Şener usulü özelleştirme

Başbakan Yardımcısı Şener, Telekom'un özelleştirilebilmesi için kurumun borçlandırılarak değerinin düşmesini önermiş.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Özelleştirilmesi yıllardır tartışılan Türk Telekom ile ilgili olarak Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener tarafından Ulaştırma Bakanlığı'na gönderilen 'gizli' yazı, hükümetin özelleştirme mantığı hakkında tartışma yaratacak. Şener'in, borcu artan şirketin hisse değeri düşünce özelleştirilmesinin kolay olacağı gerekçesiyle, özelleştirme öncesi Türk Telekom'un 2-3 milyar dolar borçlandırılmasını istediği ortaya çıktı. Telekom Genel Müdürü Ekinalan, önerinin tartışıldığını ancak uygulanmadığını söyledi.
Şener, özelleştirmeden sorumlu olduğu dönemde Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı adına hazırlanan yazıyı, kendi imzasıyla Ulaştırma Bakanlığı'na gönderdi. Türk Telekom A.Ş.'nin (TTAŞ) özelleştirilmesi için çıkarılacak Bakanlar Kurulu Kararı'nın hazırlanması aşamasında gönderilen 7 Mart 2003 tarihli ve 'B.02.01.ÖİB.0.10.02/1964' sayılı beş sayfalık 'gizli' yazının 'Özelleştirmeden önce TTAŞ'ın makul ölçüde borçlandırılması' başlıklı bölümünde şöyle denildi:
"TTAŞ'ın mevcut mali durumu incelendiğinde atıl borçlanma kapasitesi olduğu görülmektedir. Bu durumda şirketin yatırımlarını sekteye uğratmayacak şekilde makul ölçüde borçlandırılmasının...

  • Devletin TTAŞ özelleştirmesinden hedeflediği gelirin bir kısmının garanti altına alınmasına,
  • TTAŞ'a talip olacak potansiyel yatırımcıların muhtemel finansman problemlerinin azaltılmasına yardımcı olacağı dünüşülmektedir. Bu çerçevede, şirket ile Hazine arasında yapılandırılacak veya doğrudan şirket ile piyasalar arasında yapılandırılıp Hazine'ye aktarılacak bir borç ilişkisi, devletin sermaye payının bir kısmını, belirlenecek vadede nakde çekmesine imkân sağlayacak.
  • Diğer taraftan borç yükü artmış TTAŞ'ın hisse değeri düşeceğinden, bu durum özelleştirme çerçevesinde yatırım yapacak yatırımcıların şirkete kabul edilebilir oranda ortak olmasının önündeki finansman probleminin azaltılmasına olanak sağlayacaktır.
  • Buradan hareketle, benzer uluslararası telekom şirketleri ile gerçekleştirilen karşılaştırmalar ve sektör ortalamaları incelendiğinde, TTAŞ'ın mevcut mali yapısının 2-3 milyar dolarlık bir borcu, şirketin yatırımlarını sekteye uğratmayacak şekilde kaldırabileceği düşünülmektedir."
    Ekinalan doğruladı
    Söz konusu yazının hangi saikle hazırlandığı konusunda Radikal'in bilgisine başvurduğu Abdüllatif Şener, basın danışmanı aracılığıyla yazıyı faksla istemesine karşın, sessiz kaldı. Telekom Genel Müdürü Mehmet Ekinalan ise özelleştirmeye hazırlık sürecinde şirketin borçlandırılması düşüncesinin ortaya atıldığını, Hazine ile konunun tartışıldığını, fakat önerinin uygulanmadığını söyledi. Ekinalan, amacın ne olduğuna ilişkin soru üzerine, "Bir tür özelleştirme yöntemi olarak değerlendirildi" yanıtını verdi.
    Başbakan'a soru
    CHP İstanbul Milletvekili Kemal Kılıçdaroğlu, Şener'in yazısını TBMM'ye sunduğu önergeyle Başbakan Tayyip Erdoğan'a sordu. Söz konusu yazıdan haberi olup olmadığını ve yazının 'yasal dayanağını' da soran Kılıçdaroğlu, ayrıca şu sorulara yanıt istedi:
  • TTAŞ'ın özelleştirilmeden önce borçlandırılarak hisse değerinin düşürülmesini öngören bu strateji, hükümetiniz döneminde diğer kamu kurumlarının özelleştirilmesinde izlenmiş midir?
  • Özelleştirme kapsamına alınmış bir kamu şirketinin hisse değerinin düşürülmesinin amacı nedir? Buna katılıyor musunuz?
  • Bu şekilde özelleştirme yapan başka ülkeler de var mı?"
    Öte yandan, nisan ayı itibarıyla kasasında 1.9 milyar YTL (1.9 katrilyon lira) nakiti bulunan Telekom özelleştirilirken, kasasında 950 milyon YTL nakit bırakılacağı öğrenildi. Ulaştırma Bakanlığınca hazırlanan tasarı yasalaşırsa, şirketin kasasındaki paranın 600 milyon YTL'si olağan, 350 milyon YTL'si de olağandışı nakit çıkışı için bırakılacak. Geri kalan 1 milyar YTL para ise, yasanın çıkacağı tarihi izleyen bir ay içinde Maliye Bakanlığı'na aktarılacak.
    Kasada olağan nakit çıkışları için bırakılacak 600 milyon YTL ile daha sonra oluşacak nakit fazlalarından 1 milyar 450 milyon YTL (1 katrilyon 450 trilyon lira) 2005'te Maliye'ye aktarılacak.
    Böylece, 2005'te Telekom'dan Hazine'ye aktarılacak toplam para 2 milyar 450 milyon YTL'yi (2 katrilyon 450 trilyon lira) bulacak. Ara bağlantı ücretlerindeki anlaşmazlığın sulh yoluyla giderilmesiyle Turkcell'den 700 milyon YTL tahsil eden Türk Telekom, Telsim'den de bu yıl 600 milyon YTL tahsil edecek. Maliye'ye aktarılacak paralar içerisinde, sulh yoluyla tahsil edilen bu 1.3 milyar YTL de bulunuyor.