Ölü patentler ülkesi

Ölü patentler ülkesi
Ölü patentler ülkesi
133 yıl önce Osmanlı döneminde kabul edilen Patent Kanunu'ndan bugün elimize kalan kayıtlı patent sayısı 46 bin. Ancak 38 bini terk edilmiş, sadece 8 bini hayatta.
Haber: NURİYE DOĞU / Arşivi

Osmanlı, 1879 yılında ‘İhtira Beratı’ ile Patent Kanunu’nu kabul eden ilk 10 ülke arasına girdi. Buluş yapanlara altın, sim, bakır, madalya verildi ve bunlar marka yerine geçti. 1994 yılında ise, Türk Patent Enstitüsü kuruldu, böylece bugüne kadar 45 bin buluşun patenti alındı.

‘Antipatentçi’ sanayiciler var 
Ancak geçen zamanda buluşlar korunamadı, bugün sadece 8 bini ayakta kaldı. Türkiye bu maratona 133 yıl önce ilk 10 arasında oldukça hızlı başlasa da, yolda tökezledi. Bir yıl içinde yapılan toplam patent başvurusunda, 490 bin 226 ile ABD liderken, Çin 391 bin 177 ile ikinci, Japonya ise 344 bin 598 patentle üçüncü sırada yer alıyor. Türkiye ise 4 bin 87 başvuru ve 847 patent ile oldukça geride.
Peki Türkiye patentte neden bu kadar geride? Cevabı, patent konusunda üniversitelerde ders ve danışmanlık veren, Ankara Patent’in kurucusu Kaan Dericioğlu veriyor: “Bu durumda eğitim ve bilinç eksikliği çok etkin. Bir de ‘antipatent’ dediğimiz bir kesim var. Patentin kendi işlerini engelleyeceğini düşünüyorlar. İçlerinde çok büyük sanayiciler de var. Başta ilaç, kimya ve makine sanayileri... Ar-Ge yapmadıkları için buluş üretenleri de istemiyorlar. Hiç patenti olmayan hatta patent nedir bilmeyenler bile var...” 

Bilişimde artacak 
Patentlerin de ev, araba gibi düzenli vergileri olduğunu belirten Dericioğlu, Türkiye şartlarında yatırıma dönüşemeyen buluşların yıllık ödemesinin de boşuna yapılmak istenmediğini ve bir süre sonra terk edildiğini söylüyor. Patentin araştırma sürecinin 30 ayı bulduğunu kaydeden Ankara Patent’in kurucusu Kaan Dericioğlu, en çok insan ihtiyaçlarından yeni buluş çıktığını dile getirerek ancak önümüzdeki dönemde bilişim ve teknolojik buluşların hızla artacağını ifade ediyor.

Arçelik Türkiye patent lideri
Türkiye’de şu anda aktif halde olan 8300 patentin 1000’den fazlasının Arçelik’e ait olduğunu belirten Kaan Dericioğlu, şunları söylüyor: “Arçelik bu sayede cirosunu defalarca katladı. Ancak hiç patenti olmayan o kadar çok şirket var ki... Arçelik’ten sonra gelenlerin de patent sayısı 100’ü geçmez. ‘Tıkır tıkır’ dediğimiz makine sektörü de sıralamada çok gerilerde.”

Genç buluşlara ‘HayalEt’
Kaan Dericioğlu, Ankara Patent olarak Boğaziçi Üniversitesi işbirliğiyle Türkiye’de patent konusunda bilinci arttırmak için bir de etkinlik düzenlediklerini söylüyor. ‘HayalEt’ Projesi ile 100 yeni girişimci ve 50 işletme sahibi girişimci eğitim sürecine katılmaya hak kazanacak. Projede; girişimciler, KOSGEB’in ‘Yeni Girişimci Desteği’ havuzundan faydalanabilecek. 


bigPara.com