Toprak altınla günü kurtardı

Toprakbank'ın zarara uğratılmasıyla ilgili bankanın eski sahibi Halis Toprak'ın 'gerçeğe aykırı muhasebeleştirme' suçundan iki buçuk yıl hapis cezasına çarptırıldığı, 'zimmet' suçundan da 'zamanaşımıyla' kurtulduğu davanın gerekçeli kararı yazıldı.

İSTANBUL - Toprakbank'ın zarara uğratılmasıyla ilgili bankanın eski sahibi Halis Toprak'ın 'gerçeğe aykırı muhasebeleştirme' suçundan iki buçuk yıl hapis cezasına çarptırıldığı, 'zimmet' suçundan da 'zamanaşımıyla' kurtulduğu davanın gerekçeli kararı yazıldı. Toprak'ın bankada tek söz sahibi olduğu ve 'altın forward' işleminin günü kurtamaya yönelik olduğu vurgulandı.
İstanbul 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 293 sayfalık kararında davaya konu suçlar 'Banka parasını zimmete geçirmek, kredi tahsisi ile nitelikli dolandırıcılık, hizmet nedeniyle emniyeti suiistimal, gerçeğe aykırı muhasebeleştirme' olarak sıralandı.
Mahkemenin sözkonusu kararında özetle, Toprakbank'ın eski genel müdürü sanık Veysel Bilen'in Futbol Federasyonu Yönetim Kurulu üyesi sanık Nihat Saydan'a çeşitli tarihlerde 'jestiyon' adı altında para verdiği ve bu nedenle bankanın zarara uğratıldığı belirtilerek şöyle denildi:
"Uyuşturucudan kazanç sağlayan kişinin kazancın tamamını hayır işlerinde kullanması, suçu ortadan kaldıramayacağı gibi zimmete konu paranın Van Spor'a verilmesi de zimmet suçunu ortadan kaldırmaz. Saydan'ın suça konu parayı nerede harcadığı da belli değil. Savunma soyut olup kendisini cezadan kurtarmaya yönelik olduğu aşikârdır."
Halis Toprak'ın 'altın forward' yöntemiyle gerçeğe aykırı muhasebeleştirilmesi suçundan iki buçuk yıl hapis ve 7 bin 500 YTL adli para cezasına çarptırılmasıyla ilgili de şu bilgilere yer verildi: "Yaklaşık 200 milyon dolar değerinde altın ağırlıklı 'altın işlemi' sırf günü kurtarmak, bilançoyu göz boyayıcı şekle getirmek ve bankanın zayıflayan mali durumunu iyi göstermeyi amaçlıyor. Bu Bankacılık Kanunu'na göre gerçeğe aykırı muhasebeleştirme suçunu oluşturuyor."
Halis Toprak'ın gerek bankada, gerekse grubun tüm şirketlerinde tek söz sahibi olduğu belirtilen kararda, "Ahmet ve Mehmet Toprak'ın ortaklıklarının, sırf sanık Halis Toprak'ın olası ölümü halinde mirasın kız çocuklarına intikalini engelleme amacı taşıması, ayrıca sanıkların yaşları dikkate alındığında suç işleme kastıyla hareket ettiklerine dair mahkûmiyetlerine delil elde edilemediğinden beraatlarına karar vermek gerekmiştir" denildi.
Cezalar neydi?
Kararda, banka kaynağının Toprakbank Off Shore'a depolanması ve iştiraklere para aktarılmasıyla en son para çıkışının 27 Ağustos 1998'de yapıldığı ancak iddianamenin 9 Aralık 2003'te düzenlendiği belirtilerek, bu nedenle zamanaşımının dolduğu anlatıldı. Böylece Toprak dahil 19 sanık hakkında 'kredi tahsisi suretiyle nitelikli dolandırıcılık' suçundan ceza verilmediği anlatıldı.
Mahkemenin 24 Temmuz tarihli kararında, Toprak, 'altın forward' işlemiyle ilgili, 'gerçek mahiyetine uygun düşmeyecek şekilde muhasebeleştirmek' suçuyla önce üç yıl hapis ve 9 bin YTL para cezasına çarptırılmıştı. Toprak'ın duruşmalardaki saygılı tutumu, sabıkası olmaması nedeniyle ceza, iki buçuk yıl hapis ve 7 bin 500 YTL cezaya çevrilmişti.
Sanık Veysel Bilen 'gerçeğe aykırı muhasebeleştirme ve zimmet' suçlarından 11 yıl dört ay hapis, sanık Nihat Saydan da 'zimmet'ten dokuz yıl sekiz ay hapis cezası aldı. Bankanın zararı olan 313.2 bin YTL'nin de yasal faiziyle Bilen ve Saydam'dan müteselsilen tazmin edilmesine hükmedilmişti. 'Nitelikli dolandırıcılık' suçu zamanaşımından kaldırılmıştı. Sanıklar Ayla Toprak Zengin, Taner Berksoy, Salih Yardımcı, Recai Alper Tunga ile Meral Necmiye Altınok da aynı konuda "gerçek mahiyetine uygun düşmeyecek şekilde muhasebeleştirme yapmak" suçundan bir yıl sekizer ay hapis cezası 5 biner YTL adli para cezasına çarptırılmış, bu cezaların infazları ertelenmişti.
Sadece 30 milyon dolar ödedi
TMSF'yle imzaladığı protokol kapsamında 453 milyon dolarlık borcunu ödeme sözü veren Halis Toprak'ın bugüne kadar ancak 30 milyon dolar ödemesi TMSF'yi harekete geçirdi. TMSF son dönemde imzalanan protokollerin en yavaş işleyeninin Toprak grubu olması yüzünden, "Bir an önce mallarını sat, borcunu öde, yoksa ben satacağım" baskısını artırdı.
TMSF kaynakları takvimdeki aksama nedeniyle Adapazarı'ndaki iplik ve Kars'taki otelin satışı için çalışma başlattıklarını söyledi.
Toprak'ın, Kars Sarıkamış'ta inşa ettirdiği beş yıldızlı, 150 odalı otelini satması gerekiyordu. 35 milyon dolara mal olan otelin satışındaki gecikme yüzünden TMSF'nin devreye girip ekspertizin ardından satış ilanı vereceğini açıkladı. TMSF'nin satışını hızlandırmaya çalıştığı diğer tesis olan Adapazarı'ndaki Polyester İplik Fabrikası'nın da ekspertiz çalışmasının ardından satışa çıkarılacağı öğrenildi.
TMSF ile yapılan protokole göre ana faaliyeti toprak ve temizlik ürünleri dışındaki tüm sektörlerden çıkması gereken Toprak Grubu'nun elden çıkarması gereken işlerinden biri de ilaç fabrikası. Toprak İlaç için
35 milyon dolarlık bir bedelden söz edilirken, Halis Toprak, TMSF'nin de onayıyla fabrikayı yıllık 7 milyon dolardan 10 yıllığına kiraya verdi.
Halis Toprak'ın ayrıca Londra'da Bishops Avenue'deki malikânesini satıp, Fon'a ödeme yapması gerekiyor. 60 milyon sterlinlik fiyatı ile ABD'li Forbes Dergisi'nin dünyanın en pahalı 5'inci evi listesine aldığı malikâneye alıcı çıkmamasını ise TMSF yüksek fiyatına bağlıyor. TMSF'nin Toprak'a 'gerekiyorsa fiyatı biraz indir' tavsiyesinde bulunduğu belirtiliyor.