Teşvik yasasına IMF rötuşu

IMF'nin istemediği teşvik yasa tasarısında değişiklik yapılıyor. Buna göre il sayısı düşürülmeyecek ama teşvik, istihdam yaratan yatırımlara verilerek bütçe üzerindeki yük azaltılacak.
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi

ANKARA - Hükümet, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) ile yapılacak üç yıllık yeni stand-by'ın önünde engel olarak tanımladığı, teşvikleri 49 ile genişleten yasa tasarısında 'rötuş' yapmaya hazırlanıyor. Yapılan hazırlığa göre tasarıda sayısı azaltılmayacak, ancak teşvikten yararlandırılacak yatırımlara daha fazla istihdam yaratma koşulu getirilerek bütçeye gelecek yük azaltılacak.
IMF Türkiye Temsilcisi Hugh Bredenkamp'ın, yatırımların ve istihdamın teşviki kapsamındaki il sayısını 36'dan 49'a çıkaran yasa tasarısının, bütçe dengelerini tehdit edeceğini ve bunun standby için de engel oluşturabileceği açıklamasından sonra savunmaya geçen hükümet, arka planda yasa tasarısında değişiklik çalışması başlattı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın isteğiyle 49'a çıkarılan teşviklerden yararlandırılacak il sayısında değişiklik yapılmayacağı, Erdoğan'ın daraltma önerisine sıcak bakmadığı öğrenildi.
Başbakan Erdoğan'ın teşviklerin krizden sonra sağlanan olumlu gelişmelere rağmen bir türlü artırılamayan istihdam üzerinde yoğunlaştığı belirtilirken, yasa tasarısının TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülmesi sırasında daha çok istihdam yaratılmasına katkı verecek düzenlemeler yapılabileceği vurgulandı.
Bu çerçevede yoğunlaşan hazırlıkta teşvikten yararlandırılacak yatırımlarda sağlanacak ilave istihdamla ilgili sınırın yükseltilmesi üzerinde durulduğu belirtildi.
'Arkası gelir sandılar'
Yasanın getirdiği finansman yükünün 'ürkütücü, korkutucu' olduğu yorumlarının doğru olmadığına dikkat çeken yetkililer, IMF'nin de bunu çok iyi bildiğini vurgularken, IMF'nin endişesinin temelinde bu tür gider artırıcı düzenlemelerin arkasının geleceği ve elde edilen kazanımların kaybedileceği endişesinin yattığı değerlendirmesini yapıyor.
Teşvik Yasası'nın ilk yıl 36 ildeki uygulamasının getirdiği 300 milyon YTL'lik (300 trilyon lira) maliyetin yeni yasa ile genişleyeceği, ancak bunun teşvik alınırken getirilecek istihdam koşulunun ağırlaştırılması yoluyla aşağı çekilebileceği belirtiliyor.
Vergi kaybı doğmayacak
Yasa ile getirilen teşviklerin, vergi açısından ek bir külfet getirmeyeceği, aksine yaratacağı katma değer vergisi artışı ile vazgeçilen stopajın telafi edilebileceği ifade ediliyor. Hazine tarafından üstlenilecek sigorta primleri somut bir yük olarak dikkat çekerken, getirilen sistemin kayıtlı istihdamı da artırıcağı belirtiliyor.
TBMM'ye sunulan yasa tasarısında geliri 1500 doların altında kalan 36 il ve sosyogelişmişlik katsayısı negatif seyreden 13 ilde 1 Ekim 2003'ten sonra faaliyete geçen 10'dan fazla işçi çalıştıran işletmelere yüzde 50 enerji teşviği verilmesi öngörülmüştü. Bu tarihten önce faaliyete geçen işletmelere de istihdam yaratmaları koşuluyla bu olanağın tanınması hükmü de konulmuştu. İşçi sigorta prim paylarının Hazinece karşılanması ve işçi ücretlerinin vergilendirilmemesi öngörülmüştü.