Sosyal güvenlik açığı iç borçla finanse edildi

Oy deposu olarak kullanılarak sık sık nimet-külfet dengesini bozan değişikliklere tabi tutulan sosyal güvenlik sistemi...

ANKARA - Oy deposu olarak kullanılarak sık sık nimet-külfet dengesini bozan değişikliklere tabi tutulan sosyal güvenlik sistemi, son 10 yılda faizleriyle birlikte kamuya 474.8 milyar YTL'lik yük getirdi. Maliye Bakanlığı'nca hazırlanarak Meclis'e sunulan 2006 Bütçe Gerekçesi'nde, sosyal güvenlik sistemindeki tıkanmanın kamu maliyesine etkileri ortaya konuldu.
SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nın 1994-2004 dönemini kapsayan 10 yılda, kamu maliyesindeki kara deliklerden birini oluşturdu. Açık veren bütçeler nedeniyle, sosyal güvenlik sisteminin açığını gidermek için de borçlanma zorunluluğunu getirdi. Yani, sosyal güvenliğin finansmanı yüksek iç borçlanma faizleriyle finanse edildi.
Maliye Bakanlığı, açıkların finansmanının çarpıcı boyutunu gerekçede, "Bu tutar, 2004 sonu toplam konsolide borç stokundan da daha fazla" ifadesiyle vurguladı. 2004 yılı sonundaki toplam iç borç stokunun 224.5 milyar YTL, toplam konsolide borç stokunun 316.1 milyar YTL, GSMH'nin ise 424.1 milyar YTL olduğu anımsatıldı.
Bütçe gerekçesinde, sosyal güvenlik sisteminin yoksulluğa karşı yeterince koruma sağlayamadığına işaret edilirken, bunun nedenleri şöyle sıralandı:
"Çalışırken alınan ücretlerin düşük olması, prime esas ücret tavanının düşük tutulması, emekli aylığı bağlanmasına hak kazanma açısından prim ödeme sürelerinin kısalığı ve emeklilik yaşının düşük olması, prime esas kazancın eksik beyanı veya hiç beyan edilmemesinin yaygın olması ve birçok gelir unsurunun yasal düzenlemeler ile prim matrahının dışında tutulması, emekliye ayrılanların bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayı gerektiren işlerde yeniden çalışmaları halinde kendilerine uygulanacak yaptırımların yeterli olmaması ve emekliliğin cazip hale getirilmesi, emekli aylığına hak kazanacakların kapsamının genişletilmesi, uzayan ortalama ömür nedeniyle artan aylık ödemeleri, tedavi harcamalarındaki artış, prim karşılığı olmaksızın yapılan ödeme."