Özel sektör e-ihaleyi sevdi

Yüksek maliyet ve soygun sisteminin adresi olarak görülen ihaleler, Türkiye'nin en önemli sorunları arasında yer alıyor. Sorunun çözümü ise 'şeffaf ihale sistemi' olarak açıklanıyor.
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi

ANKARA - Yüksek maliyet ve soygun sisteminin adresi olarak görülen ihaleler, Türkiye'nin en önemli sorunları arasında yer alıyor. Sorunun çözümü ise 'şeffaf ihale sistemi' olarak açıklanıyor. Kamu, yasa değişikliği ile bu alanda bir adım attı, ancak ihalelerin elektronik ortamda yapılması henüz hazırlık aşamasında bulunuyor. Özel sektör ise bir ivme ile e-ihaleye çoktan geçiş yaptı bile. e-ihale firmalara yüzde 10-12 oranında maliyet tasarrufu sağlıyor. Kamunun katrilyonluk ihaleleri dikkate alındığında her yıl, yatırımlara ayrılan kaynak kadar tasarruf yapmanın mümkün olduğu da ortaya çıkıyor.
Firmalara yeni iş hacmi
Kaynaklarının verimli kullanımı için öne çıkan şeffaflık, maliyet ve hızın önemini keşfeden özel sektördeki firmalar artık büyük ölçekli yapım işlerini, mal ve hizmet alımlarını ve alımlarında e-ihale yöntemi ile gerçekleştiriyor. Bu süreçte önce dört başı mamur teknik şartname hazırlanıyor, ihale için ön yeterlilik verilen şirketler ihaleye çağrılıyor. Her şirket bilgisayar aracılığıyla ihalenin yapıldığı merkeze bağlanıyor ve yarım saat içerisinde tekliflerini veriyor ve karşı tekliflere göre tekliflerini revize ediyor, yeniliyorlar. Tekliflerin yenilenmesi sürdükçe ihale süresi uzatılıyor, eğer yeni teklif gelmezse ihale sonuçlandırılıyor.
e-ihale, firmalara giderek artan bir iş hacmi de yaratıyor. Bu alanda üç yıldır faaliyette bulunan şirketlerden biri de Koç Grubu bünyesindeki Promena. e-ihalenin şirketler için yarattığı cazibe, şirketin cirosu ile ortaya çıkıyor. Promena Genel Müdürü Levent Zağra, 2003 yılında 53 milyon dolar olan cironun, 2004'te 200 milyon dolara ulaştığını, bu yıl ise ilk dört ayda bu rakamın yakalandığını söyledi. Zağra, e-ihalenin şirketler için üç açıdan cazibe yarattığını vurgularken, bunları maliyet avantajı (ihaleye katılanların ilk tekliflerin en düşüğüne göre yüzde 10-12 indirim), şeffaflık (kayırma vb. soru işaretleri kalkıyor) ve hız (yarım saat ya da biraz daha fazla sürede ihale tamamlanıyor) olarak sıraladı.
GİMAT (Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ankara Toptancıları Derneği), e-ihale yöntemini uygulayan kuruluşlar arasında. GİMAT, Ankara'da inşa ettiği toplam 52 milyon dolarlık dev alışveriş merkezinin yapım işlerini Promena'nın koordinatörlüğünde e-ihale ile gerçekleştiriyor. GİMAT Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Cirav ve murahhas üyesi Ahmet Erdoğdu, e-ihale ile yöntemiyle yaklaşık 5 milyon dolarlık tasarruf sağladıklarını söyledi. Erdoğdu, GİMAT'ın bin 65 ortağı bulunduğunu, tüm ortaklara açık ihale ile şeffaflığın sağlandığını ve ihalelerde inisiyatifin yönetime bırakılmadığının altını çizdi.
100 şirketle çalışıyor
Özel sektörün e-ihalelerinde yapım işleri ağırlık taşıyor. Ayrıca, fabrikaların makine ve benzeri yatırımları temizlik, güvenlik, nakliye gibi hizmet işleri de ihalenin kapsamında. Promena'nın birlikte çalıştığı firma sayısı 100 civarında. Migros, Koçbank, Ford Otosan gibi Koç Grubu şirketleri başta olmak üzere, Opet, Gimat, Enka, Magiç Life, Unilever, Yeşim Tekstil, HSCB Promena'nın e-ihale kapsamında hizmet verdiği şirketler arasında.