Taşıyıcı firmalar için liman özelleştirmeleri yasak

Rekabet Kurulu'nun limanların özelleştirilmesiyle ilgili görüşünü eleştiren ve kurulun görüşünü değiştirmesi yönünde baskı oluşturan yatırımcılara karşın, rekabet konusunda iki kısıtın yasanın 'olmazsa olmaz' koşulu olduğu vurgulanıyor.
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi

ANKARA - Rekabet Kurulu'nun limanların özelleştirilmesiyle ilgili görüşünü eleştiren ve kurulun görüşünü değiştirmesi yönünde baskı oluşturan yatırımcılara karşın, rekabet konusunda iki kısıtın yasanın 'olmazsa olmaz' koşulu olduğu vurgulanıyor. Yani Mersin Limanı'nı alan İzmir Limanı'nı alamayacak, liman ihaleleri taşıyıcılara kapalı olacak.
Tüpraş rafinerisinin özelleştirilmesi ihalesine dağıtım şirketlerinin konsorsiyum oluşturarak girme girişiminin de rekabet engeline takılması bekleniyor.
Geri adım yok
Özelleştirme İdaresi'ne, Devlet Demiryolları'na ait limanların özelleştirilmesiyle ilgili bir dizi görüş veren Rekabet Kurulu, başta taşıyıcılar olmak üzere liman işletmesine talip firmalarca da eleştirildi. Taşıyıcılar, özellikle İzmir Limanı ihalesinin kendilerine de açılması için kurulun görüşünü esnetmesini talep etti. Mersin Limanı'nın 36 yıllık işletmesine ilişkin ihaleyi 755 milyon dolarla kazanan Akfen Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Akın da global düzeyde oyuncu olabilmek için İzmir Limanı'nı da almak istediklerini ancak rekabet engeline takıldıkları eleştirisini getirmişti.
Buna karşın Rekabet Kurulu özelleştirme ihalesindeki iki kısıta sıkı sıkıya sahip çıkıyor. Liman işletmelerinin taşıyıcılara açılmasının rekabetin önünde büyük engel oluşturacağını vurgulayan bir üst düzey yetkili, tüm dünyada liman işletmelerinin rekabet kurumları tarafından taşıyıcılara kapalı tutulduğuna dikkat çekiyor. Aynı yetkili, taşıyıcıların en gizli ticari bilgilerinin dahi liman işletmelerine verildiğini ve bu bilgilerin bile limanların taşıyıcılara kapalı tutulması için yeterli gerekçe olduğunu vurguladı. Yetkili, Samsun Limanı'nın da ro-ro taşımacılarına kapalı tutulmasının, yasanın kesin hükümleri çerçevesindeki olduğuna dikkat çekti.
Liman idaresi oluşmalı
İstanbul'da bölünmüş liman örnekleri bulunduğunu ve oldukça da iyi işletildiği örneğini veren yetkili, İzmir Limanı için kurulun bölünerek özelleştirilmesi görüşünü rekabeti artırıcı etki yaratacağı düşüncesiyle oluşturduğunu, ancak buna aykırı yapılanmasının rekabet engeli olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Bu arada, limanların özelleştirilmesinden sonra ilk iki yıl verilecek hizmetlerin fiyatlandırılmasının Denizcilik İşletmeleri'nce yapılacağı, ancak daha sonra bu yetkinin işletmecilere geçeceğine dikkat çekiliyor. Bu nedenle, limanların işleyişini düzenleyecek ve denetleyecek 'Liman İdareleri' kurulması gerektiği ifade ediliyor. Özelleştirme İdaresi'nin, bu yönde çalışmalara başladığı belirtildi.
Tüpraş'ta da sıkıntı var
Rekabet Kurulu, Tüpraş ihalesindeki gelişmelerle de yakından ilgili. Üç dağıtım şirketinin konsorsiyum oluşturup ihaleye girme girişimi üzerine Özelleştirme İdaresi, Rekabet Kurulu'nun görüşünü sordu. ÖİB'ye şifahi olarak, tek dağıtım şirketinin Tüpraş'ı almasında rekabet açısından sakınca olmayacağı, dağıtım pazarını sınırlamayacağı görüşünü aktaran kurum, dağıtım şirketlerinin konsorsiyum oluşturup Tüpraş'ı almasının ise dikey bütünleşme yarataracağını bunun da pazara girişleri sınırlayabileceği uyarısında bulundu. Bu yöndeki bir gelişmenin, konsorsiyum dışında kalan dağıtım şirketlerini ithalata yönlendirebileceği görüşü de iletildi.