Özelleştirme'den sosyal destek

Kamuya ait işletmeleri satarken çalışanların, siyasetçilerin ve sivil toplum kuruluşlarının hedefi haline gelen Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB), yaklaşık altı yıldır Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da sosyal projeler yürütüyor.
Haber: BEHZAT MİSER / Arşivi

ANKARA - Kamuya ait işletmeleri satarken çalışanların, siyasetçilerin ve sivil toplum kuruluşlarının hedefi haline gelen Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB), yaklaşık altı yıldır Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da sosyal projeler yürütüyor. Başkanlık, özelleştirme uygulamalarında işini kaybedenler dahil işsizlere yönelik olarak Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ve Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme Başkanlığı'yla (KOSGEB) 'Özelleştirme Sosyal Destek Projesi' yürütüyor. Proje ile 33 bin kişiye iş bulundu.
Yeni iş öğretiliyor
ÖİB Özelleştirme Sosyal Destek Projesi Koordinatörü Rahmi Aksu, 12 ülkenin kalkınma modelini incelediklerini, İrlanda modelinde karar kılarak, projeyi Türkiye'ye uyarladıklarını ve başarılı olduklarını söyledi. Aksu, "Özelleştirme Sosyal Destek Projesi, özelleştirmeden etkilenen çalışanlara ve genel işsizlere yönelik tasarlanmış bir projedir"
ifadeleriyle anlattığı projeye, ilk beş yılda 355.3 milyon dolar harcandığını ifade etti. Bunun 250 milyon dolarlık bölümü Dünya Bankası'ndan krediyle, 105,3 milyon dolarlık bölümü de hükümetin katkısıyla sağlanıyor.
Özelleştirme sonucunda işini kaybedenler için yeni istihdam alanları yaratmak zorunda olduklarını belirten Rahmi Aksu, özelleştirme programı çerçevesinde bugüne kadar satışı veya kapatılması uygun görülen işletmelerde, 18 bin 23 personele 314 milyon 379 bin 393 dolar tazminat ödendiğini söyledi.
Proje koordinatörü Rahmi Aksu'un verdiği bilgiye göre, özelleştirmeden herhangi bir şekilde etkilenmiş çalışan, yaptığı meslekle iş bulamadığında İŞKUR'a başvurup, altı-sekiz ay yeni bir mesleki eğitim alabiliyor ve işe yerleştiriliyor. Kendi işini kurmak isteyenler ise KOSGEB'e başvurup, danışmanlık, kredi dahil çeşitli desteklerden yararlanabiliyor.
'Fikri olan gelsin'
İrlanda'dan uzman getirilerek eğitim desteği sağlandığını anlatan Rahmi Aksu, "Fikri olan, enerjisi olan gelsin. İŞGEM'e giden bir iş fikri varsa gerisi hiç önemli değil. Çünkü önemli olan fikirdir. Türkiye'de bugüne kadar bu ön plana çıkarılmadı ama fikir ve istek varsa makine, teçhizat alma, ucuz kredi, elektronik pazarlama gibi her türlü destek sağlanıyor" diye konuştu.
İŞGEM ev kadınını patron yaptı
Proje kapsamında ayrıca KOSGEB, küçük girişimcilerin iş kurmasını ve geliştirmesini desteklemek amacıyla kurulan İş Geliştirme Merkezleri'ne (İŞGEM) yenilerini ekliyor. Hali hazırda Tarsus, Adana, Mersin, Ereğli, Van ve Eskişehir'de yer alan İŞGEM'lerde 167 firma kuruldu ve 849 kişi istihdam edildi.
Diyarbakır, Yozgat, Avanos ve Elazığ'da İŞGEM açılması için çalışmalar sürüyor.
Tarsus'ta ilk açılan merkezde 50 girişimci 400 işçi ile beraber çalışıyor. İki yıl önce işsizken bugün Kanada ve Çin'e kadar ihracat yapanlar var. İki yıl öncesine kadar Tarsus'ta ev kadını olan bir vatandaş şu anda 60'ın üzerinde eleman çalıştırıyor.
İŞGEM, 'Ücretsiz iş yeri', '4 bin avroluk ilk işe başlama', 'Finansman kaynaklarına erişim kolaylığı', 'İŞGEM bünyelerinde ortak ekipman kullanma imkânı', 'Dünyada 4 bine yakın İŞGEM'le irtibat olanağı' gibi konularda fırsatlar sunuyor. Merkezler bu özellikleriyle 'İşletme Kuluçkaları' veya 'KOBİ Fidanlığı' olarak adlandırılıyor.
İstatistiklere göre, küçük işletmelerin kuruluş yıllarındaki başarısızlık oranı yüzde 60-80 iken İŞGEM'de yer alan girişimci firmalarda bu oran yüzde 10'lara düşüyor. En az 3-4 bin metrekarelik alanlarda kurulan İŞGEM'lerde büyüklüğüne göre birçok firma yer alıyor. İŞGEM'de faaliyet gösteren firmalar fotokopi, faks gibi bir işyerinde olması gereken aletleri ortak kullanıyorlar. Aynı zamanda merkez bünyesinde eğitimler veriliyor. İşletmeler üç-beş yıl içinde belli bir aşamaya geldikten sonra dışarıda faaliyetlerine devam ediyor.