Sürprizler

Gayrisafi yurtiçi hasıla revizyonu ve son çeyrek performansıyla yüzde 7.38'lik 2005 büyümesi iki önemli sürpriz.
Haber: UĞUR GÜRSES / Arşivi


Büyütmek için tıklayınız
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), geçen yılın dördüncü üç aylık dönemine ait büyüme sayılarını açıklarken, 2005 yılının ilk üç çeyreğinin büyüme rakamlarını da revize etti. İki sürpriz bir arada yaşandı:
2005'in dokuz aylık gayrisafi yurtiçi milli hasıla (GSYİH) büyümesi, daha önce açıklanan yüzde 5.54'ten yüzde 6.70'e revize edilirken, yine dün açıklanan yüzde 9.48'lik sürpriz son çeyrek büyümesi ile 2005 yılı toplam büyüme oranı yüzde 7.38'e ulaşmış oldu. 2005'in ilk çeyrek büyümesi yüzde 4.8'den yüzde 6.6'ya, ikinci çeyrek büyümesi yüzde 4.2'den yüzde 5.5'e, üçüncü çeyrek büyüme oranı ise yüzde 7'den yüzde 7.7'ye düzeltildi. Böylece, dokuz aylık toplam büyüme oranında yüzde 1.2'lik yukarı doğru bir revizyon yapılmış oldu.
Tarım ve ulaştırmanın payı
TÜİK tarafından dün açıklanan verilere göre, yılın dokuz aylık büyüme sayılarında revizyon getiren düzeltmenin sektörel dağılımında, tarım, sanayi, ulaştırma ve iletişim sektörlerindeki üretim sayılarında yukarı doğru yapılan düzeltmeler dikkat çekiyor. Dokuz aylık dönemde gayrisafi yurtiçi milli hasıla içinde yüzde 12'lik ağırlığı olan tarım sektöründeki büyüme oranı yüzde 4.5'ten yüzde 7.3'e çekilmiş.
Yine, dokuz aylık gayrisafi yurtiçi milli hasılada yüzde 13 ağırlığı olan ulaştırma sektörüyle iletişim sektöründeki büyüme oranı da yüzde 3.9'dan, yüzde 6.5'a çekilmiş. Dokuz aylık verilerde yapılan toplam yüzde 1.2'lik revizyondaki payın dağılımı şöyle gerçekleşiyor; tarım binde 3.3, ulaştırma ve iletişim binde 3.4, sanayi binde 1.1, inşaat binde 1.6 ve ticaret binde 1.7. Dokuz aylık sayıların revizyonunda, gayrisafi yurtiçi hasılanın harcamalar bakımından dağılımında da farklılıklar var.
Özel tüketim rakamı yenilendi
Özel nihai tüketim sayıları aşağı doğru revize edilirken, sabit sermaye yatırımları yukarı doğru revize edilmiş. Özel nihai tüketim artışı, dokuz aylık dönemde yüzde 6.9'luk artıştan, yüzde 6.4'lük artışa çekilmiş. Sabit sermaye yatırımları da, yüzde 18.1 büyüme oranından, yüzde 20.9'luk büyümeye revize edilmiş. 2005 yılının son çeyrek büyüme sayıları ise başta sanayi ve ticaret olmak üzere 'güçlü büyüme eğiliminin' devam ettiğini gösteriyor. Sanayi sektörüyle ticaretteki yüzde 10'luk büyüme hızları ile her iki sektörde 2005 toplamı sırasıyla yüzde 6.5 ve yüzde 7.4 olarak tamamlanmış. Böylece 2005 yılı yüzde 7.38'lik bir büyüme ile tamamlanmış oldu.
Yüksek büyüme ivmesi sürecek
2006'nın ilk çeyreğinde, 2005 yılının son çeyreğindeki kadar (mevsimsel nedenlerle) yüksek olmasa da yüzde 5.5-6'lık büyüme ile görece yüksek büyüme ivmesinin devam edeceğini düşünüyoruz. 2006 yılında büyüme ivmesinin hız kaybetmeyeceği dikkate alınırsa, mali ve parasal otoritelerin enflasyon ve cari açık konusunda daha temkinli olması beklenir. Böyle bir tercih yerine 'gevşek' politika tercih edilirse, büyüyen iç taleple birlikte ne enflasyon hedefine ulaşılabilir, ne de cari açığın kontrol edilmesi yolunda mesafe alınabilir.
'Faizi düşürerek döviz kurunu kontrol', ya da 'sanayisiz büyüme getiren yanlış para politikası' tezleri, bu sayıların ardından tekrar gözden geçirilmeli. Görünen o ki, iç talebi teşvikle bu sorunları çözemeyeceğiz.
TÜİK: Metodolojik bir değişiklik yok
TÜİK Başkanı Dr. Ömer Demir ile yapılan revizyonu konuştuk. Demir, özellikle tarım gibi sektörlerde üretim tahminlerinin yer aldığını, daha sonra rekolte ya da gerçekleşmiş üretim sayıları ellerine ulaştığında bu tür revizyonlarla sayıların düzeltildiğini söyledi. Dr. Demir herhangi bir metodolojik değişikliğin ise olmadığını belirtti.