Merkez faizde frene bastı

Merkez Bankası, aralık ayından bu yana yaptığı faiz indirimlerine bu ay ara verdi ve yüzde 14.25 olan gecelik faizde değişiklik yapılmayacağını açıkladı.

ANKARA - Merkez Bankası, aralık ayından bu yana yaptığı faiz indirimlerine bu ay ara verdi ve yüzde 14.25 olan gecelik faizde değişiklik yapılmayacağını açıkladı.
Banka faize ilişkin kararının gerekçelerini açıkladığı 'Enflasyon ve görünüm raporu'nda, son bir ayda ekonomideki talebin canlanmaya başladığını ve enflasyondaki düşüş ivmesinin azaldığını vurgulayıp "Bugünkü veri ışığında önümüzdeki aylarda kısa vadeli faizlerin aşağı yönlü olma olasılığı bir önceki döneme kıyasla azaldı. Kuşkusuz enflasyonun orta vadeli eğilimi konusunda bilgi verebilecek her türlü yeni veri para politikası kararında dikkate alınacak" denildi.
Banka ayrıca orta vadeli perspektifle 2006 için yüzde 5 enflasyon hedefi gözönüne alındığında mevcut enflasyon eğiliminin yeterli olmadığını ve hedefe ancak iç talebin kontrol altında tutulmasıyla ulaşılabileceğini de öngördü.
'İndirim yine olmazdı'
Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti imzasını taşıyan raporda, bankanın faiz indirmeme kararı iç talepteki artış ve enflasyona ilişkin kaygılara bağlanmasına karşın, analistlere göre; hükümetin sosyal güvenlik yasasını TBMM'den çıkarmaması nedeniyle IMF'nin stand-by anlaşmasının birinci gözden geçirmesini ertelemesi ve yüksek cari işlemler açığı bu kararda etkili oldu. Ancak banka yetkilileri sosyal güvenliği gerekçe gösterip birinci gözden geçirmeyi erteleyen IMF kararının faiz indirimine ilişkin kararda etkili olmadığını belirterek, enflasyondaki eğilim nedeniyle zaten faiz indirimi öngörülmüyordu" dedi.
Piyasalar, IMF'nin birinci gözden geçirmenin tamamlanmasını ertelemesine rağmen, Merkez Bankası'ndan 0.25 oranında bir faiz indirimi bekliyordu.
Sosyal güvenlik kritik
Enflasyonda öngörülen riskler nedeniyle Merkez Bankası'nın mali disiplin ve yapısal reformların önemini vurguladığı raporunda şu değerlendirme yapıldı: "Bu noktada son dönemde gündeme gelen sosyal güvenlik, mali kuruluşlar ve vergi alanındaki yapısal düzenlemelerin ekonomideki verimsizlikleri azaltmaya yönelik olduğu ve potansiyel büyüme hızını artırarak toplumsal refaha katkıda bulunacağı göz ardı edilmemelidir. Kuşkusuz bu reformların uygulamada da kararlılıkla hayata geçirilmesi ve kurumsallaştırılması kritik önem taşımaktadır."
Petrole yakın takip
Son dönemde petrol fiyatlarındaki artışların daha çok temmuz ayı enflasyon rakamlarında etkisini göstereceğini tahmin eden Merkez Bankası şu yorumu yaptı;
"Kuşkusuz petrol gibi dışsal şokların enflasyon üzerindeki orta vadeli etkileri, şoklar süreklilik arzetmediği sürece sınırlı olacaktır. Ancak bu şoklar uzun sürerse orta ve uzun dönem enflasyon bekleyişleri olumsuz etkilenir. Bu durumda Merkez Bankası'nın gerekli tepkiyi vereceği unutulmamalıdır.
Haziran sonunda doğalgaz fiyatlarına yapılan zam, ham petrol fiyatlarındaki gelişmelerin diğer enerji grubu fiyatlarına yansımaya başlandığını gösteriyor. Buna ek olarak, önümüzdeki dönemde petrolün yüksek seyri, elektrik fiyatlarında da ayarlamaları gündeme getirebilir. Bu doğrultuda, yılın ikinci yarısında da, enerji fiyatnın, ÜFE'nin diğer alt gruplarındaki fiyat artışlarının üzerinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor."
Kredilere dikkat çekti
Reel faizlerdeki düşüşler doğrultusunda yılın ikinci yarısında da talepteki canlanmanın sürebileceğini vurgulayan banka, 2006'da da kredi faizlerinin ve iç talebin dikkatle izlenmesi ve hedefler açısından temkinli olunmasının giderek önem kazandığını anlattı.
Taşıt kredilerindeki yavaşlamaya rağmen, artışın sürdüğü, konut kredilerindeki hızın ise korunduğunu vurgulayan raporda, yılın ilk yarısında faizlerin aşağıya hareketinin gelecek dönemde kredilerdeki artışı destekleyebileceği vurgulandı. Raporda "Bu gelişmeler, Merkez tarafından hem iç talep hem de finansal istikrar açısından dikkatle izlenmektedir" denildi.
"Özellikle yılın ilk çeyreğinde dayanıklı tüketim mallarına olan talebin yavaşladığı yönündeki görüş yanılsama içeriyor" diyen Merkez Bankası "2005 yılının üçüncü çeyreğinde geçen yılın ilk yarısındaki yüksek baz etkisinin ortadan kalkmasıyla yılın son iki çeyreğinde yıllık büyümenin hedefleri aşacağı ve toplamda 2005 büyüme hedeflerine yakın gerçekleşeceği tahmin ediliyor."
Abartılı tahmin için uyarı
Yılın ilk altındaki birikimli enflasyonun yüzde 2.59'la geçen yılın aynı dönemindeki enflasyonun sadece yüzde 0.37 puan altında olmasının, enflasyondaki düşüş sürecinin yavaşlamış olabileceğine işaret ettiği belirtilen raporda, sadece yılın ilk altı ayındaki sınırlı artışa bakarak, enflasyon eğiliminin hedeflenen düzeyin çok altında olduğu ve yıl sonu enflasyon hedefinin önemli ölçüde altında kalınacağına ilişkin bir kanıya varmanın yanıltıcı olabileceği vurgulandı. Buna rağmen yıl sonunda enflasyonun hedefin altında kalma olasılığının yüksek olduğu ileri sürüldü.
Yedi aydır faiz indiriyordu
Merkez Bankası kısa vadeli faiz oranlarında aralık ayından haziran ayına kadar her ay indirim yapıyordu. Geçen yıl aralıkta gecelik borçlanma faiz oranını yüzde 20'den yüzde 18'e düşüren Merkez Bankası, her ayın 8'inci gününde yaptığı Para Politikası Kurulu toplantısında bu yıl ocakta 1 puanlık, şubat, mart, nisan ve mayıs aylarında 0.5'er puanlık, haziranda da 0.25 puanlık indirime gitmişti. Banka geçen yıl aralıktan bu yıl haziran ayına kadar kısa vadeli faizlerde toplam 5.75 puanlık indirim yaptı. Faiz oranları halen gecelik ve bir haftalık borçlanmalarda yüzde 14.25, gecelik borç vermede yüzde 18.25 düzeyinde.