Şener'in dediği gibi değil

Pazartesi günü Milliyet gazetesinde yayımlanan 'Yabancı sermayeye sınır getirilmeli. Kârlarını dışarıya transfer ediyorlar. Arjantin'de de ekonomik kriz böyle çıktı' şeklindeki demeciyle tartışma yaratan Devlet Bakanı Abdüllatif Şener'in sözlerinin Türkiye'deki durumu yansıtmadığı ortaya çıktı.


Büyütmek için tıklayınız
ANKARA - Pazartesi günü Milliyet gazetesinde yayımlanan 'Yabancı sermayeye sınır getirilmeli. Kârlarını dışarıya transfer ediyorlar. Arjantin'de de ekonomik kriz böyle çıktı' şeklindeki demeciyle tartışma yaratan Devlet Bakanı Abdüllatif Şener'in sözlerinin Türkiye'deki durumu yansıtmadığı ortaya çıktı.
Yabancı sermayeli şirketlerin yaptıkları kar transferleri son 22.5 yıllık dönemde 5.8 milyar dolar olarak gerçekleşti. Aynı dönemde Türkiye'ye doğrudan yatırım için gelen yabancı sermaye ise 17.2 milyar dolar oldu. Ancak söz konusu kâr tranferi, yabancı sermayeli şirketlerin ortaklarının tümüyle Türkiye'den çıkardıkları dövizi göstermiyor. Bu tutar içinde söz konusu kuruluşların dışarı transfer etmeyip Türkiye'de sermayeye eklediği miktar da var. Bu durumda yurtdışına çıkarılan rakam daha da düşüyor.
Yıllık 194 milyon dolar
Merkez Bankası'nın ödemeler dengesi ve Türkiye'nin uluslararası yatırım pozisyonuyla ilgili verilerinden yapılan belirlemelere göre, yabancı sermayeli kuruluşların yaptığı kâr transferleri 1984-2002 yılları arasında yıllık 68 milyon dolarla 379 milyon dolar arasında değişti ve bu dönemde yıllık ortalama kar transferi 194 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Ancak 2003 yılından itibaren yabancı sermayeli kuruluşların kâr transferlerinde belirgin bir büyüme yaşandı. 2003 yılında 603 milyon dolar olan bu tutar, 2004 yılında 916 milyon dolara, bu yılın ilk beş aylık döneminde ise 572 milyon dolara yükseldi. Böylece 1984 yılı başından 2005 yılı mayıs ayına kadar yabancı sermayeli kuruluşların yaptıkları kâr transferleri 5 milyar 777 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Bu arada yurtdışındaki Türkiye kaynaklı doğrudan yatırımlar nedeniyle 1984 yılından bu yana Türkiye'ye 2.1 milyar dolarlık kâr transferi gerçekleştirildi.
Türkiye'nin 2004 sonu itibarıyla yurtdışında 7 milyar dolarlık doğrudan yatırımı bulunuyor. Söz konusu dönemde Türkiye'den yapılan ve Türkiye'ye yapılan kâr transferleri birlikte değerlendirildiğinde Türkiye'den net 3.7 milyar dolarlık bir çıkış yaşandığı dikkati çekiyor.