TOBB: Ekonomi sinyal veriyor

TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu, hükümeti uyardı: İstihdamda küçülme artıyor, yatırımların artış hızı düşüyor. Yapısal reformlar bir an önce yapılmalı.

ANKARA - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), son dönemde ekonomiye dönük en sert uyarılarını kamuoyuna açıkladığı 'Ekonomide Durum Tespiti ve Beklenti Raporu' aracılığıyla yaptı.
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu tarafından açıklanan raporda; ekonomide yavaşlama görüldüğüne dikkat çekilirken, istihdamda küçülmenin arttığı, yatırımların artış hızının da yavaşladığı belirtildi.
Raporda yapısal reformların devam etmemesi durumunda, ekonomideki yüksek büyümenin de sürmeyeceği vurgulanırken, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, "Bu rapor ekonomik muhtıra mı" sorusuna "Rapor, önümüzdeki dönem yapısal reformların hızlı olması gerektiğinin mesajı. Bundan alınması gereken mesaj bu" yanıtını verdi.
Düzenlenen bir basın toplantısıyla 2005 yılının ilk altı ayının değerlendirildiği 'Ekonomik Barometre Anketi' ve 2005 yılının ilk sekiz ayının değerlendirildiği 'Ekonomide Durum Tespiti ve Beklenti Raporu'nu açıklayan TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu, ekonomide görülen büyüme problemi ve Uzakdoğu rekabeti karşısında yapısal reformlar konusunda daha hızlı adım atılması gerektiğini söyledi.
'Tavır almak gerekliydi'
Hükümetin uyguladığı ekonomi politikasının ana omurga noktasında bir rahatsızlık duymadıklarını, ama değişen koşullar karşısında tavır alınmasını gerekli gördüklerini kaydeden Hisarcıklıoğlu, rekabet yeteneğinin artırılabilmesi için enerji girdileri ve istihdam vergileri başta olmak üzere maliyetlerinin düşürülmesini isteyerek, "Kamu cari harcamaları aşağıya inerse üzerimizdeki baskı azalacaktır" diye konuştu. Firmaların faaliyet ve beklentilerinin ortaya konduğu anket sonuçları şöyle:
CİRO AZALDI: Bu yılın ilk 6 ayında ciro artışı kaydedenlerin oranında geçen senenin aynı dönemine göre önemli gerileme görülmekte. 2004 yılında ciro artışı gösterenlerin oranı yüzde 66,1 iken bu yıl yüzde 31,8'e geriledi. 2005 yılı şirketler için 2004 kadar canlı geçmedi. Ekonomide bir durgunluk gözükmemekte, büyüme daha düşük düzeyde ama devam edecek.
KÂR MARJINDA YENİ DÖNEM: Yurtiçi satış kârlılığında gerileme oldu. 2004'te kâr artışı elde edenlerin oranı yüzde 63.2'den 20,8'e geriledi. Kâr marjındaki artış 2005 yılının ilk 6 ayında sürdürülebilirken, kâr azalışı yaşayanların oranı yüzde 12'den 45.7'ye yükselerek 4 katına kadar çıkmıştır.
İHRACATIN PERFORMANSI DÜŞÜYOR: 2005'te ihracat kârlarında artış bekleyenlerin oranı yüzde 36.1 iken, ilk altı ayda ancak yüzde 26.3 artış gerçekleşti. Buna karşın ihracat kârlılığındaki azalış beklenenin üzerinde olarak yüzde 29.2'den 39.2'ye geriledi.
İSTİHDAM VE YATIRIMLAR: İstihdam artışı kaydeden işletmelerin oranındaki artış yüzde 23.3'ten, yüzde 24.7'ye yükselirken 2005'in ilk yarısında ekonominin büyüme temposunda beklenen yavaşlamaya, ciro ve kârdaki azalmaya paralel olarak istihdam artışı beklentisi azalma gösterdi.
2005 yılının ilk yarısında yatırım artışı bekleyen firmaların ancak üçte ikisi bu artışı gerçekleştirdi. İkinci yarıda yatırım eğiliminin daha da zayıfladığı görülüyor.
Ekonomide Durum Tespiti ve Beklenti Raporu'na göre ise, kamu bütçe açığındaki azalma olumlu görülürken, faiz dışı harcamalarındaki artışa dikkat çekildi. Ayrıca sosyal güvenlik sisteminde açığın hızla büyümeye devam ettiğinin belirtildiği raporda, sosyal güvenlik açığının 2005 yılının ilk altı ayında tahmini olarak 22 katrilyon civarında gerçekleşeceği kaydedildi. Raporda, ekonomi alanındaki beklentiler şu şekilde sıralandı:

  • Kamuda başarıyla devam eden mali disiplin korunmalı.
  • Hukuk ve yargı sistemi iyileştirilmeli ve hızlandırılmalı,
  • Mevzuattan arındırma reformu yapılmalı. Kamu yönetimi reformu tamamlanarak personel sistemi değiştirilmeli.
  • Vergi sistemi kapsamlı şekilde yeniden dizayn edilmeli, girdi maliyetleri azaltılmalı.
    Üç sektörde büyük kaçak
    TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu, vergi oranlarının yüksekliğinden dolayı sadece petrol, içki ve sigara sektöründeki kaçağın boyutunun 5 milyar dolara ulaştığının tahmin edildiğini dile getirdi. Devamlı yükseltilen vergiler, kaçakçılığı teşvik etmekte ve dolayısıyla hem haksız rekabete ve hem de kamu maliyesinin olumsuz etkilenmesine sebep olmaktadır. İlginç olan bir husus da, 2005 yılının ilk altı ayında ham petrol ithalatının miktar bazında yüzde 6 azalmış olmasıdır" diye konuştu.
    'Tasarruf yapılsın'
    Hisarcıklıoğlu, faiz giderlerindeki azalmaya rağmen, faiz dışı harcamaların yüzde 25'le enflasyonun üzerinde artmaya devam etmesinin vergi yükünün de yüzde 21 oranında artmasına neden olduğunu söyledi. Faiz dışı harcamalarda 12 katrilyonluk bir artış olduğunu kaydeden Hisarcıklıoğlu, bunun vergi gelirlerindeki artışla aynı düzeyde olduğunu ifade etti. Hisarcıklıoğlu, "Kamu idaremiz, işin kolayına kaçmak yerine, makro dengelerdeki iyileşmenin bütün yükünün, üreticiler ve tüketiciler üzerine binmesini önlemek için, kendi harcamalarında da tasarrufa gitmelidir" diye konuştu.