Stand-by şubata kaldı

Yeni IMF anlaşmasının önkoşulu olan bankacılık, gelir idaresi ve sosyal güvenlik reformlarındaki anlaşmazlıklar giderilemedi. İmza şubata sarkacak.
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi

ANKARA - IMF'nin 10 milyar dolarlık desteğini içeren üç yıllık yeni stand-by düzenlemesinde 'imza' gecikecek. Stand-by'ın önkoşulu olan üç reform, üzerinde henüz tam mutabakata varılmadığı için Meclis'e sevk edilemedi. 2005-2007 dönemini kapsayan ve toplamda 10 milyar dolar ek kredi destekli ekonomi programı, 3 reformun olgunlaşmasını bekliyor. Gelir İdaresi'nin yeniden yapılandırılması, Finansal Hizmetler ve Sosyal Güvenlik reformları henüz yasa tasarısı metnine dönüştürülemedi.
Mevcut durumda reformların Meclis'e sevki ocak sonunu bulabilecek. Stand-by düzenlemesinin imzası ise muhtemel şubat ayına sarkacak. Aslında bu gecikme Türkiye'nin 12 eşit taksitte alacağı IMF kredisinin gecikmesinin ötesinde büyük bir soruna işaret etmiyor. Öte yandan reformların hep 'yumurta kapıya dayandığında' Meclis'e sevk edilmesi de tedirginliğe yol açıyor.
Türkiye'nin AB'den müzakere tarihi almasına endekslenen piyasaları rahatlatmak ve riske karşı alternatif uluslararası destek sağlamak amacıyla 17 Aralık'tan üç gün önce stand-by düzenlemesinde 'genel hatlar' üzerinde mutabakata varılmıştı. Gelir İdaresi'nin yapılandırılması, finansal hizmetler ve sosyal güvenlik reformlarının Meclis'e sevki, anlaşmanın onayıyla 830 milyon dolarlık ilk kredi diliminin serbest bırakılmasının önkoşulu olarak açıklanmıştı.
3 yılda 10 milyar dolar
Reformların Meclis'e sevkinden sonra toplanacak, IMF İcra Direktörleri Türkiye'ye 3 yılda 10 milyar dolar taze kaynak girişini içeren stand-by'a onay verecek.
Kredi 12 dilimde kullandırılacak. İlk dilim anlaşmanın onayı ardından verilecek. Kalan bölümlerin dört taksidi 2005'te, dördü 2006'da ve üçü de 2007'de kullanıma açılacak. Kredinin, 4.2 milyar doları 2005, 3.3 milyar doları 2006 ve 2.5 milyar doları 2007'de verilecek. Yanı sıra 2006'da IMF'e ödenecek 3.7 milyar dolarlık kredi ise 2007'ye erteleniyor. Türkiye, IMF'ye 2005'te 7.5, 2006'da 7.4 milyar dolar (ertelemesiz 11 milyar dolar ödenecekti), 2007'de 4.9 milyar dolar geri ödeme yapacak. 2008'de ise 1.4 milyar dolar borç geri ödenecek.
Stand-by düzenlemesine göre IMF'den 3 yılda 10 milyar dolar taze kaynak sağlanırken, bu yıl sonunda 20.1 milyar dolara inecek borç stoku, 2005'te 16.7, 2006'da 12.6 ve 2007 sonunda 9.3 milyar dolara inecek.
Gelir İdaresi taslağından kimse memnun değil
Maliye Bakanlığı bünyesindeki Gelirler Genel Müdürlüğü'nü 'Gelir İdaresi' adı altında yeniden yapılandırmayı öngören yasa taslağı, bir yılı aşkın bir süredir yapılan çalışmaların sonunda Bakanlar Kurulu'na sunuldu. Ancak, denetim birimlerinin örgütlenmesiyle ilgili hükümleri nedeniyle Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener'e takıldı. Şener, tasarıda bazı düzeltmeler istiyor.
Öte yandan ne Gelir İdaresi ne Vergi Konseyi ne de bu yasanın diğer tarafında yer alan yani mükellefleri temsil eden TOBB ve TÜSİAD öngörülen yapıya sıcak bakıyor. İdareye yarı özerklik verilmesi, denetimin tek çatıda toplanması ve özlük haklarında iyileştirme yapılması gereken 'rötuşlar' olarak tanımlanıyor.
Finansal hizmetlerde denetim sorunu var
BDDK'nın hazırladığı ve tarafların görüş beyanının ardından Devlet Bakanı Abdüllatif Şener'e gönderilen taslak, hâlâ Şener'de bekliyor. Şener, yasa tasarısında, 3-4 maddede değişiklik yapılması gerektiğini açıklamıştı. Denetim konusunda IMF ile anlaşmazlık yaşanmış ve bağımsız uzmanların banka denetiminde yer almaları ile ilgili düzenlemeye tasarıda yer verilmemişti. Denetime ilişkin düzenlemenin BDDK muhalefetine rağmen tasarıda yer alacağı ifade ediliyor.
Bankacılık alanında AB mevzuatına ve uluslararası norm ve standartlara uyumu öngören 169 maddelik yasa taslağının, Devlet Bakanı Abdüllatif Şener'in düzeltmelerinin ardından Bakanlar Kurulu'na sevki bekleniyor.
Sosyal güvenlik reformu henüz tartışılamadı
Sosyal güvenlik kuruluşları SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nı tek çatı altında birleştirerek, beş ayrı emeklilik mevzuatını teke indirmeyi öngören reform hareketi hükümetin en iddialı projelerinden birisi. Genel sağlık sigortası ile tüm vatandaşların kapsama alınmasını hedefleyen reform taslağı, sosyal yardımları kapsayan ayağı dışında tamamlandı. Ancak, taslak üzerinde sosyal tarafların görüşlerinin alınacağı 5 Ocak tarihli toplantı, sosyal tarafların hazırlık için süre istemeleri üzerine ertelendi. Toplantının tarihi henüz belirlenmedi. Öte yandan, taraflarla madde madde tartışılarak olgunlaştırılacak taslağın, 4 ayrı düzenlemeyi içermesi nedeniyle kısa sürede tamamlanması mümkün gözükmüyor.