Sorun yanıtlayalım

Eşim devlet memuru olarak beş yıl altı ay üzerinden çalışmışlığı varken vefat etti. Sadece kızıma aylık bağlandı. Yeni yasa ile eşi olarak bana da aylık bağlanır mı? Bağlanırsa benim 1.1.2007 tarihini beklemem mi gerekiyor?
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

Eşim devlet memuru olarak beş yıl altı ay üzerinden çalışmışlığı varken vefat etti. Sadece kızıma aylık bağlandı. Yeni yasa ile eşi olarak bana da aylık bağlanır mı? Bağlanırsa benim 1.1.2007 tarihini beklemem mi gerekiyor? Yoksa yasanın yürürlüğe girmesinden sonra hemen müracaat edebilir miyim? Kızım 420 YTL maaş alıyordu ikimizin toplam maaşı 420 YTL'nin üzerinde mi olur? Medine Kutlu:
Yeni yasanın sevindirici yanlarından biri de size isabet etmiş. Mevcut uygulamada Emekli Sandığı'nda sizin durumunuzdaki kişi dul aylığı alamıyor. Yeni yasada ise ölüm aylığından yararlanabilmek için beş yıl sigortalı olmak ve 900 gün prim bildirilmiş olması yetiyor. Üstelik böyle bir durumda, eğer prim ödeme süresi 9 bin günün altında ise kişi sanki 9 bin gün prim ödemiş gibi kabul edilecek ve emekli aylığı bu süre üzerinden hesaplanacak. Dolayısıyla yeni yasanın yürürlüğe gireceği 1 Ocak 2007 tarihinden sonra başvuruda bulunduğunuz takdirde, hem siz hem kızınız aylık alabilecek ve elinize geçecek toplam rakam, 420 YTL'nin üzerine çıkacak.
Yurtdışındakiler acele edin
Yurtdışında çalışıyoruz. Eşimle ben, Türkiye'de çalışmış olduğumuz günün dışında kalan süreyi para ödeyerek tamamlayıp emekli olmak istiyoruz. Yeni çıkan yasa buna imkân veriyor mu? Aksar Yılmaz (Yurtdışında işçi):
Yurtdışındakiler 18 yaşından sonra Türk vatandaşlığında geçen çalışma süreleri ile her bir çalışma süresi arasındaki veya sonundaki bir yıla kadarki işsizlik sürelerini borçlanarak emekli aylığı alabilecekler. Ayrıca yurtdışında ev kadını olarak geçen süreler için toptan ödeme yapılarak emekli olunabilecek. Bir başka ifadeyle mevcut sistem devam edecek.
Ancak mevcut sistemde 9 bin gün için günlük 3.5 dolardan toplam 31 bin 500 dolar ödeyerek emekli olunabilirken, yeni sistemde bu koşul ağırlaşacak. Yeni sistemde ödenecek aylık prim miktarı en az asgari ücretin yüzde 32'si seviyesinde olacak. Bu da aylık 170 YTL, günlük 5.66 YTL (4.2 dolar) ödenmesi anlamına geliyor. 9 bin gün için ödenmesi gereken para mevcut sistemde dolar bazında 31 bin 500, YTL bazında ise 42 bin 500 civarındayken, yeni sistemde dolar bazında 37 bin 800, YTL bazında ise 51 bin seviyesine yükselecek. Bu nedenle, Türkiye'den emekli olmak isteyen yurtdışındaki Türk vatandaşlarının mevcut sistemden yararlanmak için acele etmeleri kendileri açısından yararlı olacak.
Sıkça sorulduğu için hemen eklemek gerekirse, 31 bin 500 dolar yatıranlar mevcut sistemde ayda 575 YTL emekli aylığı alabiliyor. Yeni sistemde emekli aylığı bağlama oranları düşeceği için, 1 Ocak 2007 tarihinden sonra başvuruda bulunan yurtdışındaki yurttaşlar yeni sistemin dezavantajlarından etkilenecekler.
30 yıllık SSK hizmetim var, 11 bin gün prim ödedim.Yasanın öncesinde veya sonrasında emekli olmam halinde maddi kaybım olur mu? Emekli aylığı bağlanma oranım ne olur? Zekeriya Esen (İşçi):
Otuz yıl çalışıp 11 bin gün prim ödemiş kişi olarak emekli aylığı bağlanma oranınız şu an itibarıyla yüzde 72.5 seviyesinde. Emekliliği hak etmiş olduğunuz için yeni sistemde çalışacağınız her yıl, emekli aylığı bağlanma oranınız mevcut sistemden daha yüksek oranda, yani 2.5 puan artacak. Dolayısıyla yeni sistemde herhangi bir hak kaybınız olmayacak.
Emeklilikte geçmiş süreler birleştirilemez
1961-1979 yılları arasında Türk Silahlı Kuvvetleri'nde çalıştıktan sonra itibari hizmetlerimle birlikte 26 yıl üzerinden emekli oldum. 1980-2005 yılları arasında da sekiz yılı kamu sektöründe olmak üzere 25 yıla yakın bir süre çalıştım. Mevzuat müsait olmadığından bu hizmetlerimi birleştirmem mümkün olamadı. Şu anda bütün sosyal güvenlik kuruluşları tek çatı altında toplanmış bulunduğuna göre borçlanmak suretiyle sonradan çalıştığım süreleri eski hizmetlerimle birleştirebilir miyim?
Y. Günaydın (Çalışan emekli)

Sizin de belirttiğiniz gibi öncelikle emeklilikte kamuda geçirdiğiniz süreler kesinlikle birleştirilemez. Bağ-Kur veya SSK'ya tabi sürelerinizin emekli aylığınıza yansıyabilmesi için emekli aylığı almadan çalışmaya devam etmeniz gerekiyordu. Bu nedenle Bağ-Kur veya SSK'lı sürelerinizi de borçlandırmanız mümkün değil.
Askerlik borçlanmalarımla birlikte 31 Ağustos 2006 tarihinde 8 bin 886 gün prim ödeyerek emekli olacağım. Daha önce bir soruyu yanıtlarken 9 bin güne çıkardıktan sonra emekli olmanın daha avantajlı olduğunu belirtmiştiniz.
Emekli olduktan sonra da aynı işyerinde çalışmaya devam edebiliyorum.
Yaklaşık dört ay daha çalışmak bana avantaj sağlar mı? Adil Bacak (İşçi)

9 bin gün prim ödemek aylık bağlanma oranınızı yükseltir. 9 bin günün üzerine çalışmak yeni sistemde daha avantajlı. Sizin bu avantajdan yararlanabilmek için emekli olmadan çalışmaya devam etmeniz ve prim ödemeyi sürdürmeniz gerekir.

Sorularınız için: sosyalguvenlik@radikal.com.tr
Faks: 0212 505 65 92