Memurun fakirliğini devlet de kabul etti

Arsa satılacak
Bayındırlık Bakanlığı, toplusözleşme sırasında memurun durumunun iyi olduğunu iddia eden Devlet Bakanı Şahin'i yalanladı. Ankara'da gecekondu önleme bölgesinde memurlara arsa satacak olan bakanlık, yasa gereği önce yoksulluk sınırını belirledi.
Sınırı geçen az
Bakanlık, yoksulluk sınırını dört kişilik aile için aylık 2 bin YTL olarak saptadı. Temmuz itibarıyla öğretmenler 1.004, polisler 1.055, araştırma görevlileri 960, üniversite mezunu memurlar 668, yeni işe başlayan hâkim ve savcılarsa 1.605 YTL aylık alıyor.
100 bin şanslı
Emekli Sandığı verilerine göre Türkiye'de toplam 2.4 milyon memur var. Profesör, vali ve yönetici gibi sayıları 100 bini bulmayan üst düzey memurlar dışındaki 2.3 milyon memur, dört kişilik aile geçindirdikleri varsayılırsa, yoksul grubuna giriyor.
'Kadına ayrımcılık'
Arsa satış şartnamesinde bir de ayrımcılık yapıldı. Bakanlık arsa için başvuru yapacak kadın memurların eşlerinden onay aldıklarına dair noterden muvafakatname istedi. CHP: Bunun savunulabilir bir tarafı yok.
Haber: İSMET DEMİRDÖĞEN / Arşivi
AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - 2007 yılı için devlet memurlarına yapılacak zammın toplugörüşmelerinde hükümet temsilcisi Devlet Bakanı Mehmet Ali Şahin, memurların gelir durumlarının sanıldığı kadar kötü olmadığını, hatta ev araba sahipliğinde artış yaşandığını grafiklerle anlatmıştı. Fakat hükümetin bir başka bakanlığı ise durumun hiç de öyle olmadığını memurların neredeyse tamamının 'yoksul olduğunu açıkladı.
10 yılda tahsil ediliyor
Ankara Altındağ'daki gecekondu önleme bölgesinde Bayındırlık Bakanlığı'na 400 arsa tahsis edildi. Yasaya göre arsa tahsis edilecek kişilerin 'yoksul' olması gerekiyordu. Bakanlık arsa tahsisi için yoksulluk sınırını aylık 2 bin YTL olarak belirledi. Yani 2.4 milyon devlet memurunun 2.3 milyonu, aylık geliri bu rakamın altında kaldığı için Bayındırlık Bakanlığı'na göre yoksul sınıfına giriyor.
Altındağ ilçesine bağlı Ulubey-Karapürçek Gecekondu Önleme Bölgesi'nde bulunan 400 arsa, Bayındırlık Bakanlığı'na bağlı üç genel müdürlük personeli ile merkez teşkilatı personeline tahsis edildi. Metrekaresi 120 YTL'den ve on yıl vadeyle satılacak 125-250 metrekarelik arsalardan almak isteyen memurlara 'yoksul ve dar gelirli' olma koşulu getirildi. kadın memurların ise eşlerinden noter tasdikli muvafakatnamenin aslını getirmeleri istendi. Bakanlık, yoksulluk sınırını ise ayrı bir yönetmelikle belirledi. Buna göre, yıllık geliri 24.440,99 YTL'nin (24 bin 440 YTL, 99 yeni kuruş) altında gelire sahip olan dört kişilik aileler yoksul kabul edilecek ve değerlendirmede 'on üzerinden on puan' alacaklar.
775 Sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca Ankara'nın Altındağ ilçesine bağlı Ulubey-Karapürçek'te Gecekondu Önleme Bölgesi olarak belirlenen alanda Bayındırlık Bakanlığı personeli için de 400 arsa tahsis edildi. Kanuna göre, gecekondu önleme bölgelerinde arsa tahsisi öncelikle bölgedeki gecekondu sahipleri ile yoksullara yapılıyor. Ayrıca kooperatiflere ve müşterek başvuranlara da arsa tahsisi yapılabiliyor. Gecekondu Kanunu uyarınca tahsis edilen arsaların bedelleri on yılda tahsil ediliyor ve konut yapımı sırasında devlet yardımı sağlanıyor. Arsaların tüm altyapı hizmetleri de devlet tarafından karşılanıyor.
Personele kardeş payı
Bayındırlık Bakanlığı'na bağlı Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü tarafından personele arsa tahsisine ilişkin yapılan 'İlanen Duyuru'ya göre, 400 arsanın 100'ü söz konusu genel müdürlük personeline, 100'ü Afet İşleri ve 100'ü Yapı İşleri genel müdürlüklerine, 100'ü de bakanlığın merkez teşkilatı personeline tahsis edildi. Hisse büyüklükleri 125-250 metrekare olarak belirlenen arsalar, metrekaresi 120 YTL üzerinden satılacak. Satış bedelinin yüzde 10'u tahsis aşamasında, kalanı ise dokuz yılda dokuz eşit taksitle tahsil edilecek. Arsa tahsisine ilişkin başvurular 20 Eylül-4 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirildi.
Gecekondu Kanunu'na göre arsa tahsisleri sadece yoksul ve dar gelirlilere yapılabiliyor. Bu nedenle, duyurunun 'Başvuru şartları' bölümünde, arsa tahsisi için başvuran Bayındırlık Bakanlığı personeline de 'yoksul ve dar gelirli olmak' koşulu getirildi. Bir diğer koşul ise, söz konusu kanundan daha önce yararlanarak arsa veya konut sahibi olmamış olmak. Duyurunun ekinde ise yine Gecekondu Kanunu uyarınca Bayındırlık Bakanlığı'nın her yıl ilan ettiği yoksulluk sınırına ilişkin gelir cetveli yer aldı.
Sendikaları solladı
Bakanlığın 8 Mart 2006'da belirlediği yoksulluk sınırına ilişkin puanlama cetveline göre, dört kişilik bir ailenin yıllık geliri 24.440,99 YTL ise yoksulluk sıralamasında on üzerinden on puan alacak. Yıllık geliri 25.260 YTL olan dört kişilik bir aile ise on üzerinden 1 puan alacak. Aynı sıralama, iki kişilik aileden 10 kişilik aileye kadar ayrı ayrı belirlendi.
Bayındırlık'ın belirlediği yoksulluk sınırı, işçi ve memur sendikalarının 'memurlar yoksulluk çekiyor' iddiasını da doğruladı. Eylül itibarıyla dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı Türk-İş'e göre 1.902 YTL, Kamu-Sen'e göre 2 bin 43 YTL, Memur-Sen'e göre 1.956 YTL.
CHP'den eleştiri
CHP'li Erdal Karademir, Bayındırlık Bakanlığı'nca personele yapılan arsa tahsisinin hem memurun yoksulluğunu tescil etmesi, hem de kadın memurlara karşı ayrımcılık yapması nedeniyle düşündürücü olduğunu ifade etti.
Kadın çalışana, kocasından izin şartı
Duyurunun 'başvuruda istenilen evraklar' bölümünde ise 'yardım talep beyannamesi' doldurularak, 2005 yılı geliriyle birlikte çalışılan birimden onaylatılması istendi.
Bakanlığın ilanen duyurusunda kadın örgütlerini çileden çıkaracak bir koşula da yer verildi. 'Evli kadın' memurlardan, 'eşleri tarafından aile birliğini temsilen arsa ve konut almalarına izin verildiğine dair noterde düzenlenmiş muvafakatnamenin aslı' istendi. Medeni Kanun'da 2001 yılında yapılan değişikliğe göre, 'eşlerden her biri ortak yaşamın devamı süresince ailenin sürekli ihtiyaçları için' evlilik birliğini temsil edebiliyor. Medeni Kanun'un 'Aile konutu' başlıklı 194. maddesi ise konut edinmeyi değil, edinilmiş bulunan konut üzerindeki hakların, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça eşlerden biri tarafından sınırlanamayacağını, örneğin ipotek ettirilemeyeceğini düzenliyor.
Şahin'e göre alım güçleri gayet iyi
2007 yılı devlet memurları zammı için yapılan toplugörüşmeleri yürüten Devlet Bakanı Mehmet Ali Şahin, kamu çalışanlarının yeni yapılan zamla alım gücünün düşürülmediğini söylemişti. Şahin, "Biz gelmeden, iki-üç maaşıyla buzdolabı, televizyon alabilen memur şimdi bir maaşla bunları alabiliyorsa demek ki alım gücü düşmemiştir, artmıştır" demişti. Hazırladığı sunumda Şahin, "Memurların yüzde 46'sının kendi evi var. Hatta bazı bakanlıklarda çok sayıdaki memur, araçlarını park edemediği için otapark istiyor" diyerek memurların yoksulluk içinde olmadığını ifade etmişti.
Memurun yüzde 96'sı yoksul!
Temmuz itibarıyla polis 1.055 YTL, öğretmen 1.004 YTL, araştırma görevlisi 960 YTL, üniversite mezunu memurlar 668 YTL, yeni işe başlayan 8/1 derecedeki hakimler de 1.605 YTL, profesör ise 2.504 YTL maaş alıyor. Emekli Sandığı verilerine göre Türkiye'de 2.4 milyon memur var. Profesör, vali, üst düzey hâkim, genel müdür gibi toplam memur sayısı içinde 100 bini bulmayan üst düzey memurlar dışında Türkiye'deki memurların 2.3 milyonu, yani yüzde 96'sı Bayındırlık Bakanlığı'na göre yoksul sınıfına giriyor.
Ortalama gelirli de yoksul
TÜİK ise 2004 yılında nüfusu gelir dağılımı açısından yüzde 5'lik dilimlere ayırdığı araştırmasında, Türkiye'de hane gelirini yıllık ortalama 12 bin 795 YTL olarak hesapladı. TÜİK'in araştırmasına göre, 2004 yılı itibarıyla Türkiye'de nüfusun yüzde 90'ını oluşturan 63.2 milyonluk kesimin yıllık hane geliri 20.951 YTL ve altında kalıyor. 2004 yılından bu yanaki enflasyonun yüzde 14 düzeyinde gerçekleştiği dikkate alındığında, nüfusun yüzde 90'lık bölümünü oluşturan ailelerin yıllık geliri, Bayındırlık Bakanlığı'nın belirlediği rakamın altında, yani 23.884 YTL'de kalıyor.