Tavuk eti satışına darbe

Balıkesir'in Manyas ilçesinde kuş gribi hastalığına rastlanmasının ardından Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker, "Veteriner kontrolünde kesilmiş ve...
Haber: HALE TÜZÜN / Arşivi


Büyütmek için tıklayınız
İSTANBUL - Balıkesir'in Manyas ilçesinde kuş gribi hastalığına rastlanmasının ardından Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker, "Veteriner kontrolünde kesilmiş ve usulüne göre pişirilmiş tavuğu ben yiyorum, siz de yiyin" diyerek kamuoyuna 'Bir sorun yok' mesajı vermeye çalışsa da tüketiciler, tavuk satın almayı durdurdu. Tavuk ve yumurta üreticilerinin satışlarında yüzde 50'ye varan düşüşler yaşanırken piliç eti fiyatlarında da indirimler başladı.
Migros yetkilileri tavuk eti satışında Manyas'ta kuş gribi vakasının ortaya çıkmasından bu yana yüzde 20 düşüş yaşadığını açıklarken aynı azalış Banvit, Erpiliç, Beypiliç, Şenpiliç gibi sektörün önde gelen firmalarının üretimlerine de yansıdı. Firmalar, stoka giden ürün sayısını düşürmek için kesime yolladıkları hayvan sayısını azaltırken mısır alımlarında bile kısıntıya gitti. Sektör, bu durumun devam etmesi halinde birçok işletmenin zarar nedeniyle kapısına kilit vurabileceği uyarısında bulundu.
Günlük kesim azaldı
Tüketicinin kısa vadede tepki vermesini beklediklerini söyleyen Beypiliç Genel Müdürü Sait Koca, "Ancak bu sürecin uzun sürmesi sektörü büyük zarara uğratır. Çünkü bu sektörde mısır çiftçisinden sözleşmeli üreticilere, nakliyeciden yumurtacıya kadar binlerce kişi direkt, bunların aileleri de dolaylı olarak geçimini sağlıyor. Sadece Beypiliç'e bağlı 1600 çalışan, 1200 sözleşmeli üretici, 200 nakliyeci ve bunların aileleri var" dedi.
Beypiliç olarak günlük hayvan kesimlerini 170-180 binden 100 bine düşürdüklerini, yeni mısır alımlarını da durduklarını vurgulayan Sait Koca, "Şu anda fiyat indirimine gitmedik zaten kimse tavuk almıyor" diye konuştu. Koca, bazı bölgelerde azalan satışların bazı yerlerde sıfır noktasında olduğuna dikkat çekti. Panik havası yaratılmasından rahatsız olan Erpiliç Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Öztop ise, aynı olayın Romanya'da da yaşandığını ve İngiltere'de incelenen numunelerin temiz çıktığını hatırlattı. Türkiye'nin sonuçlarının da birkaç gün içinde alınmasının beklendiğini ve temiz rapor geleceğine inandıklarını anlatan Öztop, "Ama bu süreç içinde satışlarımızda yüzde 50'ye yakın düşüş oldu. Üretimi fazla kısamıyoruz çünkü kesimi gelen hayvanları bekletemezsiniz. Satılamayan ürün stok yükseltecek. Piyasada fiyat düşüşleri de yaşandı. Tavuğun toptan fiyatı 1.95 YTL idi. Fiyatta yüzde 20 düşüş var" açıklamasını yaptı.
Banvit Genel Müdürü Ömer Görener de fiyatlarında yüzde 20'ye yakın düşüş olduğunu vurgularken tavuk eti satışlarında orta ve uzun vadede ciddi bir etkilenme yaşanmasını beklemediklerini aktardı. Kısa süreli bir dalgalanma sonrası pazarın toparlamasını beklediklerini kaydeden Görener, "Markalı üretim yapan ve güvenlik önlemi alan şirketlerde tehlike olmadığı için tüketime de tekrar başlanacaktır" dedi. Balıkesir'in Manyas ilçesinde görülen kuş gribi vakasının ardından kuluçkaya basılan yumurta miktarı ve kesilen tavuk sayısını yüzde 30 azalttıklarını açıklayan Şenpiliç Genel Müdür Yardımcısı Burhan Ünlü de satışlarının yüzde 50 düşerek günlük 300 tondan 150 tona kadar gerilediğini ifade etti.
Kocaeli, Sakarya ve Bolu havzasında olumsuz duruma rastlanılmamasına rağmen, sektörün çok ciddi etkilendiğini, satışların düştüğünü ileri süren Ünlü, sözlerine şöyle devam etti: "Kuş gribi vakası sektörü çok kötü etkiledi. Kuluçka ve kesimi azaltıyoruz. Giderek daha da azaltacağız. Yine de azaltmanın sonucunu 66 gün sonra alabiliriz. Kesilenleri de şoklamaya alıyoruz. Gribin geçmesini ve göçmen kuşların geçiş yapmasını bekleyeceğiz. Öte yandan, 650 üreticimiz var. Tesislerin hepsi kapalı sistem ve hiçbirine dışarıdan bulaşma ihtimali yok. Biz yine de üreticilerimizle eğitim toplantılarına başladık ve tedbirleri alıyoruz. Çiftliklerin yakın bölgelerine yabani kuşların gelmemesi için patlangaç makineleri koyuyoruz. Bir şüphe olmamasına rağmen, risk bulunduğu için tedbir aldık."
'Pide bile almıyorlar'
Kuş gribi, esnafı da vurdu. Türkiye Bakkallar Federasyonu Başkanı Bendevi Palandöken, ülke genelinde beyaz et ve ürünlerinin satıldığı 100 bin satış noktası bulunduğunu hatırlatarak, bu noktalarda et ve yumurta satışlarının tamamen durduğunu ifade etti. Palandöken, "Vatandaş üzerine yumurta sürüldüğü için ramazan pidesinden bile vazgeçti. Tavuk bulyonu da kullanmıyor. Esnaf en fazla 15 gün dayanma süresi olan ürünleri ne yapacağını şaşırdı."
AB yasağı 6 ay sürecek
Bu arada, Türkiye'den kümes hayvanı ve kuş tüyü ithalatını yasaklayan AB Komisyonu, bu önlemlerin altı ay sürmesini önerdi. Brüksel'de dün toplanan Hayvan Sağlığı ve Besin Zinciri Komitesi de, Komisyon'un önerisini yerinde bularak yasağın 30 Nisan 2006'ya kadar sürmesini kararlaştırdı. AB yetkilileri, bunun Dünya Sağlık Örgütü kuralları gereği uygulanan standart karar olduğunu belirtti.
Yumurtacıların umudu Başbakan'da
Kuş gribi, kanatlı hayvan eti üreticileri kadar yumurtacılara da zarar verdi. Yumurta Üreticileri Derneği Başkanı Cevat Şenbaba, kuş gribi nedeniyle satışlarda düşüş yaşadıklarını söylerken bazı kurumların önceden aldıkları yumurtaları iade etmek için bile istekte bulunduğunu ifade etti. Şenbaba, 4-5 gündür piyasanın çok durgun olduğuna dikkat çekerken, sorunu aşmak için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'ndan yardım istediklerini açıkladı.
Şenbaba, "Başkanımız Hisarcıklıoğlu'ndan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın konuya el koyması ve kamuoyunu bilgilendirmesi için araya girmesi konusunda istekte bulunduk. Çünkü bu alanda 3 bin işletme faaliyet gösteriyor ve 2 milyon kişi geçimini sağlıyor. Günde 7-8 milyon yumurta piyasaya sunuluyor. tam rakam belli değil ama tüketim düştü" diye konuştu.