Prim borcu olan için son fırsat

SSK ve Bağ-Kur'a olan yaklaşık 21.7 milyar YTL tutarındaki prim borcu yeniden yapılandırılıyor. SSK ve Bağ-Kur'lular borçlarını 60 ay taksitle ödeyebilecekler.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi


Büyütmek için tıklayınız
ANKARA - SSK ve Bağ-Kur'a olan yaklaşık 21.7 milyar YTL tutarındaki prim borcu yeniden yapılandırılıyor. SSK ve Bağ-Kur'lular borçlarını 60 ay taksitle ödeyebilecekler. Bağ-Kur kaydına girdiği halde bugüne kadar hiç prim ödememiş olanlar da 14 bin 700 YTL ödeyerek, emekli olabilecek.
Prim alacaklarının 16.7 milyar YTL'si Bağ-Kur'a, 5 milyar YTL'si de SSK'ya ait bulunuyor. Hükümet, getirilen ödeme kolaylığıyla Bağ-Kur'da 8 milyar, SSK'da da 3,5 milyar YTL olmak üzere yaklaşık 11.5 milyar YTL dolayında tahsilat umuyor.
Başvuru süresi iki ay
SSK ve Bağ-Kur'a olan prim borçlarını yapılandırarak 60 aya varan taksitle ödeme olanağı getiren yasa dün TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi. Borcunu peşin ödeyene indirim öngören yasaya göre, SSK'ya tabi olanların primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası borçları ile Bağ-Kur'luların prim ve sosyal güvenlik destek primi borçları yeniden yapılandırılacak. Yeniden yapılandırma 31 Mart 2005 tarihinden önceki borçları kapsayacak. Ancak, 31 Mart 2005 tarihinden yasanın yürürlüğe gireceği tarihe kadar olan prim borçları da indirim uygulanmadan, 60 ay taksitle ödenebilecek.
Ödeme kolaylığından yararlanmak için borçluların, yasa yürürlüğe girdikten itibaren iki ay içinde kurumlara başvurması gerekiyor. İki kurumun yönetim kurulları bu süreyi bir defaya mahsus 30 gün uzatabilecek. 31 Mart 2005 tarihinden sonraki borçlar için başvuru süresi ise 30 gün ile sınırlı.
SSK'lılarda durum
Borç aslı tutarlarının 100 bin YTL ve altında olması halinde, borç asıllarına, ödeme süresinin bitiminden itibaren 31 Aralık 1998 tarihine kadar olan dönem için o tarihte uygulanan gecikme zammı uygulanacak. 1 Ocak 1999 tarihinden bugüne kadar olan dönem için ise üretici fiyat endeksi (ÜFE, eski adıyla TEFE) artışı esas alınacak. Borç aslı tutarının 100 bin YTL'nin üstünde olması halinde ise, öncelikle, ödeme süresinin bitiminden yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihe kadar yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre gecikme zammı hesaplanarak borç tutarı tespit edilecek. Daha sonra bilanço esasına göre defter tutan işverenin kısa vadeli yabancı kaynaklarının stoklardan arındırılmış dönen varlıklarına oranı '(dönen varlıklar-stoklar)/kısa vadeli yabancı kaynaklar' 0.50-0.40 arasında olanların borcunun yüzde 10'u; 0.39-0.30 arasında olanların borcunun yüzde yüzde 20'si; 0.29'un altında ise yüzde 30'u silinecek.
Denetim artacak
Bilanço esasına göre defter tutanların dışındaki işverenlerin ise 31 Aralık 2004 tarihinde beyan edecekleri mali durum bildirimi esas alınacak. Bu işverenlerin kısa vadeli borçlarının kasa, banka ve kısa vadeli alacaklarına oranı "(kasa+banka+kısa vadeli alacaklar)/kısa vadeli borçlar) 0.30-0.20 arasında olanların borcunun yüzde 10'u; 0.19-0.10 arasında olanların borcunun yüzde 20'si; 0.9'un altında olanların ise yüzde 30'u silinecek.
Kabul edilen bu oranların doğru hesaplanmasından, serbest musabeci ve mali müşavirler sorumlu olacak.
AKP hükümeti, 19 kez gerçekleştirilen prim affının bir daha tekrarlamaması için yasaya denetimi güçlendirici hükümler de koydu. Buna göre, kamu denetim elemanları ile sigorta müfettişleri ve sigorta yoklama memurları kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü inceleme ve denetim sırasında ilgililerin Bağ-Kur ve SSK kayıtlarının olup olmadığına da bakacaklar.
SSK'nın normal denetimleri için de sektörler itibarıyla risk sınıflaması yapılarak, denetimlerde kaçak işçi çalıştıran sektörlere öncelik verilecek.
Bağ-Kur'luların borç anaparalarına ise 31 Aralık 1998 tarihinden önceki dönem için o tarihte uygulanan gecikme zammı, 1 Ocak 1999 tarihinden sonraki dönem için ise ÜFE artışı uygulanarak faiz borcu hesaplanacak.
Vadeli ödemek avantajlı
Borçları yeniden yapılandırılan Bağ-Kur'lular borçlarının yüzde 25'ini peşin ödedikleri veya dört taksitlerini, güncel prim borçlarıyla birlikte ödedikleri takdirde sağlık hizmetlerinden yararlanmaya başlayacaklar. Borcun tamamının veya bir kısmının taksitle ödenmesi halinde, taksitlendirilen toplam borç 12 aylık sürede ödenirse yıllık yüzde 4, 12-24 ay arasında ödenirse yıllık yüzde 5, 24 ayı aşan sürede ödenirse yıllık yüzde 6 faiz uygulanacak. Borcunu peşin ödeyene herhangi bir indirim yapılmayacak.
Taksitlerini bir yılda dört kez aksatanlar, taksit hakkını kaybedecek. Üç taksite kadar aksatılan borçlar ise hazine faizinin bir puan üzerinde faiz uygulanıp bir yıl içinde ödenecek.
SSK ve Bağ-Kur prim borçlarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin yasa tarım sigortalılarına da bir rahatlama getirecek. Tarım sigortalıları için yapılan hesaplamaya göre ise 20 yıl önce sisteme girip de hiç prim ödemeyen birinin mevcut yasaya göre ödemesi gereken 13 bin 41 YTL'lik borç, kabul edilen yeni düzenlemeyle göre peşin ödeme yapması durumunda 7 bin 764 YTL'ye kadar düşecek.
Vergisini aksatan yanacak
Prim borçları yeniden yapılandırılanlar, kurumlar vergisi ve gelir vergisini zamanında ödemedikleri takdirde veya KDV ödemelerini bir yıl içinde üç defadan fazla aksattığında da yeniden yapılandırma haklarını kaybedecekler.
Prim borçlarını yeniden yapılandırmayanlar veya ödemelerini aksatanlar, üretim, yatırım, ihracat gibi devlet desteklerinden yararlanamayacaklar.
Bağ-Kur'luya fırsat
Bağ-Kur kaydında olduğu halde 31 Mart 2005 tarihi itibarıyla beş yıl veya daha fazla süreyle prim borcunu ödememiş olanlar, yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ayda başvurup borcu taksitlendirmedikleri takdirde Bağ-Kur kapsamından çıkarılacak ve borçları da yok sayılacak. Ancak bu kişiler yasa yürürlüğe girdikten sonraki dönemde borçlarını düzenli olarak ödemeye başladıkları takdirde, hiç borçları yokmuş gibi Bağ-Kur'lu olmaya devam edecek. Fakat, ödenmemiş süre emekliliklerinden düşülecek. Diğer taraftan, örneğin 1974'te Bağ-Kur'lu olduğu halde, bugüne kadar hiç prim ödememiş olanlar 19 bin 330 YTL yerine 14 bin 701 YTL ödeyip emekli olabilecek.