TMO fındığı satın alacak

Fındık alması için Fiskobirlik'e destek vermeyen hükümet, Toprak Mahsulleri Ofisi'ni (TMO) devreye soktu. Başbakanlık'taki toplantıda, üreticinin mağdur olmaması için TMO'nun fındık satın almasına karar verildiği açıklandı.

ANKARA - Hükümet, fındık üreticileriyle yaşadığı sorunu çözmek için Fiskobirlik'i devre dışı bırakıp, Toprak Mahsulleri Ofisi aracılığıyla alım yapma formülünü seçti. Başbakan Tayyip Erdoğan, fındık fiyatının eylülde piyasada belli olacağını söyledi.
Fındık üreticisinin sorunlarını görüşmek üzere Bakanlar Kurulu'nda oluşturulan komisyon Başbakan Erdoğan'ın başkanlığında toplandı. Başbakanlık Binası'nda yapılan toplantıya, Erdoğan'ın yanı sıra Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener, Devlet Bakanları Ali Babacan, Kürşad Tüzmen, Sanayi Bakanı Ali Coşkun, Tarım Bakanı Mehmet Mehdi Eker, Bayındırlık Bakanı Faruk Nafiz Özak ve Enerji Bakanı Hilmi Güler katıldı.
İki saatlik toplantıda, fındık üreticisinin üretici örgütü Fiskobirlik yerine Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) aracılığıyla desteklenmesi kararlaştırıldı. Açıklamada, TMO'nun fındık alımları sırasında Fiskobirlik yönetimiyle hazırlanacak protokol çerçevesinde bu kuruluşun depo ve uzmanlarından yararlanacağı ifade edildi ve fındık üreticisinin sorunlarına kalıcı çözüm için öncelikle fındıkta lisanslı depoculuğun kurulması için çalışmaların başlatılmasına karar verildiği kaydedildi.
Toplantı sonrası, kendisine verilecek ödülü almak için Hilton Oteli'ne giden Erdoğan, 'arz fazlası fındığı devlet mi alacak' sorusu üzerine, "Arz fazlası diye bir şey yok. Alımın ne kadarını özel sektör, ne kadarını TMO yapacak bunu piyasa belirleyecek" dedi.
"Fiskobirlik'in 2005 borçlarıyla ilgili bir kolaylık getirilecek mi" şeklindeki soruyu "Ben geleceği konuşuyorum" diye yanıtlayan Erdoğan, alım fiyatının ne olacağına ilişkin soruya da, "Fiyatın belirlenmesi için piyasanın oluşması lazım. Onun için eylülün 15'inden sonra yeni fındık zaten piyasaya girecektir. Piyasaya girdikten sonra bu fiyatlar da oluşur" karşılığını verdi. Uzmanlara göre hükümet fındığa destek konusunda Fiskobirlik'i destekleseydi fatura daha küçük olacaktı.
Zapsu ile görüştü
Erdoğan'ın fındık zirvesinden önce, üreticilerin Ordu'da maketini yaktığı danışmanı Cüneyd Zapsu ile evinde iki saat görüşmesi dikkat çekti. Görüşmede Fiskobirlik yönetiminin hatalarının değerlendirildiği öğrenildi.
Fındıkla ilgili hükümet açıklamasının yapıldığı saatlerde CNN Türk'te canlı yayında olan Fiskobirlik Başkanı Salih Erden, "Destek sağlansaydı biz bildiğimiz işi gayet iyi yapabilirdik" dedi.
Eski Fındık İhracatçıları Birliği Başkanı Lokman Kondakçı'ya göre ise karar hükümetin zaman kazanmaya yönelik bir manevrası. Fındıkta sorunun fiyat sorunu olduğunu ifade eden Kondakçı şunları söyledi: "Fındıkta önemli olan TMO'nun devreye girmesi, alım yapılması değildir. Burada sorun fiyat sorunu. TMO'nın destekleme alımı yapması doğrudur. Ancak bunun miktarının ve fiyatının ne olacağı, TMO'nun aldığı fındığı ne yapacağı önemli. Aldığı fındığı dışarıya zararına satacaksa fiyat yükselemez. TMO kendisine gelen fındığın tümünü almalı. Çünkü satmakta zorlanmaz. Ne kadar fındık geleceği bilinmez. Fiyat ve ihracat kararlılıkla artar."
Bu arada 30 Temmuz'da Ordu'da yapılani Fındık Mitingi'nin ardından meydana gelen olaylara karıştığı suçlamasıyla tutuklanan dört kişi, daha önce işlediği suç nedeniyle hapis cezası bulunan biri hariç tahliye edildi.
IMF'ye açıklama yapmak gerekebilir
TMO'nun fındık alımı yapması kararı, IMF'nin tepkisini çekecek. Çünkü IMF'ye sunulan niyet mektubunda, geçen yıl yapılan fazla alımın tek seferlik olduğu belirtilerek, bunun tekrarlanmayacağı ifadesine yer verilmişti.
Söz konusu çelişki nedeniyle ekonomi yönetiminin, IMF'ye durumu açıklaması gerekecek. Üçüncü ve dördüncü gözden geçirmeyi, ek tedbir sözüyle tamamlayabilen ekonomi yönetiminin sıkıntısına bütçe sorunu eklenecek. Bütçede söz konusu yeni tedbirlerin yanı sıra, faizlerdeki artış nedeniyle de sıkı bir mali politika izlenmesi gerektiğinden, fındık alımına kaynak yaratılması ise sorun yaratacak.