Önlemler faturası Hazine'ye göre 7, hükümete göre 54 milyar lira

Önlemler faturası Hazine'ye göre 7, hükümete göre 54 milyar lira
Önlemler faturası Hazine'ye göre 7, hükümete göre 54 milyar lira

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan hükümeti Avrupa Birliği?ne uyum kapsamında hazırladığı KatılımÖncesi Ekonomik Program?da kriz önlemlerinin faturasını da hesapladı. Hesap, maaşlarla yüksek görünüyor. FOTOĞRAF: ZEKERIYA ALBAYRAK / AA

Hazine tarafından krize karşı Türkiye'nin aldığı önlem paketinin büyüklüğü 7.2 milyar dolar olarak hesaplanırken, hükümetin kriz önlem faturasını 54.371 milyon TL olarak açıklaması dikkat çekti. Memur maaşı eklenince önlem faturası 54 milyar TL'ye çıktı
Haber: SONGÜL SELVİ / Arşivi

ANKARA - Hazine Müsteşarlığı tarafından krize karşı Türkiye’nin aldığı önlem paketinin büyüklüğü 7.2 milyar dolar olarak hesaplanırken, hükümetin AB’ye uyum kapsamında hazırladığı Katılım Öncesi Ekonomik Programda (KEP), kriz önlemlerinin faturası 54.371 milyon TL olarak açıklaması dikkat çekti. 

Aradaki farkın nedeni?
Aradaki büyük fark, KEP’te krizden önce uygulamada olan memur maaşlarının, karayolları yatırımlarının, merkezi hükümetten mahalli idarelere yapılan transferlerin ve KOSGEB tarafından KOBİ’lere verilen sıfır faizli kredilerin dikkate alınmasından kaynaklandı. 2009-2011 yıllarını kapsayan 2008 yılı Katılımöncesi Ekonomik Programda, Türkiye’nin krize karşı aldığı önlemler paketinin maddi faturası açıklandı. Buna göre, krize karşı alınan vergi indirimi, teşvik sisteminin süresinin uzatılması ve KOBİ’lere sağlanan finansman kaynağının artırılması gibi önlemlerin toplam maliyeti 54,4 milyar lira olarak belirlendi.
Buna göre krize karşı 2008’de alınan önlemlerin 8 milyar 645 milyon TL, 2009 yılında 30 milyar 446 milyon TL, 2010 yılında ise 15 milyon 280 milyon TL olduğu açıklandı.
Ayrıca krize karşı önlemler faturasının 14 milyar lirasını gelir, 27.6 milyar lirasını harcama, 12.8 milyar lirasını da bütçe üzerinde doğrudan veya hemen etkisi olmayan mali önlemler oluşturdu.  Programda özellikle memur maaşlarındaki artışların krize karşı alınan önlem paketinin içinde yer alması dikkat çekti. 

Mahalli idarelere transfer
Memur maaşlarının 2008 yılı için 900, 2009 yılı için 2 milyar 519 TL ve 2010 yılında 2 milyar 690 milyon TL olmak üzere toplam 6 milyar 109 milyon TL olduğu belirtildi. Oysa kriz olmasa da memurlara her yıl enflasyon oranında zam yapılıyor.
Programda krize karşı alınan mali önlem paketine merkezi hükümetten mahalli idarelere yapılan transfer artışı da girdi. Krize karşı alınan önlemler arasında yer alan mahalli idarelere aktarılan kaynağın artırılmasının 2008’de 1 milyar 80 milyon TL, 2009’da 2 milyar 189 milyon TL ve 2010 yılında 2 milyar 320 milyon TL olmak üzere toplam 5 milyar 589 milyon TL’lik faturası çıkarıldı. Ancak hükümet, mahalli idarelerin gelirlerini artırmaya yönelik yasal çalışmayı krize karşı alınan önlem girişimden önce hayata geçirmişti. 

Sanayiciye tatil müjdesi
Önlem paketinin mali yükünü içeren tablonun içinde sanayiciye de bir müjde dikkat çekti. Elektrik enerjisi girdi maliyetlerinin azaltılması amacıyla 2009 yılı içinde sanayide uygulanan gece tarifesi, hafta sonları ve diğer resmi günleri kapsayacak şekilde yaygınlaştırılmasına yer verilirken, bunun mali yükünün 646 milyon TL olacağı belirtildi. Önlem paketinde yer alan bu çalışmanın da henüz hayata geçmemiş bir fatura olması da dikkat çekti.  

Bütçeden 2.7 milyar TL kayıp
Katma değer vergisi, özel tüketim vergisi ve tapu harçlarındaki üç aylık indirimin toplam maliyeti ise 2 milyar 736 milyon lira olarak hesaplandı. Bütçenin en önemli gelir kalemlerinden vergi ve harçlarda yapılan indirimlerin faturası sırasıyla şöyle: “Hisse senedi kazançlarında yerli yatırımcılara uygulanan stopajın sıfıra düşürülmesi 240 milyon, internetteki ÖTV oranının yüzde 15’ten yüzde 5’e indirilmesi 210 milyon, motorlu taşıtlardan alınan ÖTV indirimi 600 milyon, beyaz eşyadaki ÖTV indirimi 80 milyon, 150 metre karenin üzerindeki konut satışlarındaki KDV indirimi 500 milyon, yeni işyeri satışlarındaki KDV indirimi 200 milyon, mobilyadaki KDV indirimi 200 milyon, bilgi teknoloji ürünlerindeki KDV indirimi 75 milyon, makine, teçhizat, ekipman alımlarındaki KDV indirimi 150 milyon ve tapu işlemlerindeki harç indirimi 481 milyon lira.”