Merkez Bankası faiz düşürdü

Kısa vadeli faizi 0.25 puan indiren Merkez Bankası raporu: 2005 enflasyonu tamam. Özelleştirme geliriyle borç ödensin.

ANKARA - Merkez Bankası, yılın ilk dokuz ayındaki gelişmelerden hareketle 2005 enflasyon hedefinin tutturulacağını belirtti. 2006 enflasyonu için de iyimserliğini koruyan banka, petrol fiyatlarındaki olası bir şok artışın hedefi tehdit edebileceğine dikkat çekti. Merkez Bankası, artan özelleştirme gelirleri nedeniyle mali disiplinden sapılmaması uyarısında bulunurken, özelleştirme gelirlerinin de borç ödemesinde kullanılması gereğine dikkati çekti.
Faiz oranlarında çeyrek puanlık indirime giden Merkez Bankası, kararın dayanağını oluşturan Enflasyon ve Görünüm Raporu'nu da açıkladı. Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti imzalı raporda, eylülde tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) yüzde 1.02 arttığı vurgulanırken, enerji, alkollü içecekler, tütün ve fiyatları yönetilen/yönlendirilen diğer ürünler ile dolaylı vergiler dışında hesaplanan özel kapsamlı TÜFE göstergelerinin (ÖKTG) yüzde 0.92 arttığı kaydedildi. Bu endeksten işlenmemiş gıda çıkarıldığında ise aylık artışın yüzde 0.57 kaldığı kaydedilen raporda, nihai durumda yıllık TÜFE'nin de yüzde 7.99'dan 6.86'ya düşmüş olduğu ifade edildi.
Ramazanın etkisi
Eylül ayında tüketici enflasyonunu ramazan dolayısıyla öne alınan gıda ürünlerindeki zamlar, konut fiyatları ve kiraları, okul servis ücretleri ve öğrenci harçlarındaki yüksek oranlı artışların etkilediği vurgulanan raporda, ramazan ayının gıda fiyatları üzerindeki asıl etkisinin de ekim enflasyonuna yansıyacağına dikkat çekildi. Ancak, bu etkinin geçici olacağı saptamasında bulunuldu. Merkez Bankası raporundaki başlıca tespit ve uyarılar şöyle oldu:
2005 enflasyonu tamam: Petrol fiyatlarının bugünkü düzeyinin çok üzerine çıkmadığı ve büyük bir dışsal şoka maruz kalınmadığı ana senaryosu çerçevesinde, 2005 sonunda yıllık enflasyon hedef dahilinde gerçekleşecektir.
Petrol enflasyonu 1.5 puan: Son dönemde maliyetleri etkileyen önemli unsurlardan biri olan petrol fiyatlarındaki olumsuz gelişmeler sürüyor. Son bir yılda petrol fiyat artışlarının enflasyon üzerindeki birincil etkileri 1.5 puana yaklaşmıştır. Petrol sabit kalsaydı yıllık enflasyon yüzde 6.5 civarında olacaktı.
Petrol 2006'yı tehdit ediyor: Petrol fiyatlarının öngörülemeyen seyri, 2006 enflasyonu üzerinde belirsizlik oluşturuyor. Bu bağlamda, geleceğe yönelik tahminlerde petrol fiyat artışının devamı ana risklerden biri oluyor. Petrol fiyatlarının ikincil etkilerinin önümüzdeki dönemde de sınırlı kalması ve enflasyon eğiliminin 2006 hedefleriyle uyumlu hale gelmesi için, iç talebin kontrol altında tutulması ve bekleyişlerin bozulmaması lazım. Bu doğrultuda, mali disiplinin ve yapısal reformların sürekliliğinin kritik önemi devam ediyor.
Dış dalgalanmalar geçici: Uluslararası likidite koşullarındaki olası dalgalanmalar risk yaratır. Ancak, son dört yılda benzer süreçlerin defalarca yaşandığı ve kararlı politikalar sayesinde etkilerinin geçici kaldığı unutulmamalı.
Özelleştirme geliriyle borçlar ödensin: Son dönemde özelleştirme potansiyelinin harekete geçirilmesiyle kamunun borçlanma gereksinimini azaltarak vadelerin uzatılabilmesine katkıda bulunacaktır. Kuşkusuz, gerek enflasyondaki düşüş sürecinin devamı, gerekse cari açığın kontrol altında tutulması açısından, özelleştirmeden elde edilecek finansmanın bütçe disiplininden sapma için bir gerekçe olarak algılanmaması ve öncelikli olarak borçların tasfiyesinde kullanılması kritik önem taşımaktadır.
AB enflasyondaki düşüşü destekledi: Son dönemde açıklanan veriler, verimlilik artışının devamı konusundaki endişeleri azalttı ve toplam talebin enflasyon üzerindeki baskısının sınırlı kalma olasılığının kuvvetlendiğini gösteriyor. Ayrıca, AB ile müzakere sürecinin başlangıcına yönelik belirsizliklerin ortadan kalkması, enflasyon bekleyişlerindeki olumlu eğilimi desteklemektedir.
Faizlerin seyri: Bu gelişmelerin 2006'da enflasyonun izleyeceği seyir açısından içerdiği bilgiler göz önüne alınarak, önümüzdeki dönemde kısa vadeli faizlerin yönünün aşağı olma olasılığının yukârı olma olasılığına kıyasla daha fazla olduğu ifade edilebilse de enflasyon eğiliminin halen yüksek olması, hizmet enflasyonundaki katılık ve petrol fiyatlarının ikincil etkilerine ilişkin belirsizlikler, söz konusu yön hakkındaki ifadenin net bir şekilde ortaya konulmasını engelliyor.

Yılın yedinci indirimi (yüzde)

Tarih Borç alma Borç verme
31.12.2004 18.00 22.00
11.01.2005 17.00 21.00
09.02.2005 16.50 20.50
09.03.2005 15.50 19.50
11.04.2005 15.00 19.00
10.05.2005 14.50 18.50
09.06.2005 14.25 18.25
11.10.2005 14.00 18.00

Faiz çeyrek puan indi
Haziran ayından bu yana ilk kez faiz indiren Merkez Bankası, kısa vadeli faizlerini çeyrek puan düşürdüğünü açıkladı. Merkez Bankası, pazartesi günü toplanan Para Politikaları Kurulu toplantısında alınan karar gereği, gecelik borçlanma faizini yüzde 14.25'den yüzde 14.00'e geriledi. Bono faizleri üzerinde belirleyici olan gecelik repo faizlerindeki 0.25 puanlık indirim sonrasında Hazine bonolarının fonlama maliyeti de yüzde 15.30'dan yüzde 15'e inmiş oldu. Ancak bu beklenti daha önce ikincil piyasada işlem gören bonoların faizine yansıtıldığı için dünkü indirim karşısında bono faizleri mevcut seviyelerini korudu. Geçen hafta AB ile müzakere sürecinin başlamasının ardından bono faizlerinin yüzde 15'in altına indiğini hatırlatan bankacılar, dün zaten fonlama maliyetlerinin altında olan bono faizlerinin bu yüzden tepki vermediğini söyledi. Banka dün borç verme faizini de yüzde 18.25'den yüzde 18.00'e, 1 haftalık borçlanma faizi de yüzde 14.25'den yüzde 14.00'e indirdi.