Otomobil radyosundaki TRT payına rekor zam

Kara, deniz ve hava nakil araçlarındaki radyo, TV ve navigasyon araçlarından TRT payı artık aracın toplam bedeli üzerinden alınacak. Eskiden pay bu cihazların bedeli üzerinden tahsil ediliyordu. Otomotivciler endişeli

ANKARA - Hükümet kara, deniz ve  hava nakil araçlarındaki radyo, TV  ve navigasyon araçlarından alınan TRT payını matrah değişikliğine giderek rekor oranda artırdı. Eskiden TRT bandrol ücreti araçta bulunan bu cihazların beyana dayalı bedeli üzerinden  alınıyordu. Ancak 17 Ekimde Resmi Gazete’de yayımlanan ve hafta sonu olduğu için dikkatlerden kaçan Bakanlar Kurulu kararıyla artık yerli üreticiler aracın satış faturasındaki ÖTV hariç KDV matrahı, ithalatçılar ise Gümrük Giriş Beyannamesi’ndeki ÖTV hariç KDV matrahı üzerinden bandrol ücreti ödenecek.
Yeni kararnameyle üzerinde radyo-TV veya bunların yayımlarını almaya yarayan navigasyon cihazı bulunan kara taşıtlarından alınan bandrol ücreti aracın bedelinin binde 8 olarak belirlendi. Bu oran eskiden radyonun bedelinin yüzde 16’sıydı. Oran deniz ve hava taşıtlarında ise on binde 1 olarak belirlendi.  Ancak bandrolun uygulanacağı matrahın tanımında yapılan değişiklikle ödenecek rakam çok ciddi şekilde arttı. Bundan sonra uçakta, otomobilde, deniz aracında bulundurulan bu tür cihazlar için ödeme cihazın değil aracın fiyatı üzerinden hesaplanacak.
Örneğin 40 bin avro KDV matrahı olan BMW otomobilindeki radyonun değeri 500 avro olan bir kişi eskiden bunun (radyonun) yüzde 16’sı kadar yani 80 avro bandrol ücreti öderken, bugün 40 bin avroluk aracın toplam değerinin binde 8’i kadar yani 320 avro bandrol ücreti ödeyecek.

3 Temmuz’dan geçerli
Kararnamenin bir diğer olumsuz yanı da makable şamil yani geçmişe de dönük olması. Kararname 3 Temmuzdan itibaren geçerli olacak. Yani otomotivciler 3 Temmuz’dan bu yana sattıkları tüm araçlar için bandrol ücret farkı ödeyecek ve bu rakamın da en az 12 milyon olacağı ifade ediliyor. Böylelikle vergi indirimleriyle satışlarını bir miktar artıran otomotivciler, kasalarına giren paranın bir kısmının da matrah değişikliğiyle gittiğini görecekler.
Otomotivciler söz konusu düzenlemeden 20 Ekim 2009 günü (salı) TRT Genel Müdürlüğü Hasılat Müdürlüğü tarafından yapılan beş sayfalık bir açıklamayla haberdar oldu.
Söz konusu düzenlemeye ilişkin görüşünü aldığımız üst düzey bir TRT yetkilisi, bunun kayıt dışılığın önüne geçmek için yapıldığını ileri sürerken, “Bu düzenleme ile biz cihazı 1500 lira olmasına karşın 50 lira gösterip düşük TRT bandrol ücreti ödenmesinin önüne geçmeyi hedefledik. Otomobilin ithalatı veya içeride üretilmesi durumunda tüm bedeli üzerinden bu pay alınacak ama Özel Tüketim Vergisi ve Gümrük Vergisi olmadan çıplak fiyat üzerinden bu bedel alınacak. Bizim hesaplamalarımıza göre otomobilde 120 TL ile 200 TL arasında değişen miktarlarda bandrol ücreti tahsil edilecek” dedi. Kriz nedeni ile TRT’nin bandrol ve elektrik tüketiminden elde ettiği payın azaldığı belirtilirken, söz konusu bandrol gelirinin, toplam gelirinin yaklaşık yüzde 20’sini teşkil ettiği öğrenildi.

Kriz TRT’yi de etkilemiş
 Bu kapsamda bilgi veren bir başka TRT yetkilisi ise şunları söyledi:
“Haksız rekabet vardı. ‘A’ firması ithal ettiği bir otomobilin matrahını kendi beyan ediyordu. Aynı cihazı farklı farklı beyan ediyorlardı. Kendi belirlediği matrah üzerinden bandrol ödedikleri için sektörde hülle yapanlar oluyor. İthalde gümrük giriş beyannamesindeki ÖTV hariç KDV matrahı üzerinden binde 8, imalde ise satış faturasındaki ÖTV hariç KDV matrahına üzerinde binde 8 pay alınması öngörülüyor yeni düzenleme” 
Bu düzenleme ile ne kadarlık bir gelir artışı bekliyorsunuz sorusuna ise, “Biz gelir artışı hedeflemiyoruz. Ancak, bu bandrol geliri bizim gelirimizin yüzde 20’lik dilimini oluşturuyor. Son dönemde kriz nedeni ile gelirimiz hedeflenenin çok altında kaldı” yanıtını aldık. 

Cepler yanacak
Söz konusu düzenleme sadece otomotiv piyasasını değil cep telefonu sektörünü de yakından etkileyecek. Daha önce TRT bandrolü matrahı cep telefonları için de otomotiv sektöründe olduğu gibi beyana dayalı olarak belirleniyordu. Ancak yeni düzenlemeyle cep telefonunun bedeli üzerinden alınmasının önü açıldı. 

Otomotivde radyosuz teypsiz dönem başlıyor
Adının açıklanmasını istemeyen bir otomotiv şirketi genel müdürü sektöre böylelikle devlet eliyle büyük kargaşa getirdiğini belirterek ‘Şimdi teypsiz, radyosuz otomobil dönemi başlıyor. Müşteriler bizi arayıp satın alacağım araca teyp, radyo takmayın, portlarını hazırlayın. Ben kendim dışarıda taktırırım diyecek’ diye görüş belirtti. Bunun nedeni ise bandrol ücretleriyle ilgili düzenlemenin yüzde 1 civarında zamma neden olacağı beklentisi.
Otomotivciler 3 Temmuz ile 17 Ekim arasındaki satışlarında TRT bandrol ücreti  farkını tüketiciden alamayacak. Ancak bundan sonraki satışlarda TRT’yi ‘destekleme parası’ tüketicinin cebinden çıkacak.
(Radikal)