Merkez nişan aldı

Her yıl bir puan düşecek
2002-2005 arasında örtük enflasyon hedeflemesi uygulayan Merkez Bankası, 2006'da 'Enflasyon Hedefleme Rejimi'ne geçecek. Başkan Serdengeçti, gelecek üç yılın nokta enflasyon hedeflerini açıkladı: 2006'da yüzde 5, 2007'de yüzde 4, 2008'de yüzde 4.
Hesap verilecek
Serdengeçti, 2006 enflasyonunun yüzde 5 hedefinin iki puan üzerinde veya aşağısında kalması halinde, hükümete ve kamuoyuna başarısızlığın gerekçelerini açıklayacaklarını da belirtti. Serdengeçti'ye göre 2005 yılının enflasyonu yüzde 8'in altında olacak.

ANKARA - Ekonomi politikaları kapsamında 2002-2005 döneminde örtük enflasyon hedeflemesi politikasıuygulayan Merkez Bankası, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren 'Enflasyon Hedefleme Rejimi'ne resmen geçecek. Enflasyonda 'nokta' hedef belirlendi. 2006 için hedef enflasyon yüzde 5. Bu hedefin iki puan altında kalınması ya da iki puan üzerine çıkılması, Merkez Bankası'nın hükümete, kamuoyuna ve IMF'ye 'gerekçe' açıklamasını öngörüyor. Merkez Bankası Yasası'nın 42. maddesi gereği yapılacak bu açıklama, işlerin ters ya da rayında gitmediği anlamını taşıyor.
Merkez Bankası Başkanı Serdengeçti, beraberinde Para Politikası Kurulu üyeleriyle birlikte düzenlediği basın toplantısında "Enflasyon Hedeflemesi Rejiminin Genel Çerçevesi ve 2006 Yılında Para ve Kur Politikası"nı açıkladı.
Merkez Bankası'nın 2000 yılından bu yana enflasyon hedeflemesi çalışmaları yürüttüğünü belirten Serdengeçti, para politikasında nihai hedefin enflasyon hedeflemesine geçmek olduğunu, ancak gerekli önkoşullar tamamlanmadan enflasyon hedeflemesine geçilmesinin rejimin güvenirliğini daha başlamadan sarsacağını vurguladı.
Bir soru üzerine, "Bütün koşullar hiçbir zaman istediğimiz gibi olmaz, bu durumda adım atamazsınız" yanıtı veren Serdengeçti, mali disiplin ve süregelen yapısal düzenlemelerin de katkısıyla, fiyat istikrarı yolunda önemi yadsınamaz kazanımları beraberinde getirdiğini söyledi. Serdengeçti, 2006'daki dış borç ödemelerini, yapısal reformlardaki yavaş ilerlemeyi 'zorluk' olarak gördüklerine vurgu yaparken, "mali disiplinin sürdürülmesi kritik önemde, başarı için temel teşkil ediyor" dedi. Başkan Serdengeçti, "enflasyonda çok daha iyi noktada, yüzde 8'in çok daha altında olabilirdik ama 2005'te yüksek petrol fiyatları nedeniyle 1.5 puanlık olumsuz etki görmüş durumdayız" dedi.
Nokta hedef, aralık yok
2005 yılı enflasyonu için "Büyük bir olasılıkla yüzde 8'lik hedefin altında kalınacağı" mesajını veren Serdengeçti, 20'yi aşkın ülke deneyiminin incelendiğini ve Türkiye'ye özgü model oluşturulması gereğinin dikkate alındığını vurguladı. Serdengeçti, kamuoyu tarafından kolay anlaşılabilirliği ve iletişimi açısından avantajları göz önüne alınarak enflasyon hedefinin nokta hedef olarak belirlendiğini ve TÜFE tanımlamasının tercih edildiğini söyledi.
Üç yıllık hedef belirlendi
Üç yıllık bütçe uygulaması çerçevesinde de hedeflerin üç yıllık, 2006 için yüzde 5, 2007 için yüzde 4 ve 2008 için de yüzde 4 olarak hedeflendiğini söyledi. Serdengeçti, 2009 hedefinin ise 2006 yılı içinde açıklanacağını söyledi. Serdengeçti, Merkez Bankası'nın, enflasyonun, belirlenen nokta hedeften en ufak bir sapma göstermeyeceği taahhüdünü vermesinin mümkün olmadığını belirterek, "Enflasyonda nokta hedefin tutturulması ise hemen hemen sıfırdır" dedi. Bu durumun hesap vermeme anlamına gelmeyeceğini belirten Başkan Serdengeçti, 2006 yılı için belirsizlik aralığının hedefin iki puan altı yani yüzde 3 ile iki puan üzeri yani yüzde 7 olarak belirlendiğini ifade etti.
Serdengeçti, "Bu aralıkların dışına çıkılması durumunda banka, hükümete nedenleri ve alınması gereken önlemleri sunacaktır" dedi. Serdengeçti, Merkez Bankası Yasası'nın 42. maddesi kapsamında verilecek/açıklanacak raporun, enflasyonda hangi gerekçelerle sapma olduğu bilgisini içereceğini söyledi. Serdengeçti, 42. maddenin hükümetle Merkez Bankası'nı karşı karşıya getireceği yönündeki soruya, "Niye getiriyor anlamakta güçlük çekiyorum, bu maddeyi yasaya koyan meclis" yanıtını verdi.
Sapmada ne olacak?
Sapmada, para politikası denetimi dışındaki unsurlardan kaynaklanan oynaklıkların etkili olabileceğini ifade eden Serdengeçti, petrol fiyatlarındaki gelişmeler, uluslararası likidide koşulları gibi unsurların da hedefte etkili olduğuna dikkati çekti. Serdengeçti, "Bu faktörler küresel risk algılamasındaki değişimlere etki etmekte, dolaylı vergi ve kamu fiyat ayarlamaları, işlenmemiş gıda fiyatlarındaki öngörülemeyen hareketler gibi diğer unsurlar da enflasyon hedefinde zaman zaman dalgalanmalar yaratabilecektir" dedi. Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti, şu örneği verdi:
"Önümüzdeki aylarda petrol fiyatlarının varil başına 100 dolara çıktığını ve bunun 2006'da devam ettiği senaryosu altında, petrol fiyatlarının enflasyona etkisi 3-4 puana ulaşabilecektir. Ve Merkez Bankası enflasyonun doğal olarak 2006 yılı hedefi olan yüzde 5'in üzerinde oluşmasına müsamaha gösterecektir. Zira, Merkez Bankası petrol fiyatlarında varsayılan artışa rağmen, 2006 yılında yüzde 5'lik hedefine ulaşma çabasına girerse, faizleri çok yüksek düzeye çıkarmak zorunda kalacak ve ekonomik faaliyetlerin daralmasına neden olacaktır. Bunun yerine Merkez Bankası söz konusu örnek durumunda, 2006 yılı hedefinden sapılmasına izin verecek, ancak ikincil etkileri önlemek ve bekleyişleri denetim altında tutmak amacıyla, enflasyonu 2007 yılında yüzde 4'e indirmeyi taahhüt edecektir.".
Hedefler 'niyet mektubu'nda
IMF ile gözden geçirmelerde enflasyon hedeflemesi için, her yılın başında yıl sonu hedefi ile tutarlı bir patika oluşturulacağını ifade eden Serdengeçti, 2006 mart, haziran, eylül ve aralık ayı sonları için yıl sonu hedefiyle tutarlı enflasyon rakamları hesaplandığını ve bunların niyet mektubunda yer aldığını söyledi.
37.5 milyar dolar döviz aldı
Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti, Merkez Bankası'nın 2002-2 Aralık 2005 döneminde toplam net döviz alım tutarının 37.5 milyar dolara ulaştığını, bunun 21.5 milyar dolarının bu yıl içerisinde alındığını söyledi.
Döviz alım ihalelerine devam edileceğini ancak 2006 yılı başından itibaren alım miktarının 15 milyon dolardan 20 milyon dolara yükseltileceğini söyleyen Serdengeçti, 40 milyon dolar opsiyon hakkı olmak üzere günlük en fazla 60 milyon dolar alım yapılacağı bilgisini verdi.
Serdengeçti, piyasadaki fazla likidite tutarının, 2 Aralık 2005 itibarıyla 6.6 milyar YTL düzeyinde olduğunu söyledi. 2000'de Hazine'nin döviz cinsi gelir gider dengesinin likidite üzerinde daha fazla önem kazanabileceğini belirten Serdengeçti, zira, özelleştirme gelirleri ile TMSF'nin varlık satışlarından elde edilecek gelirlerin yüksek tutarlara ulaşacağını ifade etti.
Üç ayda bir Enflasyon Raporu yayımlanacak
Yeni sistemde, Para Politikası Kurulu 'tavsiye eden' değil 'karar alıcı' role sahip olacak. Serdengeçti, "Kurul kararlarında başkanın oyu nasıl değerlendirilecek" sorusu üzerine oylama sistemi hakkında bilgi vermedi ve daha sonra açıklanabileceğini belirtmekle yetindi.
Para politikasının temel iletişim aracı ise üç ayda bir yayımlanacak olan 'Enflasyon Raporu' olacak. Bu raporun, 2006 yılı yayım tarihleri ocak, nisan, temmuz ve ekimin son haftası olarak belirlendi. Enflasyon Raporu'nda enflasyon ve genel makroekonomik gelişmeler kapsamlı olarak ele alınacak, Merkez Bankası'nın enflasyon öngörüleri de ilk defa bu raporda yer alacak. Raporda, enflasyonu etkileyen unsurların genel değerlendirmesi eşliğinde, gelecekte uygulanabilecek politikalara ilişkin sinyallere de yer verilecek.
Halen yine üç ayda bir yayımlanmakta olan Para Politikası Raporu ise yeni dönemde yayımlanmayacak. Ancak, kurul aylık toplantılarına devam edecek. kurulun görüşme takvimi de şöyle belirlendi: 23 Ocak, 23 Şubat, 23 Mart 27 Nisan, 25 Mayıs, 20 Haziran, 20 Temmuz, 24 Ağustos, 26 Eylül, 19 Ekim, 23 Kasım ve 21 Aralık 2006.
Para Politikası Kurulu'nun aylık 'Enflasyon ve Görünüm Raporu' yerini ikili bir raporlama sistemine bırakacak. Para politikası kararının hemen ardından, kararın gerekçesini özetleyen kısa bir metin yayımlanacak. Para Politikası Kurulu'nun değerlendirmelerini ve enflasyon görünümüne yönelik duruşunu özetleyen metin ise toplantı tarihinden sonra beş işgünü içinde yayımlanacak.