Memurlara iş göremezlik aylığı

Bugüne kadar sadece işçilerin yararlanabildiği iş göremezlik aylığından gelecek yıldan itibaren memurlar da yararlanabilecek. Kadın memurlara ücretsiz doğum ve analık izni süreleri için...
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Bugüne kadar sadece işçilerin yararlanabildiği iş göremezlik aylığından gelecek yıldan itibaren memurlar da yararlanabilecek. Kadın memurlara ücretsiz doğum ve analık izni süreleri için prim borçlanması hakkı getirilirken, memurların askerlik ve yurtdışı borçlanmalar için ödemeleri gereken prim bedelleri de düşecek.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 1 Ocak'ta yürürlüğe girecek Genel Sağlık Sigortası (GSS) Yönetmeliği üzerindeki çalışmalarını sürdürüyor. Mevcut uygulamaya göre, memurlar işyerinde veya işi gereği dışarıya görevle gönderildiğinde bir kaza geçirip malul kalırsa kendisine vazife malulü aylığı veriliyor.
Yönetmeliğe göre, bundan sonra memurlar, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve arızalar nedeniyle, alacakları raporlarda meslekte kazanma gücünü en az yüzde 10 oranında kaybederlerse, kendilerine sürekli iş göremezlik geliri bağlanacak. Sürekli iş göremezlik geliri, sigortalının mesleğinde kazanma gücünün kaybı oranına göre hesaplanacak.
İki geliri olacak
Sürekli tam iş göremezlikte sigortalıya, ücretinin yüzde 70'i oranında gelir bağlanacak. Ancak sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise gelir bağlama oranı yüzde 100 olacak.
Bağlanan sürekli iş göremezlikten sonra memur işine devam edecek ve ileride emekli olduğunda hem emekli aylığını, hem sürekli iş göremezlik gelirini almaya devam edecek. İş göremezlik oranı yüzde 60'tan fazlaysa bu defa, emekliye sevkedilip hem malullük aylığı verilecek, hem de sürekli iş göremezlik geliri bağlanacak. Ancak bağlanan iki tür gelir/aylıklardan çok olanın tamamı, az olanın yarısı verilecek.
Halen, ilaç ve ortez-protezlerde SSK'lı çalışanlardan asgari ücretin 1.5 katı (2006 yılı rakamlarıyla 797 YTL), SSK emeklilerinden ise asgari ücret tutarında (531 YTL) katılım payı alınıyor. Mevcut uygulamada, Bağ-Kur sigortalıları birinci gelir basamağının 1,5 katı (2006 rakamlarıyla 530.04 YTL), Bağ-Kur emeklileri ise birinci gelir basamağının yüzde 65'i (229.68 YTL) oranında katılım payı ödüyor. Yeni sistemde memur, esnaf ve işçiler arasındaki eşitsizlik ortadan kaldırılarak katılım payının tavanı asgari ücretin yüzde 75'i (398 YTL) olarak eşitlendi.
Günlük ödeme 7-8 dolar
Mevcut uygulama sadece askerlikte er veya erbaş olarak geçen süreler, yurtdışı borçlanması ile grev ve lokavtta geçen sürelerin borçlanması mümkün. Halen memurlar askerlik borçlanması ödemesi yaparken işe başlama derece ve kademelerine göre hesaplanan emekli keseneğine esas matrahın yüzde 36'sı oranında askerlik borçlanma tutarını ödüyorlar. Yurtdışında geçen süreler için ise günlük 7-8 dolarlık prim ödemek gerekiyor.
Yeni sistemde ise yurtdışı ve askerlik borçlanması memurun asgari ücretle bunun altı buçuk katı arasında kendisinin belirleyeceği bir rakamın yüzde 32'si olarak ödenecek. Bu durumda memurlar için aylık prim ödemesi aylık 170 YTL'de kalacak.
Yeni sitemde kadın memurlar başta olmak üzere tüm sigortalılar, ücretsiz doğum ya da analık izni süresini borçlanabilecek. Ayrıca, sigortalı olmaksızın avukatlık stajında geçen sürelerle, sigortalıyken herhangi bir suçtan tutuklanan ve beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri; hekimlerin tıp fakültelerindeki süreleri için aylık asgari 170 YTL prim ödeyenek emekliliğe saydırılabilecek.



Esnaf için üç formül sunulacak
Emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden esnafa getirilen brüt asgari ücretin yüzde 33.5'i oranındaki (yaklaşık 178 YTL) sosyal güvenlik destek primine gelen tepkiler nedeniyle hükümetin geri adım sinyali üzerine SGK hükümete üç ayrı formül önermeyi kararlaştırdı. Düzenlemeye en büyük tepki, şirketlerde sembolik payı bulunan ve sayıları 51 bin olarak hesaplanan emekli esnaftan geliyor. Bu nedenle SGK hükümete, şirketlerde sembolik ortaklıkları bulunanlardan hiç destek primi alınmaması; şirket ortağı esnaf emeklisinin şirketten elde ettiği gelir üzerinden destek primi ödenmesi ve son olarak da tüm esnaf emeklileri için destek primi kesintisinin düşürülmesi seçeneklerini sunacak. Seçeneklerde kararı hükümet verecek.