Piyasaların süper kahramanı Asya

Piyasaların süper kahramanı Asya
Piyasaların süper kahramanı Asya

Çin den gelen olumlu veriler ve Avustralya ekonomisinin hızlı büyümesi piyasaları canlandırdı.

Avrupa'nın sanayi üretimi yedi ayın en düşük seviyesine inerken Çin'de sanayi üretimi dört ayın ilk yükselişini yaşadı. Avrupa kaygıları hortlarsa borsalardaki kan kaybı artabilir

İSTANBUL - ABD ’de bir süredir ikinci dip endişeleri ve pahalı yen kaygılarıyla devam eden satışların ardından piyasaların ‘süper kahramanı’ Asya oldu. Çin’den gelen ve sanayi üretimine işaret eden PMI verisi ile Avustralya ekonomisinin son üç yılın en hızlı büyümesini kaydettiğine ilişkin haberler piyasaları canlandırdı.
Çin’de PMI endeksi ağustos ayında da 51.7 puana yükselerek son dört ay içindeki ilk yükselişini kaydetti. Böylece Batılı ekonomilerin aksine küresel ekonominin yeni motoru olarak görülen Çin’de ciddi bir düzeltmenin yaşanmayacağı algısı oluştu. ABD ekonomisi ve Japon Yeni’ne ilişkin kaygılarla önceki gün kan kaybeden küresel piyasalar ise yüzde 2’ye yakın yükseldi. Önceki gün 16 ayın en düşük seviyesine gerileyen Nikkei 225 endeksi yüzde 0.9 yükseldi. Pahalı yene beklenen müdahalenin henüz gelmemiş olmasının Japon ihracatını olumsuz etkileyeceği kaygısı ise alımların sınırlı kalmasına neden oldu. Avustralya’nın S&P/ASX 200 endeksi ise yüzde 1.9 yükseldi.
İçeride ise referandum fiyatlamasına geçen borsalar ‘evet’e yüksek ihtimal tanıdığı için İMKB yüzde 0.1 civarında yükseldi. Endeks günü 712 puanlık yükselişle 60 bin 685 puandan tamamladı. Hisse senetlerinin değer artışı ortalama yüzde 1.19 oldu. 

Üretimde yol alamadı
Avrupa’da kötü gelen PMI verisi bile küresel piyasaların moralini bozmadı. Avro Bölgesi PMI rakamına göre ağustos ayında bölgede sanayi üretimi son yedi ayın en düşük seviyesine geriledi. Yani Avro Bölgesi ikinci çeyrekte son dört yılın en hızlı büyümesini kaydetmesine rağmen ne istihdamda ne de üretimde bir arpa boyu yol alamadı. Buna rağmen Avrupa borsaları da yüzde 2’ye yakın yükseldi. 

Zorlu yarış başlıyor
Ağustos ayını büyük düşüşlerle  geçiren küresel piyasalar için asıl zorlu yarış bu ay başlıyor. Piyasalar tarafından yılın  ‘en zalim ayı’ olarak değerlendirilen eylül ayı daha zorlu geçecek. Uzmanlara göre bu ay piyasalarda ağustostakinden bile sert satışlar yaşanabilir. Son 110 yıl boyunca ağustos ayı ne zaman kötü geçse ya da ilk sekiz ay boyunca kan kaybı yaşansa eylül ayı da düşüşlerle geçti.
Bu ayda ortalama kayıp yüzde 2.7 oldu. Geçmiş 90 yıl boyunca da eylül ayı getiri anlamında yılın en iyi 9’uncu ayı olmaktan öteye gidemedi. 1896’dan bu yana Dow Jones endeksi her eylül ayında ortalama yüzde 1.15 kan kaybetti.
Eylül ayının kötü şöhretini güçlendirmesi için bu ay fazlasıyla malzeme olacak. FED’in gevşeme yönünde ne kadar hızlı davranacağı, Japonya Merkez Bankası ’nın (BoJ) dolaylı gevşeme adımlarıyla değil de pahalı yene doğrudan müdahale edip etmeyeceği eylülün handikapları arasında. Üstelik bu ay piyasalar için yeni bir belirsizlik olarak İrlandalı bankaların 25 milyar dolarlık borç ödemesi olacak. Ödemeler başarısız olursa bir süredir arka plana atılan Avrupa borç krizi yeniden hortlayabilir. Küresel piyasaların gösterge endeksi Dow Jones da eylüle yılbaşından bu yana en büyük kayıpla giriyor.

Fed müdahale edebilir
İlk olarak ABD’de merkez bankasının (Fed) ekonomiye can vermek adına kriz döneminde başladığı ve son olarak ağustos ayında devam kararı verdiği tahvil alım programını biraz daha genişletmesi gerekecek. Ancak son olarak önceki gün açıklanan Fed tutanaklarında Başkan Ben Bernanke’nin durum iyice kötüleşinceye kadar kemerleri fazla gevşetmeyeceği ortaya çıktı.
Tutanakta ABD ekonomisinde ‘kademeli’ bir bozulma görülürse itfası gelen mortgage tahvillerinden elde edilen kaynakla uzun vadeki hazine tahvili alımlarına gidileceğine vurgu yapıldı. Oysaki piyasalar bu konuda Fed’den daha çabuk bir hamle bekliyor. Bu nedenle Fed’in bu ay içinde tahvil programını büyütmemesi piyasalar tarafından olumsuz algılanabilir, yeni sert satışlar yaşanabilir.
Fed’i beklenenden önce bir adım atmaya itecek olan en önemli gösterge ise yarın açıklanacak olan istihdam verisi olacak. İşsizlik oranının yüzde 9.5’ten yüzde 9.6’ya çıkması tahmin ediliyor. Veri beklenenden kötü gelirse Fed’in bu ay içinde yeni tahvil alımlarına gidebilir. Ayrıca bu ay S&P’den not darbesi yiyen İrlanda’nın bankaları da eylül ayında 25 milyar doların üzerinde borç ödemesi gerçekleştirecek. İrlanda bankalarının ödeme konusundaki başarısı Avro Bölgesi’ne ilişkin kaygıları yeniden alevlendirebilir. Japonya’da ise merkezin yene müdahale etmekte gecikmesi satışları hızlandırır. (Radikal)