Piyasanın dediği olur

Piyasanın dediği olur
Piyasanın dediği olur
Yardım almaya zorlamayı geride bırakan piyasalar, artık AB liderliğine "Kurtarmanın yükünü bize yıkamazsın" baskısı yapmaya başladı.
Haber: OSMAN ŞENKUL / Arşivi

Kredi derecelendirme kuruluşlarının pabucunu dama atan küresel kriz, Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) işlevini de piyasaların eline verdi. Artık ne kredi derecelendirme kuruluşlarının notları, ne de IMF’nin yaptığı anlaşmalar, piyasaları bildiğini okumaktan caydırabiliyor. 

Artık, piyasaların ülkelerin borç ödeyebilme yeteneklerini izleyebilmek için IMF programlarına gerek duymuyorlar. Piyasa oyuncuları, IMF’nin internet sitesinde yer alan bilgilerden, kriz sürecinde borcu, dış kaynaklara dayalı olarak en çok artan ülkelerin başında İrlanda ve Yunanistan’ın geldiğini, onları da Portekiz ve İspanya’nın izlediğini görebiliyorlar. 

Küresel krizin hemen başında tasarruf programı uygulamaya başlayan İrlanda’da hükümeti ağır borçlu bankacılık sistemini kurtarmaya zorlayan piyasalar, daha bir ay geçmeden bu kez de ülkeyi “IMF ve Avrupa Birliği ’nden (AB) yardım alması gerektiğine ikna ettiler. Piyasalar, ‘Kelt Kaplanı’nın ardından Portekiz ve İspanya kartlarını açtılar; Kıbrıs ve İtalya kartlarının da birer ucunu kaldırarak gösterdiler. 

Zincirleme baskı
 
Piyasalar artık, yüksek faizlerle verilen destek kredilerini kimin ödeyeceği üzerinde duruyorlar. Çünkü, işin odağında aracı kurumlar olarak piyasaların aktörleri, hisse senetleriyle de piyasa enstrümanları durumunda olan bankalar olduğu için, duyarlılıklar da artıyor. Örneğin, dün İMKB 100 Endeksi yüzde 3.14 düştüğünde, sürükleyicisi konumundaki bankalardaki düşüş yüzde 4.24’ü buluyor; çünkü, bankacılık sistemleri ulusal olsalar da, küresel bazda hemen tümünün birbirleriyle alacak-verecek ilişkileri bulunuyor. 

Almanya ve Fransa sırada
 
Ancak, artık piyasaların hedefinde Almanya ve Fransa var; bir kere tam İrlanda kurtarması yaşanırken, Şansölye Angela Merkel ve Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, “Biz şimdi bu ülkelere destek oluruz ama, 2013’ten itibaren borçlu bankaların hissedarları da yüke ortak olmaya başlarlar” gibisinden bir söz söylemiş oldular. Ekspres Yatırım Ekonomisti Güldem Atabay, “Piyasalar, bu iki ülkeyi caydırana kadar bastıracaktır; artık geri döneceklerini sanmıyorum” dedi. 

Atabay, piyasaların Rusya ve Asya krizlerinde de benzer tavırlarla hareket ettiklerine işaret ederek, “Bu nedenle sonuna kadar bastıracaklardır” diye ekledi. Piyasaların bu kararlılığının farkında olduğu anlaşılan Fransa’nın hükümet sözcüsü François Baroin, İrlanda paketi için, “Bu, önemli kriz karşısında alınan tek atımlık bir önlem değildir. Euroyu kurtaracağız. Euro, rehin alınmayacak bir araçtır” demek zorunda kaldı.

bigPara.com