Metroya Kore'den vagon

Büyük ortağı Hyundai olan Güney Koreli Rotem şirketi, iki metro hattı için İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bir yılda 192 milyon dolara 126 adet metro vagonu üretecek.
Haber: SELİM EFE ERDEM / Arşivi

PUSAN - Büyük ortağı Hyundai olan Güney Koreli Rotem şirketi, iki metro hattı için İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bir yılda 192 milyon dolara 126 adet metro vagonu üretecek. TCDD ve Rotem ortaklığıyla kurulacak fabrikayla ise, büyük kentlerdeki raylı sistem projelerinde üç milyar doları bulacağı tahmin edilen vagon ihalelerinin yanı sıra, Almanya gibi AB ülkelerindeki metro sistemi ihaleleri içinde Adapazarı'nın bölgesel üs yapılması planlanıyor.
Yüzde 80'i Hyundai'ye ait olan, metro sistemlerinin yanı sıra tank da üreten Rotem şirketi, Taksim-Yenikapı Metro Hattı için 92 ve
Otogar-Bağcılar Hafif Raylı Sistem Hattı için 34 vagon üretecek. Üretimin yapılacağı Pusan'daki fabrikada Rotem CEO'su Soon Won Chung'le görüşen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, daha önce 24 ay üzerinden yapılan üretimin 12 ayda tamamlanması koşuluyla anlaşma sağladı. Eylül ayında yapımına başlanacak olan Taksim-Yenikapı metro vagonları 127 milyon dolar, Otogar Bağcılar Hafif Metrosu'nun vagonları 65 milyon dolara malolacak.
Türkiye'de sadece Marmaray, İstanbul-Ankara hızlı tren, İstanbul, İzmir, Ankara'nın yanı sıra diğer büyükşehirlerdeki inşa halindeki raylı sistem projeleri için 2 bin vagona ihtiyaç var. Türkiye'deki 16 büyükşehir belediyesinde proje ve inşa halindeki raylı sistem projelerinin devreye girmesiyle önümüzdeki 10 yıllık dönemde bu rakam üç bin vagonun üzerine çıkacak. Dışarıdan alımı durumunda raylı sistem türüne göre fiyatı 1.5-3 milyon dolar arasında değişen 2 bin vagonun Türkiye'ye maliyeti 3 milyar dolar. Yabancı bir ortakla yapılacak yüzde 35-40 oranındaki yerel katkılı üretimde ise her vagon için maliyet ortalama 500 bin dolar azaltılabiliyor.
TCDD ile ortak fabrika
Rotem'in yüzde 51, TCDD'nin yüzde 49 ortaklık oranıyla Türkiye Vagon Sanayi (Tüvasaş) arazisinde kurulması planlanan fabrikanın Türkiye'deki iç pazarın yanı sıra, Avrupa, Ortadoğu ve Orta Asya ülkelerindeki metro sistemi ihalelerinde bölgesel üs olması hedefleniyor. 40 vagon alımının yapılması beklenen Hamburg metrosu için de Rotem'in Adapazarı'ndaki fabrikada üretim gerçekleştirmek istediği, bu şekilde pazara yakın olma avantajından yararlanmak istediği belirtiliyor.
Yüksek Planlama Kurulu'ndan (YPK) onay çıktıktan sonra bir ay içinde temeli atılıp sekiz ayda tamamlanacak fabrikada ilk etapta yılda 200 metro vagonu üretilmesi ve 250 kişinin istihdam edilmesi planlanıyor. Yerli katkının yüzde 40 olacağı fabrikada, AB kriterlerine göre birliğe üye herhangi bir ülke için yapılacak vagonda yüzde 60 yerli katkı zorunluluğu bulunduğu için kullanılacak malzemelerde farklılığa gidilebilecek.
Türkiye'de halen Eskişehir'de Tülomsaş, Sivas'ta TÜDEMSAŞ ve Sakarya'da TÜVASAŞ ile vagon ve lokomotif üretiyor. Ancak Ar-be çalışması yapılamadığından yeni teknoloji gerektiren metro ve hızlı tren sistemleri üretilemiyor. Bu ortaklıkla, Türkiye'nin iç pazarda maliyeti azaltmanın yanı sıra saatte 350 km hıza ulaşan treni geliştiren Rotem'den teknoloji transferi de amaçlıyor. Rotem, yılda 900 vagon üretiyor. Dünyada raylı sistem projelerinde Fransız Alstom, Kanadalı Bombardier, Güney Koreli Rotem, Alman Siemens, İtalyan Ansaldo, Japon Mitsubishi ve Mitsui gibi firmalar yarışıyor.