Müteahhitlerde çimento sıkıntısı

Uzan Grubu'na ait dokuz çimento fabrikasının bedelinin çok üzerinde fiyatlarla alındığını öne süren İNTES (İnşaat ve Tesisat Müteahhitleri İşverenleri Sendikası) Başkanı Şükrü Koçoğlu...
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi

ANKARA - Uzan Grubu'na ait dokuz çimento fabrikasının bedelinin çok üzerinde fiyatlarla alındığını öne süren İNTES (İnşaat ve Tesisat Müteahhitleri İşverenleri Sendikası) Başkanı Şükrü Koçoğlu, yüksek fiyatların sektöre yeni girişleri engellediğini ve kartellerin yaratılmasına yol açtığını savundu.
Koçoğlu, devletin İmarbank'ın zararını kapatacağız derken, inşaat maliyetlerini artırdığını, bunun faturasını müteahhitler, devlet ve tüketicilerin ödeyeceğini söyledi.
Koçoğlu, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) Uzan Grubu'nun İmar Bankası'ndan kaynaklanan alacaklarının tahsili amacıyla satışa çıkardığı çimento fabrikalarının sektörde sıkıntı yarattığını söyledi. Satışların çimento sektöründe kartelleşmeye yol açtığını savunan Koçoğlu, bu satışların ardından çimento fiyatlarının pik yaptığına 40-50 dolar seviyesindeki ihraç fiyatının 90-120 dolara tırmandığına dikkat çekti. Koçoğlu, inşaat sektöründeki canlanmanın yarattığı talep artışının da etkisiyle iç piyasada çimentonun tonunun 90-100 YTL'ye satıldığını belirten Koçoğlu, bundan sonra fiyatların düşmesinin beklenemeyeceğini söyledi.
Koçoğlu, yeni yatırımcıların çimento sektörüne girmesine izin vermeyen çimento fabrikaları özelleştirmesinin, grubun devlete olan borçlarının ödenmesinde olumlu sonuç vereceğini, ancak sonuçta faturanın yine halka ve devlete yansıyacağını belirterek, müteahhitlik sektörünün de fiyat artışlarının ek yükünün bir bölümünü üstlenmek zorunda kalacağını söyledi.
Yeni fabrika zor
Koçoğlu, sektördeki kartelleşme eleştirilerine karşı ithalatın serbest olduğu savunmasının yapıldığına işaret ederken, ithalatın kâğıt üzerinde serbest olduğunu 50-60 dolara Taylan'dan çimento getirtilebildiğini, ancak gümrük işlemlerinin caydırıcı olduğunu vurguladı.
Şükrü Koçoğlu, sektöre yeni girişlerin önünün kapanmasını da yeni yatırımlarda sürecin uzun olmasının rol oynadığını belirterek şunları söyledi: "Çimento fabrikası kurmak için gereken ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) raporu 3-4 yıl alıyor. İnşaat sektörü 4-5 yıllık süreçte canlı olacak. Çinliler yeni çimento fabrikasını 60-70 milyon dolara kuruyorlar ama bu süreç yeni girişleri engelliyor. Uzan Grubu çimento fabrikalarının da mevcut yatırımcılar tarafından yüksek fiyatlarla satın alındı. Çünkü bir ton çimentonun maliyeti 40 dolar, Irak'a satılan çimentonun fiyatı 120 dolara kadar çıkıyor. İmarbank'ın zararını kapatacağız derken, çıkan sonuç rekabetin önünde ciddi engel yaratacak, maliyet artacak."
TMSF, Uzan Grubu'na ait dokuz fabrikayı 433 milyon dolar muammen bedelle satışı çıkarmış ve ihalelerde ortaya çıkan toplam tutar 1 milyar 73 milyon dolara ulaşmıştı.
Kurul hassas
Uzan Grubu'na ait dokuz çimento fabrikası, muhammen bedelin iki buçuk katı fiyat bulurken, bunda başta Irak olmak üzere bölgedeki yeniden yapılanma, artan iç talep etkin rol oynadı. Firmalar, konumlarını güçlendirme anlayışına girerken, müteahhitleri 'maliyet' korkusu sardı. Çünkü, çimento sektörü en çok rekabet ihlallerinin yapıldığı sektörlerin de başında geliyor.
Bu nedenle Rekabet Kurulu da çimento özelleştirmelerinde hassas. Kurulun ihaleler öncesinde TMSF'ye aktardığı görüş, bu hassasiyetin bölgesel pazarda tekel oluşumuna izin verilmemesi yönünde ortaya çıktığını gösteriyor. Çünkü, çimentoda maliyeti belirleyen en önemli unsur nakliye. Bölgesel tekel oluşumu, nakliyenin ek maliyetini bertaraf eden firmanın fiyatı istediği gibi belirlemesine zemin hazırlıyor. Kurul, değerlendirmesinde bu unsuru dikkate alacak. Ancak, kurulun kararında, piyasaya yeni firmaların girmediğinin dikkate alınması da olası.