Sigortalı sayısı işten çıkarmalarla yılın ilk iki ayında 271 bin azaldı

Sigortalı sayısı işten çıkarmalarla yılın ilk iki ayında 271 bin azaldı
Sigortalı sayısı işten çıkarmalarla yılın ilk iki ayında 271 bin azaldı

İşsizler bu aralar sıkça İş-Kur bürolarına ve belediyelere uğruyor. İşsizlik formu dolduranların daha çok gençler olduğu dikkat çekiyor. FOTOGRAF: ERTAN KORKMAZ /DHA

İşten çıkarmalarla SGK sistemindeki aktif sigortalı sayısı ilk iki ayda 271 bin 127 azaldı. Kayıt dışında ise işten çıkarmaların birkaç kat fazla olduğu tahmin ediliyor

ANKARA - İşten çıkarmalar nedeniyle sosyal güvenlik kapsamındaki aktif sigortalı sayısı yılın ilk iki ayında 271 bin 127 azaldı. 2008 sonunda 1.90 olan aktif-pasif sigortalı oranı 1.85’e geriledi. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun şubat ayı  verilerine göre, 2008 itibarıyla 15 milyon 258 bin 608 olan aktif sigortalı sayısı şubat ayı itibarıyla 14 milyon 987 bin 481’e düştü.
Aktif sigortalı sayısında iki aylık azalma 271 bin 127’yi buldu. Aktif sigortalı sayısında en fazla azalma ‘zorunlu’ sigortalılarda, en fazla artış ise topluluk (avukat, noter) sigortalısında yaşandı. Kayıt dışı işten çıkarmaların yılın ilk iki ayındaki 271 bin 127 aktif sigortalı sayısındaki artışın birkaç katı olduğu tahmin ediliyor.

Pasifte artış oldu

Aktif sigortalı sayısındaki azalmaya karşılık pasif (aylık alanlar) sigortalıların sayısında artış oldu. 2008 itibarıyla 8 milyon 746 bin 703 olan pasif sigortalı sayısı şubat ayı itibarıyla 8 milyon 812 bin 210’a yükseldi. Pasif sigortalı sayısı 65 bin 507 arttı. Sigortalı sayılarındaki bu değişim sosyal güvenlikteki aktif-pasif dengesini biraz daha bozdu. Geçen yılın sonunda 1.90 olan aktif-pasif oranı şubat ayında 1.85’e geriledi. Öte yandan, SGK’nın prim gelirlerinin emekli aylığı ve sağlık ödemelerini karşılama oranı da azaldı. Geçen yıl yüzde 64.6 olan prim gelirlerinin emekli aylığı ve sağlık ödemelerini karşılama oranı şubat ayı itibarıyla yüzde 13.2 azaldı.
Prim gelirlerinin emekli aylığı ve sağlık ödemelerini karşılama oranı ocak ayında 53.8, şubat ayında ise 51.4 olarak gerçekleşti.

SGK gelirleri de azaldı

Türk-İş’in konuyla ilgili değerlendirmesinde, ekonomik kriz nedeniyle yaşanan işten çıkarmaların sosyal güvenlik sisteminin aktif-pasif dengesini bozduğu belirtildi. İşletmelerin işten çıkarmalarda önceliği emekliliği gelenlere vermesinin bu dengeyi daha da bozduğu vurgulanan değerlendirmede, emekliliği hak edenlerin işten çıkarılmasıyla pasif sigortalı sayısının arttığı vurgulandı.
Değerlendirmede, ayrıca emekliliği gelenlerin nispeten yüksek ücretlilerden oluştuğuna ve bu kişiler için daha yüksek sigorta primi ödendiğine dikkat çekilerek, bu kesimdekilerin işten çıkarılmasıyla SGK’nın gelirlerinin de azaldığı ifade edildi. 

Teşvik işçi çıkarmayana

Türk-İş’in değerlendirmesinde şunlar kaydedildi: “Sosyal güvenlikteki dengenin korunması için işten çıkarmaların kontrol altına alınması, her halükârda insanları işte tutacak tedbirlere başvurulması gerekiyor. Bir kere işten çıkarılanların yerine yeni kişilerin alınması son derece zor. Bu nedenle krize karşı işletmelere yönelik teşvikler mutlaka istihdamı koruyanlara, işçi çıkarmayanlara verilmeli. Çalışanlara, işten çıkarıldıklarında İşsizlik Sigortası’ndan para ödemek yerine, istihdam için işverenin teşvik edilmesi daha önemli bir tedbir olacaktır.
İşten çıkarmaların önlenmesi işsizliğin beraberinde getireceği bireysel ve toplumsal travmayı önleyecektir. Bu tür tedbirlerle ayrıca sosyal güvenlikteki dengelerin daha da bozulması önlenmiş olacaktır.” (Radikal)

İşsizlik, sağlık sigortasını ve emekliliği etkileyecek 
Türkiye Serbest Muhasebeci, Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Genel Başkanı Masum Türker’e göre ekonomik krizle birlikte artış gösteren işsizlik, sağlık sigortasını ve emeklilik hakkını olumsuz etkileyecek. Türker, Türkiye İstatistik Kurumu’nun ocak dönemi işsizlik verilerini içeren Hanehalkı İşgücü Araştırması 2009 Ocak Dönemi sonuçlarını açıkladığı 16 Nisan 2009 günü yaptığı açıklamada  ekonomik krizle birlikte işsizliğin Türkiye’nin acilen çözülmesi gereken temel sorunu haline geldiğini belirterek “Çalışabilir nüfusun sürekli artış göstermesi ancak bu nüfusa istihdam yaratılamaması işsizlik sorununu içinden çıkılmaz bir hale getirmiştir’’ demişti. Artan işsizliğin sosyal güvenlik sistemini de ciddi şekilde etkilediğini kaydeden Türker, işsiz kalan sigortalılar ve bakmakla yükümlü bulundukları kimselerin sağlık yardımı alamayacağını ifade etmişti. 

Türker tıkanıklığı şöyle anlattı

Emeklilik hakkının elde edilebilmesi için doldurulması gereken prim ödeme gün sayıları ve emeklilik yaşının 5510 sayılı kanunla artırıldığını belirten Türker, “Dolayısıyla işsiz kalan sigortalıların emeklilikleri daha ileri yaşlarda gerçekleşebilecek veya emeklilik hakkını elde etmeleri mümkün olmayacaktır’’ demişti.  Gelişmelerden sosyal güvenliğin finansmanın da olumsuz etkileneceğini belirten Türker, şunları kaydetmişti: “Kalan sigortalının işsizlik ödeneğinden yararlanabilmesi için, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten önceki son 120 günü kesintisiz olmak şartıyla, son üç yıl içinde adına toplam olarak en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması gerekmektedir. İşsizlik ödeneğinin günlük tutarı da, sigortalının iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten önceki son dört aylık prime esas kazançları üzerinden hesaplanan ortalama günlük brüt kazancının yüzde 40’ıdır. İşsizlik sigortasından ödenek alınabilmesinin şartlarıyla ödeneğin miktarı ve süresinin işsiz kalan sigortalıların sorunlarına çözüm getirmemektedir.”