'Sorun Irak değil Habur'

Irak'a akaryakıt taşıyan tankerlerle ilgili araştırma yapmak üzere Habur sınır kapısında incelemelerde bulunan Akaryakıt Kaçakçılığını Araştırma Komisyonu, 15 km. uzunluğunda tanker kuyruğu ile karşılaştı.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Irak'a akaryakıt taşıyan tankerlerle ilgili araştırma yapmak üzere Habur sınır kapısında incelemelerde bulunan Akaryakıt Kaçakçılığını Araştırma Komisyonu, 15 km. uzunluğunda tanker kuyruğu ile karşılaştı.
Komisyon, Mersin'den Irak'a götürülmek üzere yüklenen akaryakıt miktarı ile Habur'dan Irak'a geçen akaryakıt miktarının aynı olmadığını tespit etti. AKP Bitlis Milletvekili Vahit Kiler başkanlığındaki komisyon, sınır kapısının yanı sıra TASİŞ'in depolarında da inceleme yaptı. Sınır kapısının Irak tarafında sorunlar çözülmüş olmasına karşın, Türkiye tarafında 15 km. uzunluğunda tanker kuyruğuyla karşılaşan komisyon, Habur'da, "başıbozukluk, düzensizlik ve koordinasyon eksikliği" tespitinde bulundu. Komisyon, Van'daki Gürbulak sınır kapısında da inceleme yaptı. Komisyon üyesi CHP Manisa Milletvekili Ufuk Özkan, uzun tanker kuyruklarının, "İnsanların başka yollara tevessül etmesine yol açtığını" söyledi. 15 km'lik kuyrukta sadece tankerlerin beklediğine dikkat çeken Özkan, sınır kapısında teknik ekipmanın da fiziki mekânın da yetersiz olduğunu ifade etti. Kâğıt üstünde her şeyin normal göründüğünü kaydeden Özkan, fakat Irak'a akaryakıt götürmek üzere Mersin'den çıkan tanker sayısı ile Habur'dan geçen tanker sayısının birbirini tutmadığını belirtti.
Kayıp 8 milyar dolar
Komisyonun yaklaşık üç aydır süren çalışmalarını da değerlendiren Ufuk Özkan, 1985 yılında trafiğe kayıtlı araçların tükettiği akaryakıt ile bugünkü trafiğe kayıtlı araçların tükettiği akaryakıt miktarının hemen hemen aynı kaldığına dikkat çekerek, Türkiye'deki akaryakıt kaçakçılığının boyutunun buradan anlaşılabileceğini söyledi. Balıkçılık ve denizcilik sektörünü desteklemek için verilen ÖTV'siz ve KDV'siz akaryakıtın bir kısmının karada tüketilmesi yoluyla da yeni bir kaçakçılık başladığını kaydeden Özkan, hiç olmayan teknelere bile mazot satıldığının saptandığını belirtti.
Akaryakıt kaçakçılığı nedeniyle hesaplanan vergi kaybının 8 milyar dolara kadar dayandığını belirten Özkan şöyle konuştu: "Bu kadar yüksek ÖTV ve KDV'nin olduğu bir üründe, üstelik sınırlarımızın hemen ötesinde Türkiye'deki fiyatın onda birine satılıyorsa, kaçakçılığın önüne tam olarak geçmek zor. Ama, ÖTV ve KDV makul orana çekildikten sonra gerekli koordinasyon sağlanabilir, denetimler etkin hale getirilirse kaçakçılık da asgari seviyeye iner."
Şubatta kurulan araştırma komisyonu, çalışmalarını 15 Haziran'da tamamlayacak. Enerji Bakanlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, TPIC, Gümrük Müsteşarlığı, Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü, Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ve yurda akaryakıt girişi yapılan illerdeki yetkililerin yanı sıra özel sektör temsilcileriyle Meclis'te görüşen komisyon, daha önce Mersin, İstanbul ve Kocaeli'de incelemelerde bulunmuştu. Hazırlanacak raporda, akaryakıttan alınan ÖTV ve KDV'de, kaçakçılığı cazip olmaktan çıkaran ancak vergi kaybına da yol açmayan indirim önerilmesi bekleniyor.