Su içmeye de vergi geliyor

Kentte hayat çok zor

Belediye gelirleri kanunu tasarısına göre, şişe ve damacana suyuna, doğalgazla tüpgaza, turiste, bakkal levhasına vergiler el yakacak. Bina vergi oranları büyükşehirde katlanacak. Barlar günde 80 YTL verecek.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Borç içinde yüzen ve personel maaşlarını bile ödemekte zorlanan belediyeleri rahatlatmak isteyen hükümet, gözünü yurttaşların cebine dikti. Hazırlanan yeni belediye gelirleri kanunu tasarısıyla kentte yaşamanın bedeli ağırlaştırılırken, belediyelere ödenen vergilerin hem sayısı, hem de miktarı artırılıyor. Şişe ve damacana suyu ile doğalgaz ve tüpgaz için belediyelere tüketim vergisi ödenecek. Turizm beldelerindeki belediyelerin gelirlerini artırmak amacıyla da konaklama bedelinin yüzde 3'ü belediyelere aktarılacak.
Bakanlar Kurulu'nda imzaya açılan ve önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sevk edilecek olan İl Özel İdaresi ve belediye gelirleri tanunu tasarısında öngörülen yeni vergiler ve vergi artışları şöyle:
Bina vergisi artıyor: Bina vergisinin oranı konutlarda binde 1'den binde 1.5'e, diğer binalarda binde 2'den binde 3'e çıkarılacak. Büyükşehir sınırlarında ise yüzde 100 artırımlı uygulanacak. Bakanlar Kurulu söz konusu oranı iki katına kadar artırmaya yetkili olacak. Bina vergisi, şehir veya semtin durumuna göre belirlenecek arsa bedeline ilave olarak Bayındırlık ve İskân Bakanlığı inşaat birim fiyatları dikkate
alınmak suretiyle hesaplanacak.
Arazi vergilerinde istisna kalkıyor: Belediyelerin vergiye esas arsa ve arazi bedellerini fahiş değerlerde belirlemesi karşısında bireysel olarak mahkemeye bile gidemediği için mağdur olan vatandaşın arsa ve arazi vergisi oranları da yüzde 50 oranında artırılacak. Buna göre, arsa vergisinin oranı binde 3'ten 5'e, arazi vergisinin oranı da binde 1'den 2'ye yükseltilecek. Büyükşehir belediyelerinde ise söz konusu oranlar iki kat artırımlı olarak uygulanacak. Ayrıca Bakanlar Kurulu bu vergileri iki katına kadar daha artırabilecek. Belediye veya mücavir alan sınırlarındaki arazilere tanınan 250 YTL'lik vergi istisnası ise kaldırılıyor.
Doğalgaz ve LPG için de vergi: Belediyeler halen elektrik kullanımından yüzde 1, havagazından da yüzde 5 oranında tüketim vergisi alıyor. Yeni düzenlemeyle doğalgaz ile mutfaklarda kullanılan likit petrol gazı da yüzde 5'lik vergi kapsamına alınıyor.
Vatandaşın içtiği suya da ilave vergi geliyor: Market ve büfelerden alınan şişe suları ile damacanayla satılan su için de belediye vergisi ödenecek. Belediyeler bir litreye kadar şişe ve benzeri kaplardan bir kuruş; bir-beş litreye kadar olandan üç kuruş, beş-25 litreye kadar kaplardan beş kuruş, 25 litreden büyük kaplardan ise 10 kuruş vergi alacak.
İlan vergisi can yakacak: Belediyelerin aldığı ilan ve reklam vergilerinde halen alt ve üst limit uygulaması bulunuyor. Örneğin mevcut yasaya göre, dükkân, ticarethane, avukat, doktor, mali müşavir gibi serbest meslek erbaplarının reklam tabelalarından metrekare başına 20 YTL ile 100 YTL arasında vergi alınıyor. Yeni düzenlemede ise alt limitler kaldırılarak, verginin üst limitten alınması öngörülüyor. Bu da İstanbul'un Nişantaşı semtindeki bir işyeriyle küçük ve ticari açıdan daha az kazançlı bir ilçesindeki işyerinin aynı vergiyi ödemesi anlamına gelecek.
Otopark vergisinin sınırı yok: Belediye meclisleri tarafından belirlenen yerlerden otopark parası alınacak. Otopark parası her taşıt için saatte iki YTL, günlük yedi YTL olacak. Belediyeler bu yetkiyi kullanarak, şehir merkezlerinde kaldırım kenarına park edilen araçlar için park mafyasına giden parayı kendi kasalarına aktarabilecek. Ancak, söz konusu yasada bir sınırlama olmadığı için belediyeler isterlerse, evin önüne konulan araçlar için bile otopark parası talep edebilecek. Taksi duraklarından ise taksi başına yıllık 30 YTL vergi alınacak.
Bar ve cafe işletmecisi yandı: Eğlence vergisi tümüyle değiştiriliyor. Biletle girilen hipodrom, araba yarışı, sinema, konser, lunapark, sirk, spor müsabakaları ve benzeri eğlencelerden yüzde 10 oranında vergi alınacak. Bar, pavyon, gazino gibi eğlence yerlerinden günlük 80 YTL, internet salonlarından günlük beş YTL, kahvehane ve kafelerden günlük dört YTL eğlence vergisi alınacak. Bu aynen yasalaşırsa barların aylık vergisi 2.4 bin YTL'ye ulaşacak.
Şans oyunlarından belediye zammı: Şans oyunlarından alınan vergilere belediye payları da eklenecek. Spor Toto, İddaa, Sayısal Loto, Şans Topu gibi oyunlarda kolon başına iki kuruş vergi alınacak. Piyango bileti ve Hemen Kazan gibi oyunlarda yüzde 10 oranında vergi alınacak. Şans oyunlarından alınan verginin yüzde 70'i belediyelere, yüzde 30'u il özel idarelerine aktarılacak.
Turizmciler üzülecek: Karikatür krizi, kuş gribi, savaş ve terör gibi nedenlerle kötü bir sezon yaşayan turizm sektörü konaklama vergisi şokuyla karşı karşıya kalacak. Otel, motel, tatil köyü, pansiyon gibi tesis ve yerlerde günlük yeme, içme ve yatak ücretleri dahil olmak üzere konaklama bedelinin yüzde 3'ü oranında konaklama vergisi alınacak.
Hayvan kesimi için de harç ödenecek: Kurban bayramlarında kurbanlık satışı için tahsis edilen yerlerden küçükbaş hayvan için günlük 50 kuruş, büyükbaş hayvan için de iki YTL alınacak. Ayrıca, mezbaha ve kombinalarda kesilen küçükbaş için bir YTL, büyükbaş için beş YTL, kümes hayvanları için de bir kuruş hayvan kesim harcı alınacak.
İnşaat harcı düşüyor: Hükümetin inşaat sektörünü destekleme politikası çerçevesinde inşaat harçları aşağı çekiliyor. Mevcut yasada inşaatlardan, metrekareye göre belli alt ve üst limitler arasında inşaat harcı alınıyor. Yeni düzenlemede harçlar, mevcut uygulamadaki alt limitten alınacak. İnşaatı biten yapıların kullanılabilmesi için de o binanın emlak vergisinin yüzde 17'si oranında yapı kullanma harcı ödenecek.