi Kemal Kılıçdaroğlu, 'Radikal'in haberinin doğruluğu konusunda tanıklık yapacağım' dedi.
'Fotoğrafı halka göster'
Grup toplantısında Sosyal Güvenlik Yasası'na değinen CHP lideri Deniz Baykal şunları söyledi: "AKP'nin ve IMF'nin sosyal Güvenlik Yasası CHP'nin yokluğunda çıkarıldı. Oldubittiyle çıkarılan yasanın ne olduğu yeni anlaşılmaya başlandı. Yasayla vekillerin maaşı ve emeklilik hakkıyla ilgili düzenleme yapıldı. Bunların CHP'nin olmadığı oturumda yapıldığı anlaşılıyor. Başbakan, CHP'nin olmadığı sıraların fotoğrafını halka göstereceğini söylüyordu. Lütfen göstersin. CHP'nin bulunmadığı Meclis'te hangi kanunun, hangi düzenlemeyle çıktığını halk iyi değerlendirir."
AKP'li Özcan: Milletvekiline ayrıcalık yok
AKP'li Zekai Özcan parlamentoda düzenlediği basın toplantısında, temsil tazminatının emekli maaşına eklenmesinin 'ayrıcalık' olmadığını savundu. Yasada Cumhurbaşkanı ve TBMM Başkanı dışında kimseye ayrıcalık getiren hüküm bulunmadığını savunan Özcan, 'kıyak' nitelemesine kamuoyunun duyarlı olduğuna dikkat çekti ve şunları söyledi:
"2007'den itibaren temsil tazminatı gibi ek ödemeler tümüyle kalkacak. Emekli olup aktif çalışan milletvekillerinden de yüzde 14 destek primi kesilecek. Emekli maaşında düşme olmaması genel düzenleme. Temsil tazminatı emekli maaşının içine girecek. Emekli olup yeniden çalışanlardan destek primi kesileceğinden, milletvekilleri de yüzde 14 prim ödeyecek. Temsil tazminatı maaşa girer, bundan yüzde 14 prim kesilir. Emeklilik maaşı alan vekillerin maaşındaki değişim artı eksi 80-90 YTL. Maaşı artabilir de düşebilir de. Temsil tazminatının maaşa eklenmesi ayrıcalık değil." Özcan, çalışmalar sırasında milletvekillerinden emeklilik haklarının iyileştirilmesi, genç milletvekillerine emeklilik hakkı tanınması yolunda talep gelip gelmediğine ilişkin sorulara "O konuya girmek istemiyorum" karşılığını verirken, milletvekilleri için özel yasa çıkarılmasına gerek görmediğini kaydetti. Özcan, hâkim ve savcıların maaşlarında düşme olacağını ise kabul etti ve bunun önüne geçecek düzenleme üzerinde çalışıldığını sözlerine ekledi.