Perakendeci yasa tasarısı üzerine hâlâ anlaşamadı 'Sektör küçülür' diyen de var, 'Kurala bağlar' diyen de

Perakendeci yasa tasarısı üzerine hâlâ anlaşamadı 'Sektör küçülür' diyen de var, 'Kurala bağlar' diyen de
Perakendeci yasa tasarısı üzerine hâlâ anlaşamadı 'Sektör küçülür' diyen de var, 'Kurala bağlar' diyen de

Büyük mağazalar ve zincir marketler Türkiye de ciddi bir istihdam kaynağı. FOTOĞRAF: AHMET DUMANLI / AA

Büyük mağazalar yasa tasarısının perakende sektörünün büyümesini engelleyeceğini belirten İTO Meclis üyelerinden Kızıltaş, 'Mağaza açmak için özel izinler alınacak, çalışma saatleri kısalacak' dedi. Özer ise sektörün kural altına alınacağını söyledi

İSTANBUL - Yıllardır gündemde olan Büyük Mağazalar Yasa Tasarısı perakendecileri ikiye böldü. İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) ekonomi gazetesi İstanbul Ticaret’te yer alan ‘Büyük Mağazalar Yasa Tasarısı’nı ele aldı. Haberde, Metro Group Türkiye Temsilcisi Nurdan Tümbek Tekeoğlu, İTO Meclis Üyeleri Ali Murad Kızıltaş, Muzaffer Şahin ve Ahmet Özer’in görüşlerine yer verildi.
İTO Ayakkabı ve Yan Sanayi İmalat Satıcıları Meslek Komitesi Meclis Üyesi Ali Murad Kızıltaş, Büyük Mağazalar Yasa Tasarısı’nın, perakendenin önünü kesecek bir takım düzenlemeler getirdiğini ifade ederek, kanun tasarısında pek çok maddenin, uygulanabilirliği öngörülmeden yer aldığını, uygulanabilirliği olmayan maddelerin de daha sonra çıkarılacak yönetmeliklerle çözülmeye çalışıldığını anlattı. 

Özel markaya sınırlama
Kanun tasarısının özel marka ürünlere sınırlama getirdiğini hatırlatan Kızıltaş, bu sınırlamanın konfeksiyonda uygulanmasının mümkün olmadığını, girişimcinin markaya yatırım yapmak istemeyeceğini, bu uygulamanın markalaşmanın önünü keseceğini ileri sürdü. Kanunun Türkiye’de organize perakende faaliyetini sürdürmeye çalışan kurumsal, kayıtlı, büyümeye çalışan, istihdam yaratan firmaları durduracağını belirten Kızıltaş, şunları söyledi:
“Türkiye’nin ciddi istihdama ihtiyacı var ama kanunla organize perakende sektörünün daha fazla büyümesi engelleniyor sanki. Organize perakende zaten kayıt ve kontrol altında. Neyi kontrol edecek kanun neyi kayıt altına alacak? Mesela dokuz ayakkabı mağazası olan bir firma bu kanuna tabi olmayacak ama ben daha çok mağazamla olacağım. Mağaza açmak izin özel izinler alacağım, çalışma saatlerim kısıtlanacak. Bu da çok ciddi bir haksız rekabete neden olacak.”

Küçük esnaf önemli
Nurdan Tümbek Tekeoğlu, grup olarak şu aşamada yasa ile ilgili bir görüş beyan etmediklerini, ancak amaçlarının küçük esnafı hükümetin ve sivil toplum örgütlerinin desteği ile daha modern bir noktaya taşımak olduğunu ifade etti. Metro Toptancı Market’in ‘Esnafım’ isimli bir proje yürüttüğünü hatırlatan Tekeoğlu, bu proje kapsamında, Türkiye geneline yayılmış dokuz şehirdeki 14 mağazasını dolaşan METRO Esnafım 2010 Bakkal/Market Gezici Çözüm Noktası TIR’larının, bölge esnafının ihtiyaçlarına yönelik çözümler sunmak amacıyla esnafla buluştuğunu belirtti. Metro Toptancı Market’in çözüm TIR’larıyla müşterilerine işlerini geliştirmeye yönelik öneriler sunduğunu anlatan Tümbek, şunları kaydetti:
“Görüleceği üzere, hükümetin, ilgili bakanlığı büyük mağazaları, yılda belirli adette bakkalı eğitmekle ve modernleştirmekle sorumlu kılabilir ve bunu denetleyebilir. Örneğin Polonya’daki bakkallar sabah çok erken saatte açılıp, gece geç saatlerde kapanıyor. Sadece satabilecekleri ürünleri portföylerinde bulunduruyorlar. Bu durum Polonya’daki bakkalların kötüye gitmesine değil, daha da kârlı hale gelmesine imkan sundu.”

‘Teşvik kredisi verilsin’
Bir diğer önerilerinin de hükümet tarafından oluşturulacak teşvik kredisi olabileceğini ifade eden Tümbek, kredinin, işe yapılan yatırımı ispatlamak kaydıyla verilebileceğini, bu teşvik kredisi için büyük mağazaların da kaynak durumunda olduğu bir fon oluşturulabileceğine dikkati çekti. Amerika ’da bakkalların ürün ve hizmet çeşitlerini artırdıklarını hatırlatan Nurdan Tümbek Tekeoğlu, Amerika ve birçok Avrupa ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de de bakkalların, dükkanının önünde hijyenik bir ortamda sebze ve meyve satabileceğine işaret etti. 

Farklılaşma şart
Tümbek, şu önerileri sıraladı:
“Amerika’daki gibi, küçük dükkanlar çalışan kesime yönelik sandviçler satabilir. Bu da bir gelir kaynağıdır. Yine bakkallar izin sürecini tamamlayıp tavuk çevirebilirler, salata büfesi oluşturabilirler. Özetle gelirlerini artıracak birçok seçeneğe yönelebilirler, tıpkı Batıda olduğu gibi.” 

‘Küçük esnaf yok oluyor’
İTO Toptan Gıda İçecek ve Temizlik Ürünleri Meslek Komitesi Başkanı ve Meclis Üyesi Ahmet Özer de alışveriş merkezlerinin, büyük mağazaların, onlarca küçük esnafın, tüccarın ve hatta sanayicinin yok olmasına zemin hazırlayarak işsizliği tetikleyeceğini savundu. Büyük Mağazalar Yasası’nın çıkması gerektiği görüşünü dile getiren Ahmet Özer, şunları kaydetti:
“Çünkü ancak bu yasa ile disiplinsiz, kuralsız, sınır tanımadan her köşe başında açılan alışveriş merkezlerinin, bir isim altında yüzlerce yerde açılan zincir mağazaların, ayrıca binlerce metrekare üzerindeki diğer mağazaların toplumumuza, sanayicimize, tüccarımıza verdiği zararları azaltabiliriz. Amacımız AVM’ler ve zincir mağazaların yok olması değil; varsın yaşasınlar. Ama kurallı, kanunlu, disiplinli olarak. Diğer tüccar, sanayici ve esnafı yok etmeden yaşasınlar.”
İTO Tarımsal Ürünler Meslek Komitesi Meclis Üyesi Muzaffer Şahin ise büyük mağazaların, marketlerin bir tanımı olması gerektiğini belirtti. (aa)