Turizm de KDV peşinde

Tekstilcilerden sonra turizmciler de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a sorunlarını anlatmaya hazırlanıyor. Sektör temsilcileri kuş gribi, karikatür krizi gibi olayların Türk turizminin aşabileceği sorunlar olduğunu belirterek asıl bellerini bükenin 'maliyet' olduğunu açıkladı.
Haber: HALE TÜZÜN / Arşivi

İSTANBUL - Tekstilcilerden sonra turizmciler de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a sorunlarını anlatmaya hazırlanıyor. Sektör temsilcileri kuş gribi, karikatür krizi gibi olayların Türk turizminin aşabileceği sorunlar olduğunu belirterek asıl bellerini bükenin 'maliyet' olduğunu açıkladı.
Türk turizminin Irak krizinden Abdullah Öcalan'ın yakalanmasına kadar çok sayıda kriz gördüğünü ve bugüne kadar rahatça aşabildiğini söyleyen sektör yetkilileri, şu anki durumu 'bardak zaten doluydu, son olaylarla taştı' şeklinde tanımladı.
Türk turizmini besleyen katalogdan satışlarda yüzde 40 düzeyinde kayıp yaşanırken bu toplam rezervasyonlarda yüzde 20-22'yi buluyor. Türkiye'den kaçan talep İspanya, Yunanistan, Mısır, Portekiz ve Tunus gibi rakiplerimize kayarken sadece Avrupa pazarında 2 milyonluk potansiyelin kayıp durumda olduğu düşünülüyor.
200 bin kişi işsiz
Antalya'da son birkaç yıldır kış aylarında da açık tutulan oteller bu yıl açılmadı. Bölgede otellerin sadece yüzde 5'i faaliyette, bu nedenle yaklaşık 200 bin kişi işsiz kaldı. İngiltere ve İskandinav pazarında sıkıntı yaşanırken yılbaşına kadar satışların iyi gittiği Belçika'da da satışlar düştü.
Türk turizminin bel kemiği sayılan Almanya ve Avusturya pazarında ise durum iç açıcı değil. Kayı Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Talha Görgülü, Rusya'da sokaklarda pasaportu bile olmayan insanların 'kuş gribi varmış, bu yıl Türkiye'ye tatile gitmeyelim' diye konuştuğuna dikkat çekerken, "Katalog satışlarımızda yüzde 50'den fazla kişiyi kaybettik. Bu talepler İspanya, Yunanistan, Portekiz ve Tunus'a yöneldi" dedi. Özellikle Avrupa pazarlarında toparlanmanın güç olduğuna değinen Görgülü, alınacak hızlı tedbirlerle son dakika satışlarının artırılabileceğini vurguladı.
Türk turizminin 1.5 yıldır kur ve enflasyondaki düşüş nedeniyle maliyet sorunu yaşadığını sadece istihdamın maliyetleri yüzde 45 artırdığını anlatan Görgülü, "Antalya dünya turizm sektöründe 'süper lig'de oynuyor. Eğer bu sorunları aşabilseydik kuş gribi ya da diğer krizler bize bir şey yapamazdı. Ama uluslararası arenada rakiplerimizle yüksek KDV, ÖTV, ayakbastı, değerli TL gibi faktörler nedeniyle rekabet edemedik" ifadesini kullandı. Görgülü şöyle devam etti:
"Aralık ve mart sektörün katalogtan en pahalı satışlarını yaptığı dönemdir. Çünkü Avrupalılar yaz tatillerini bu dönemde satın alırlar. Geriye kalan boş odalar, uçak koltukları da son dakika satışları şeklinde gerçekleşirdi. Ama şu anda satın almalar yüzde 50'nin üzerinde 'son dakika' üzerinde yoğunlaştı. Almanya'daki Dünya Kupası bizi o kadar etkilemeyecekti. Biz grup olarak ocakta bu dönemle ilgili özel paketler hazırlamıştık ve haziran için de en yüksek satışlarımızı gerçekleştirmiştik. Biz önlemlerimizi aldık 6 milyon avroluk tanıtım bütçesi kullanıyoruz."
Katalog satışları önemli
Sektörün sezon satışlarının yüzde 60'ını katalogdan yüzde 40'ını da son dakika satışlarından elde ettiğini anlatan Akdeniz Turistik Otelciler Birliği (AKTOB) Başkanı Osman Ayık ise, şimdilerde katalog satışlarında yüzde 40 kayıp olduğunu açıkladı. Aslında şu anda en çok İspanya'nın Mallorca Adası'nın 'turizmde kazanan' konuma geçtiğini ve İspanya, İtalya, Yunanistan'daki turist kazanımlarının çok yüksek olmadığını anlatan Ayık, "Dünya seyahat endüstrisinde de ciddi bir sıkıntı var. Ancak Türkiye, maliyet ve rekabet avantajını yitirmesine neden olan sorunlar nedeniyle zor durumda kalıyor" diye konuştu.
'Gerileme eylülde başladı'
Türk turizmini zora sokan olayların Onur Air'in Belçika'da yaşadıklarıyla başladığını, kuş gribi ve karikatür kriziyle 'taç'landığını söyleyen Ayık, "Otellerin sezon açılışları ertelendi. Sektörümüz dirençlidir son ana kadar mücadelesini verir ama yine de durum bizi ürkütüyor" diye konuştu.
Aslında Türkiye'ye yönelik rezervasyonların geçtiğimiz eylül ayından beri düşüşte olduğuna dikkat çeken Vasco Tours Genel Müdürü Yusuf Örnek de, rezervasyonların yüzde 15-20 dolayında geride gittiğini söyledi.
Bunun üzerine bir de Orhan Pamuk davası, Türkiye-İsviçre maçı gerginliği, kuş gribi, karikatür krizi, Irak'taki olaylar, İran'ın nükleer silah politikası gibi komşularda da yaşanan olayların gelişmesinin keyif işi olan turizmi baltaladığını ifade eden Yusuf Örnek sözlerine şöyle devam etti:
"Türkiye'de turizm sektörünün yapısal sorunları oldukça fazla. Antalya'daki altyapı sorunları da son birkaç yıldır turist sayımız çok arttığı için daha fazla göze çarpmaya başladı. Bu yıl Almanya oynanacak olan Dünya Kupası maçları da yavaşlama için bir faktör ama bunun önlemi daha önceden alınmıştı. Eğer hızlı bir şekilde çözümler geliştirirsek bu durumu aşmamız mükün. Eğer böyle olmazsa krizle kalıcı hale gelecek."
'Yerli turist emniyet supabı değil'
Türk turizminde yaşanan talep daralmasını önceden varolan sorunların devamı şeklinde nitelendirenlerden biri de Türkiye Otelciler Federasyonu Başkanı (TÜROFED) Ahmet Barut. Barut, acil çözümün de tanıtım bütçesinin artırılmasında ve hedef ülkelerde tur operatörlerine, uçak şirketlerine destek verilmesinde olduğunu söyledi. Son dönemde ortaya çıkan yabancı turist açığını yerli turiste yönelerek kapatma çalışmalarını da değerlendiren Barut şunları söyledi:
"Biz iç turizmi emniyet supabı olarak görmüyoruz. Sağlıklı bir turizm hareketinin olması için her iki pazarın da canlı olması gerekli. Geçen yıl Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden 11 milyon turist geldi. Bu pazardan vazgeçmek mümkün değil. İç pazarda organizasyon yapmak uçak seferlerinin artması, Anadolu'ya yönelik ulaşım şartlarının kolaylaşması sayesinde artacak. İspanya'da turizm pastasının yüzde 35'i iç pazardan oluşuyor.
Sektör temsilcileri ne isteyecek?

  • KDV oranlarının rekabet edilen İspanya, Yunanistan, Portekiz, İtalya gibi ülkelerdeki yüzde 4-7 seviyelerine inmesini
  • Tanıtım bütçesinin artırılmasını, bunun yanında acil bir tanıtım ve PR atağına geçilmesini
  • En çok turist gönderen ülkelerin tur operatörlerine ve uçak şirketlerine destek verilmesini
  • Vergi yükünün azaltılmasını
  • Master planı hazırlanmasını