Titremeye az kaldı

'Üretim durabilir'
Rusya ve İran'dan gelen doğalgazın azalması üzerine, sanayicilerden ve otoprodüktörlerden kesintiye gidilmesi, sanayicileri ürküttü. Türkiye'de üretimin kalbinin attığı Kocaeli'nde, Sanayi Odası Başkanı Yılmaz Kanbak "Kesinti üç dört gün daha devam ederse üretim tamamen durabilir" dedi.
'Bilgi alamıyoruz'
Bursa, Gaziantep ve Denizli'deki sanayiciler de bakanlığa ve Botaş'a kızgın: "Bakanlığa ulaşamıyoruz, Botaş'tan sağlıklı yanıt alamıyoruz." Eleştiriler üzerine sanayi vanaları açıldı. Başbakan Erdoğan: "Büyük bir sıkıntı olacağını tahmin etmiyoruz."
'Arıza gideriliyor'
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Gökçek, iki-üç günlük stok kaldığını belirtirken, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Topbaş, halkı tasarrufa çağırdı: "Kullanmadığınız odaları ısıtmayın." İran ise 'arızayı gidermeye çalıştıklarını' duyurdu.

ANKARA - Rusya ve İran'dan gelen doğalgazın azalması, Cezayir'den gelen geminin fırtına nedeniyle boşaltma yapamaması üzerine Enerji Bakanlığı eksilmeyi diğer abonelerden daha ucuza doğalgaz kullanan 'Kesintili' abonelerden kesinti yaparak gidermeye çalışınca, sanayi zora girdi.
Sanayinin başkenti İzmit başta olmak üzere, Ankara, Denizli gibi illerde sanayiye verilen doğalgazın vanaları kapatılınca, ortalık karıştı. Enerji Bakanlığı'nı 'krizi iyi yönetememekle' suçlayan sanayiciler duruma tepki gösterirken, Güler'den konuyla ilgili bilgi alan Başbakan Tayyip Erdoğan önemli bir sorun olmadığını savundu. Güler, kesintinin Cezayir'den sıvılaştırılmış doğalgaz getiren geminin gecikmesinden kaynaklandığını söyledi.
Gün içinde özellikle sanayiye verilen doğalgazda kısıntı haberleri akarken, tepkiler üzerine sanayi şirketlerine uygulanan kısıt akşam saatlerinde kaldırıldı. Ancak elektrik üreten otoprodüktörlerine yönelik uygulama sürdü.
İlk çığlık İzmit'ten
Günlük doğalgaz girdisi 30 milyon metreküp azalan Botaş, ihtiyacı karşılamakta zorlanınca, çoğu sanayici olan 'kesintili' abonelerinin vanalarını kapattı. İzmit Gaz A.Ş. 21 Ocak'ta doğalgazı kesilen Entek ve Enerjisa'ya ek olarak dün de 21 firmanın doğalgazını kesti. Doğalgazı kesilen firmalar şunlar: Ford Otomotiv, Brisa, Good Year, Hyundai, Çelik Halat, Kartonsan, Enerjisa, Entek, Beksa Çelik, Çelik Halat, Çelik Kord, Al-Co Alüminyum, Crown Bevcan, Depa, Hyundai, Keskin Kimya, Gürsan, Brisa, Kordsa Polyester, Kordsa İplik, Kalibre Boru, Kordsa Bez, Lifli Rulo, Tire Kutsan, Tepe Knauf, Yıldız Entegre. Konunun basına yansımasının ardından, tepkiler üzerine Botaş dün öğlen saatlerinde bu firmalara doğalgaz vermeye başladı. Birçok fabrikanın vananın açılmasından üç saat sonra devreye girebilmesi sıkıntının akşam saatlerine kadar sürmesi engellenemedi.
'Yabancıya anlatamıyoruz'
Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Yılmaz Kanbak şunları söyledi: "Doğalgazın hepsini kesmek yerine en azından yüzde 30 olarak verseler, üretim devamı sağlanabilir. Bu kesintiyi yabancı ortaklı şirketlere anlatmakta zorluk çekiyoruz. Kesinti üç-dört gün sürerse sanayide üretim tamamen durabilir. Çünkü doğalgaz nedeniyle fabrikalar tüm alternatif depolarını kaldırdı." Bu arada, Gebze Organize Sanayi Bölgesi Genel Müdürü Okan Çağlar, Gebze Organize Sanayi Bölgesi ile yanında kurulu Taşıt Araçları Organize Sanayi Bölgesi, Plastikçiler Organize Sanayi Bölgesi gibi önemli üretim merkezlerinde elektrik kesintisine gidildiğini açıkladı. Çağlar, Türkiye Elektrik Kurumu yetkililerine ulaştıklarında, "Doğalgaz çevrim santralları doğalgaz kesintisi nedeniyle işletme dışı kaldılar. Kusura bakmayın" cevabını aldıklarını, bunun de sanayicileri tedirgin ettiğini söyledi.
Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) Yönetim Kurulu Başkanvekili Mahmut Yılmaz da, çoğunluğu Bursa'da bulunan Güney Marmara'daki 40 otoprodüktör şirketten ikisi dışında tümünün doğalgazının kesildiğini açıkladı.
'Kesintisizler' de mağdur
Yılmaz şöyle konuştu: "Eğer, sanayi doğalgazı kesilirse üretim büyük darbe yer. Biz bu duruma şiddetle itiraz ediyoruz. Çünkü, sanayi zaten kesintisiz tarifeden gaz alıyor. 'Sırf gazımız kesilmesin' diye fazla ödeme yapıyoruz. Kesintisiz tarife böyle zamanda işe yaramayacaksa bu külfete niye katlanıyoruz? İkinci konu, kesintisiz üretim yapmak zorunda olan özel imalatlar var. Gaz kesildiğinde telafisi mümkün olmayan zararlarla karşılaşabilirler. Bunlar, teknik anlamda kesintiye tahammülü olmayan üretimler. Oluşabilecek zararı kim ödeyecek? Bugüne kadar B planları niye yapılmadı bir türlü anlayamıyoruz."
Ankara gergin
Doğalgaz kesintisi Ankara Organize Sanayi Bölgesi'ni de vurdu. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, "Doğalgaz stokumuz yok. Eğer keserlerse Ankaralılar doğalgazsız kalacak" dedi. Melih Gökçek, Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin stokunda iki-üç gün yetecek kadar doğalgaz bulunduğunu kaydetti.
Gaziantep 'Perişan'
Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi (OSB) Yönetim Kurulu Başkanı Cahit Nakıboğlu, AA'ya yaptığı açıklamada Botaş'dan gece organize sanayi bölgesinde doğalgazın kesileceğine ilişkin yazı aldıklarını belirterek, "700 sanayicimizin 70'i doğalgaz kullanıyordu. Perişanız" dedi.
Enerji Bakanı Hilmi Güler'e ulaşamadığını belirten Nakıboğlu, Botaş yetkililerinden de sağlıklı bir yanıt alamadığını belirtti.
Gaziantep OSB'ye üç ay önce doğalgaz verildiğini hatırlatan Cahit Nakıboğlu, OSB'deki 700 sanayicinin 70'inin doğalgaz aldığını ve bunların saatte 220 metreküp doğalgaz kullandığını, diğer sanayicilerin de doğalgaza geçme hazırlığında olduğunu ifade etti. Nakıboğlu, kesintinin önceden haber verilmemesini eleştirerek, "Tedbir imkânımız olmadı. Sıkıntıdayız, perişanız" dedi.
Botaş, Denizli Organize Sanayi Bölgesi (OSB) Müdürlüğü'ne de sevkıyatın durdurulacağını bildirdi. Denizli OSB Müdürü Tanju Beştaş, Botaş'ın doğalgaz kullanarak kendi enerjisini üreten Ak Enerji ve Dentaş ile kendi kullandığı enerjinin dışında TEDAŞ'a da elektrik satan Menderes Enerji'ye doğalgaz verilmesini durdurduğunu bildirdi.
Beştaş, Botaş'tan gönderilen yazıda, "26 Ocak 2006 günü saat 10.00 itibariyle doğalgaz verilmesi durdurulacak" denildiğini belirtti. Denizli'de doğalgaz kullanan 35 fabrika var. Denizli Sanayi Odası (DSO) Başkanı Müjdat Keçeci de Botaş'ın doğalgazı kesmesinin ihracata dönük üretim yapan firmaları olumsuz yönde etkileyeceğini vurguladı.
Doğalgaz ile çalışan çevrim santrallarında dün yüzde 50 kesinti yapıldı. Türkiye'de yap-işlet ve yap- işlet-devret olmak üzere dört, devlete ait de üç çevrim santrali var. Bu santrallar doğalgazın yarısına yakınını kullanıyor.
Konutlar şimdilik rahat
Doğalgazda konutlara dönük sıkıntı olmadığı belirtildi. Bunda Botaş'ın kesinti planını sanayi kuruluşları, onlar da yetmezse doğalgaz çevrim santralları üstüne kurmasının etkisi oldu. Günlük ihtiyacı 100 milyon metreküp olan Türkiye'ye, Mavi Akım'dan 32, batı hattından (Rusya) 30, İran hattından 10, Marmara Ereğlisi'ndeki LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) tesislerinden 19 milyon metreküp gaz girdi. Yerli üretim olarak da TPAO'nun 1.5 milyon metreküplük katkısı oldu. LNG taşıyan gemiler de dün gelerek gazı terminale boşalttı.
Erdoğan: Sıkıntı yok
Güler'den önceki gün bilgi alan Erdoğan dün Davos'a hareketinden önce bir soru üzerine Ukrayna ve İran'da bazı sıkıntılar olduğunu belirterek şunları söyledi: "Fakat, Mavi Akım'da kapasite artırıldığı için şu anda sıkıntı yok. Fevkalade sıkıntı olacağını da zannetmiyoruz. Böyle bir durumda sanayiye verdiğimiz doğalgazda yapılan anlaşmalar gereği Enerji Bakanlığımız tedbirleri alır. Henüz sıkıntı yok. Gerekirse, doğalgaz çevrim santrallarında kısıtlamaya giderek, hidroelektrik ve termik santral elektriği kullanarak, doğalgazdan tasarrufa giderek, özellikle konutlarda sıkıntı yaratmayacağız."
Baykal: Tedbirsizlik
CHP lideri Deniz Baykal, doğalgaz sorununu tedbirsizlik olarak değerlendirdi. Baykal şunları söyledi: "Kış mevsimi koşulları Rusya'da da, İran'da da çeşitli sorunlara yol açmış olabilir. Önemli olan Türkiye'nin gerekli önlemleri almasıdır. Hâlâ Türkiye'de bir doğalgaz depolama tesisi maalesef yoktur. Enerji ihtiyacının yüzde 40'ından fazlasını doğalgazdan elde etmekte sakınca görmemiş bir ülkenin, üstelik bu miktarda doğalgazı sadece büyük oranda Rusya ve İran'dan almayı uygun görmüş bir ülkenin hiçbir tedbir almamış olması, asıl üzerinde durulması gereken konudur. Bir an önce doğalgaz depolama tesislerinin gerçekleştirilmesi lazımdır. Hâlâ Konya'daki projenin ihale aşamasına gelinemediğini görüyoruz. Bir an önce bunları çözmek ihtiyacı vardır."
EPDK: 2006'da 30 milyar metreküp gerekli
Türkiye Rusya ve İran'dan gelen doğalgazdaki azalma nedeniyle özellikle sanayide sıkıntı yaşarken Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ülkenin tüketeciği gaz miktarını açıkladı. EPDK'ya göre, bu yıl Türkiye'nin tüketeceği toplam doğalgaz miktarı 30.1 milyar metreküp olacak. EPDK'nın konuya ilişkin Kurul Kararı, Resmi Gazete'nin dünkü sayısında yayımlandı. Buna göre, Türkiye'de bu yıl tüketilmesi planlanan 30.1 milyar metreküp doğalgaz ile bunun elektrik karşılığı 320 milyar 264 milyon kilovatsaat enerji üretilecek.