Merkez'den üç hamle

Önce 500 milyon dolarlık satış ihalesi
Merkez Bankası'nın 2.25 puanlık faiz artırmasının ardından dolar dün güne 1.6900 YTL civarında başladı. Dolar yükselişe geçince döviz ihalesi açılarak, piyasaya, 500 milyon dolar verildi.

Bir milyar dolarlık doğrudan müdahale
Merkez'in tavanı 500 milyon dolarda tuttuğu ihalenin ardından, öğleden sonra dolar yine tırmanınca doğrudan müdahale geldi. Doğrudan satışla piyasaya yaklaşık 1 milyar dolar verildi.

500 milyon YTL depo alım ihalesi
Piyasadan YTL depo alım ihalesiyle de 500 milyon YTL çekildi. Dolar, 1.8 YKr düşerek, 1.6800 YTL oldu. Merkez Bankası Başkanı Yılmaz: "Çok daha aktif olmamız şaşırtmasın."


Büyütmek için tıklayınız
İSTANBUL - Merkez Bankası global likidite koşullarındaki bozulmanın yarattığı dalgalanmalara karşı pazar günü toplanan Para Politikası Kurulu'nun aldığı kararları uygulamaya koyarak dün üç koldan birden piyasalara girdi.
Para Politikası Kurulu'nun olağanüstü toplantısında, kısa vadeli faizleri 2.25 puan birden artırarak faiz silahını radikal şekilde kullanan banka, dün hem ihale yoluyla hem de doğrudan döviz satarak piyasaya müdahale etti. Pazar gecesi ABD'nin başkenti Washington'da kendisiyle yapılan bir söyleşide "Bundan böyle hem döviz hem de faizde daha aktif olacaklarını' söyleyen Başkan Durmuş Yılmaz'ın açıklamasına uygun görüntü sergileyen Merkez Bankası, dün döviz ihalesiyle 500 milyon dolar satarken, depo alım ihalesiyle de piyasadan 500 milyon YTL çekti. Ayrıca piyasa doğrudan satışla da 900 milyon-1 milyar dolar verildi.
Para Politikası Kurulu'ndan çıkan sert kararların, piyasalara etkisinin sınırlı olacağını söyleyen analistleri haklı çıkaran bir seviyeyle güne 1.69'un altında başlayan dolar, bankalararası piyasada 1.7251 YTL'ye kadar yükseldi. Para çıkışlarına bağlı talebin yanısıra Tüpraş gibi ithalatçı şirketlerin alımlarının da bu yükselişte etkili olduğu söylendi.
Daha sonra Merkez Bankası'nın döviz satış ihalesi geldi. Merkez Bankası'nın 500 milyon dolar sattığı ihale doların hızını kısa süre de olsa kesti. İhaleye, 550 milyon dolar teklif gelirken satış 1.6575 YTL'lik en düşük kurdan yapıldı. En yüksek kur 1.7030, ortalama da 1.6870 YTL oldu. Ancak daha sonra dolar tekrar tırmanışa geçince öğleden sonra bankanın doğrudan müdahalesi geldi. Bankacıların verdiği bilgiye göre 1.67 civarından başlayan Merkez müdahalesiyle dolar, 1.6520 YTL'ye kadar geriledi.
1.5 milyar dolar satıldı
Bankanın doğrudan satışla piyasaya 900 milyon-1 milyar dolar verdiği tahmin ediliyor. Böylece Merkez Bankası'nın piyasaya en az 1.4, en çok 1.5 milyar doları bulduğu tahmin ediliyor. Kurul kararları arasında piyasayı en çok memnun eden önlem olan döviz satım ihalesinde, satış için tavan rakam 500 milyon dolar. Ancak, Merkez Bankası gerekli gördüğü için doğrudan satış da yaptı.
Analistler, döviz ihaleleri sayesinde piyasayı speküle edenlerle gerçekten döviz talebi olanların ayrılacağını ve bir süre sonra spekülatif talebin sona ereceğini düşünüyorlar. Merkez Bankası'nın döviz satarak likidite sağlaması, YTL'nin dolar karşısında değer kazanmasına neden oldu. Dolar, serbest piyasada cuma günkü kapanışına göre 1.8 YKr düşerek 1.6800 YTL'den kapandı.
Enflasyon baskısıyla başta ABD, Avrupa Birliği, Japonya gibi gelişmiş piyasalarda yükseliş trendine giren faizler, dünyada hisse senedi piyasalarını vurdu. ABD Merkez Bankası'nın bu haftaki toplantısına endeksli piyasalarda tedirginlik sürerken İMKB de yüksek faizin gölgesinde yılın en düşük seviyesinden kapandı ve hisseler yüzde 3.57 değer kaybetti. Cuma günkü kapanışına göre 1181 puan düşen borsa, haftanın ilk gününü 31 bin 950 seviyesinden tamamladı. İMKB Endeksi'nin bu seviyesi, son sekiz ayın en düşük kapanışı oldu.
Faiz yüzde 23'ü gördü
Para Politikası Kurulu'nun faturası en ağır olan kararı, faiz artırımı oldu. Gecelik borçlanma faizini (O/N) yüzde 15'ten 17.25'e yükselten kararla, bono/tahvil piyasasında da faiz hızla tırmandı. 9 Nisan 2008 vadeli gösterge tahvilinde faiz gün içinde yüzde 23.08 ile Aralık 2004'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Gösterge faizi yüzde 22.80'den kapandı. Piyasada satış baskısının sürdüğünü belirten uzmanlar, 'sıcak para çıkışının ne stopajın sıfırlanması ne de faizin yükseltilmesiyle engellenebileceğini', sorunun küresel bir dalgalanmadan kaynaklandığını söyledi.