Pazarlık sürüyor: Hyundai'ye engel İMF

Otomotiv devi Hyundai'nin yatırım görüşmeleri sürüyor. Çeklerin teklifini gündeme getirerek pazarlığı kızıştıran Hyundai, yatırımın Türkiye'de kalması için 'artı avantaj' istiyor. Devlet Bakanı Babacan ise 'standart dışı uygulamaya' karşı çıkıyor.
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi

ANKARA - Avrupa Birliği ekseninde Türkiye'ye 1.2 milyar avroluk yatırım yapma niyetini beyan eden Kore'nin otomotiv devi Hyundai, Türkiye'den 'artı avantaj' pazarlığı yaparken, Çek Cumhuriyeti'nin tanıdığı avantajları gündeme getirerek pazarlık kızıştırıyor. Türkiye, 10 yıllık vergi tatili gibi yatırım avantajı tanınmasına, IMF'nin kabul etmeyeceğini gerekçe göstererek sıcak bakmıyor. Uluslararası finans çevreleri hükümetin kaygısını doğruluyor.
Uzmanlar, IMF'nin arsa tahsisinde sorun yaratmayacağını, vergi tatilini ise kesinlikle kabul etmeyeceğini vurgularken, Çek Cumhuriyeti'nin de vergi tatili önerisinin bu çerçevede 'blöf' olabileceğine işaret ediyor. Şirketin Türk ortağı Hyundai Assan Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kibar, Radikal'in Hyundai'nin yatırımlarıyla ilgili sorularını yanıtlarken, şirketin önce Tekirdağ daha sonra Yalova'da yapmayı düşündüğü yatırım için hükümetten 'teklif' beklediğine işaret etti. Çek Cumhuriyeti'nin önerilerinin yatırımın bu ülkeye yönlendirilmesi için cazibe yarattığına işaret eden Kibar, Çeklerin 10 yıllık vergi tatilinin yanı sıra, yaratılan istihdam başına nakit ödeme önerdiğini söyledi. Çeklerin istihdam başına yıllık 14 bin dolar iade önerisinde bulunduğu ileri sürülüyor. Kibar, Türkiye'de ise teşvik kapsamındaki iller dışında bedava arsa tahsisinin olanaksız olduğunu, yatırım indiriminin kaldırılacağına dikkati çekerken, "Hyundai, Türk hükümetinin yatırımın yapılması için neler önereceğine ilişkin teklifini bekliyor" dedi. Devlet Bakanı Ali Babacan ile görüştüğüne vurgu yapan Kibar, Babacan'ın IMF ilkelerini gerekçe göstererek, "Standart uygulamanın dışına çıkamayız" dediğini, ancak hükümetin yazılı teklifinin Hyundai'ye iletilmediğini söyledi. Kibar, 'bir dolarla, bir milyar dolarlık yatırımın aynı oranda teşvik edildiğini' belirterek, uygulamayı eleştirdi. Kibar, şirketin yatırım kararını bir-iki hafta içinde vereceğine işaret etti.
Hükümet, yatırımcıların eşit statüde değerlendirilmesi için kurumlar vergisi oranını yüzde 30'dan yüzde 20'ye çekmiş, istisna ve muafiyetin indirilmesi kapsamında, 'yatırım indirimine son' kararı almıştı. Hükümet, Hyundai için özel teşvik önerse de bunun vergi mevzuatına yansıtılması, yani yasa değişikliği gerek.
Arsa değil, vergi sorun
Maliye Bakanı Kemal Unakıtan ile Devlet Bakanı Ali Babacan dün Başbakan Tayyip Erdoğan'a 'yabancı sermaye ve yatırım stratejisi' konusunda brifing verdi. Toplantıda, Hyundai'nin yatırımı da ele alındı. Bu arada, uluslararası finans çevrelerinden edinilen bilgilere göre, hükümet Hyundai'ye verilecek teşvikle ilgili IMF ile henüz görüşmedi. Finans çevreleri, büyük ölçekli yatırım için bedava arsa tahsisinde, uluslararası uygulamalar açısından sıkıntı yaşanmayacağını belirtiyor. Ancak, vergi tatilinin genel eşitlik ilkesini bozacağını ve bunun uluslararası uygulamalara da aykırı olacağına dikkat çeken finans çevreleri, Çek Cumhuriyeti'nin teklifinin de aynı kapsamda sayılacağını belirterek, önerinin 'blöf' olabileceğine dikkat çekiyor.
Karasu'da yatırım baskısı
İş çevreleri ve işçi sendikaları ile hükümete yakın çevreler, Hyundai'nin yatırımı için Adapazarı'nın Karasu bölgesini seçmesi için baskı yapıyor. Bu bölgede uzun süredir inşaat halinde olan ve son dönemde ödenek aktarımı ile yapımı hızlandırılan liman inşaatına da dikkati çeken söz konusu çevreler, AB'ye ulaşım konusunda da bu bölgede yapılacak yatırımın avantajlı olacağını, limanın fiilen yeni yatırım için tahsis edilebileceğini vurguladı.