Sağlık harcamalarına bütçe yetmedi

Merkezi yönetim bütçesinde bu yıl en hızlı büyüyen kalem olan sağlık harcamalarına 2006 için ayrılan ödenek, harcamaların tahminleri oldukça aşması yüzünden eylülde bitti.

ANKARA - Merkezi yönetim bütçesinde bu yıl en hızlı büyüyen kalem olan sağlık harcamalarına 2006 için ayrılan ödenek, harcamaların tahminleri oldukça aşması yüzünden eylülde bitti.
Maliye Bakanlığı verilerine göre, yılın tümü için toplam 4 milyar 55 milyon YTL ödenek ayrılan sağlık harcamaları, ocak-eylül döneminde 4 milyar 85 milyon YTL'ye kadar yükseldi. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 60 oranında artan sağlık harcamaları eylül sonunda yılın tümü için ayrılan ödeneğin 30 milyon YTL üzerine çıktı. Dolayısıyla yılın kalan üç ayındaki sağlık harcamaları ödenek üstü harcama olacak.
IMF önlem istemişti
Uluslararası Para Fonu (IMF), bu yıl sağlık harcamalarının bütçe ödeneğinin 1.4 milyar YTL üzerine çıkacağını öngörerek hükümetten mayısta önlem almasını istemişti. Hükümetin IMF'nin isteğiyle sağlık harcamalarını azaltmaya yönelik olarak aldığı tasarruf önlemlerinin özellikle ilaç harcamalarında önemli bir tasarruf sağladığı belirlendi. Bu yıl yapılan ilaç ödemeleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7.37 oranında azalarak 565 milyon YTL'ye geriledi. Geçen yıl aynı dönemde bu tutar 609 milyon YTL olarak gerçekleşmişti.
Yeşil kartın etkisi
Harcamanın tahmini aşmasında yeşil kartla ilgili harcamalar belirleyici oldu. Bütçeye yılın tümü için toplam 1.6 milyar YTL'lik yeşil kart ödeneği konulmuştu. Ancak yılın ilk dokuz aylık döneminde yeşil kartlılar için yapılan ödemeler yüzde 102 oranında arttı ve 2 milyar 403 milyon YTL'ye yükseldi. İlk dokuz ayda ödeneğin 803 milyon YTL üzerinde yeşil kart ödemesi yapıldı.
Ayda 450 milyon YTL
Tedavi ve sağlık malzemesi alımlarıyla ilgili harcamalardaki artış da yükseldi. Ocak-eylül döneminde yüzde 48 oranında artan tedavi ve sağlık malzemesi giderleri, 1 milyar 117 milyon YTL'ye yükseldi. Söz konusu harcama için ayrılan ödeneğin yüzde 88'i yılın geride kalan dokuz aylık döneminde kullanıldı. Bu arada geçen yıl ocak-eylül döneminde yüzde 2.3 olan sağlık giderlerinin bütçe harcamaları içerisindeki payı bir puana yakın artarak bu yıl yüzde 3.2'ye yükseldi. Bütçeden ayda ortalama 450 milyon YTL'lik sağlık harcaması gerçekleştiriliyor.
Bu nedenle de bu yılın ekim-aralık ayları arasındaki döneminde toplam 1.4 milyar YTL'lik bir sağlık harcaması daha yapılması ve dolayısıyla ödeneğin bu ölçüde aşılabileceği hesaplandı.
Öte yandan, bütçede ödeneği yılın ilk dokuz aylık döneminde biten ve ödenek üstü harcama yapılan diğer kalemler tarımsal destekleme ve sermaye transferleri oldu. Bütçede 3 milyar 999 milyon YTL ödeneği bulunan tarımsal destekleme için ilk dokuz ayda 4 milyar 377 milyon YTL ödendi. 1 milyar 834 milyon YTL ödenek ayrılan sermaye transferleri ise şimdiden 2 milyar 17 milyon YTL'ye çıktı.
Sözleşmeli personel evlenemiyor
Türk Sağlık-Sen'in yaptığı araştırma, sözleşmeli personelin statüsü nedeniyle ailevi sıkıntılar içinde olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya katılanlar, sözleşmeli personelin tayin hakkı olmadığı için sevdikleriyle evlenemediklerini ya da eş ve çocuklarından ayrı yaşadıklarını belirtti.
Sözleşmeli personel olarak Hakkâri'de görev yapan bir çalışan 'sevdiği kızın babası doğuda çalıştığı için kızını vermediğini, böyle giderse hiç evlenemeyeceğini' dile getirerek, yetkililerden yardım istedi. Araştırmaya katılanlar arasında, tayin sorunu çözülmediği için yıllardır evlenemeyenlerle eşinden ayrı yaşamak zorunda kalanlar da bulunuyor. Bu nedenle boşanma aşamasına gelen çalışanlardan Sağlık Bakanı Recep Akdağ'dan mahkemede şahit olmasını isteyenler bile var. Sözleşmeli sağlık personeli, tayinler dışında iş garantisi olmamasından ve 'işten çıkarılma korkusuyla yaşamaktan' da yakınıyor.