Turizm sezonu az hasarla kapatacak

Turizm sezonuna krizlerle giren ve sezon başında durgunluk yaşayan Ege ve Akdeniz'de yüzler gülmeye başladı. Krizin etkisini atlatmaya başlayan ve önümüzdeki yıllar için atılım yapmaya hazırlanan turizmciler, sorunların aşılmasında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın sınıfta kaldığını belirterek, uzun vadeli planlama yapmanın şart olduğunu savundu.

MUĞLA /ANTALYA - Turizm sezonuna krizlerle giren ve sezon başında durgunluk yaşayan Ege ve Akdeniz'de yüzler gülmeye başladı. Krizin etkisini atlatmaya başlayan ve önümüzdeki yıllar için atılım yapmaya hazırlanan turizmciler, sorunların aşılmasında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın sınıfta kaldığını belirterek, uzun vadeli planlama yapmanın şart olduğunu savundu.
Bodrum'un 50 yıllık turizm tarihinde ilk kez bu sezonun nisan, mayıs ve haziran aylarında pansiyon, otel, motel ve tatil köyleri boş kaldı. Birçok tesis krizlerin aşılmasında güçlük çekince iki ay geç açıldı. Haziranda başlayan Dünya Futbol Şampiyonası'nın temmuz başında sona ermesinden sonra Avrupalı turistin gelmeye başladığı Bodrum'da temmuz ve ağustos aylarında hareketlendi. Üç, dört, beş yıldızlı ve delüks otel ve tatil köylerinde doluluk yüzde 90'ı aştı. Ancak turizmciler önümüzdeki yıllarda aynı krizlerin yaşanmaması için uzun vadeli turizm planları yapılması gerektiğini söyledi.
Bodrum Otelciler ve Turistik İşletmeciler Derneği (BODER) üyesi ve Flora Otel İşletmecisi Ahmet Biçer, Türkiye'de turizmin pamuk ipliğine bağlı olduğunu, küçük bir krizden çok kısa zamanda etkilendiğini kaydetti. Ahmet Biçer, Türkiye'de petrolden sonra ikinci büyük sektörün turizm olduğunun bilinmesine rağmen bağıra bağıra gelen krizlerde gerek bakanlığın, gerekse hükümetin tedbir almak yerine sürekli laf ürettiğini sözlerine ekledi.
Biçer, "Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kriz anında turizmcinin yanında olmaması nedeniyle turizmci yabancı tur operatörlerine karşı yalnız bırakıldı, dik duramadı. Tur operatörleri ve acenteler verdikleri yatak garantilerini yüzde 50 indirdi. İşimiz son dakikada uçağa binip gelecek turiste kaldı. Otellerimizi bu yıl yerli turistle doldurduk. Bodrum'da şu anda birçok tesis yüzde 90'ın üzerinde doluluk oranını kişisel gayretleriyle yakaladı. Ancak bu yılı ciro bazında yüzde 30 zararla kapatacağız. Gelecek yıllarda bu krizlerin etkisini yavaş yavaş atlatırız. Devlet turizmciye destek olacağı, turizm bölgelerindeki altyapı eksikliklerini gidereceği yerde laf üretip yatak sayısını artırıp koyları betonlaşmaya çevirmenin peşine düştü" dedi.
Tesisler doluyor
Bodrum Yarımadası'nı Tanıtma Vakfı Başkanı Mehmet Kocadon, yarım asır önce yazarların, edebiyatçıların sürgün yeri olan Bodrum'un bugün turizmin başkenti olduğunu hatırlattı, "Türkiye olarak tanıtımdan çok, son yıllarda tanımlama güçlüğü çekiyoruz. Avrupalı turistin kafasında, modern ve İslamcı ülke ikilemlerinin aşılmasını sağlayamadık. Ülkemize turist hâlâ yerel yönetimlerin, sivil toplum örgütlerinin ve turizmcilerin kişisel gayretleriyle getiriliyor. Şu anda tesislerimizin büyük bölümünü doldurduk. Gelecek yıl için pazarımızı genişleteceğiz. Bodrumlu turizmci krizin etkisinden iki-üç yıl içinde kurtulur. Kriz yönetiminde sınıfta kalan Kültür ve Turizm Bakanlığı imar işleriyle uğraşmayı bırakıp, uzun vadeli turizm mastır planının yapılmasını sağlarsa Türk turizmi ve ülkemiz kazançlı çıkar" diye konuştu.
'Yerli' kurtardı
Öte yandan, Marmaris'te de de turizmciyi yerli turist kurtardı. 2006 yaz sezonu başında yaşanan kuş gribi ve karikatür krizlerinin ardından temmuz ve ağustos aylarında yerli turistin Marmaris'i tercih etmesi turizmcilerin yüzünü güldürdü.
Oteller yüzde 85 doluluk oranını yakaladı. Turizmci Cengiz Aygün doluluk oranının yüzde 85'lere çıkmasında fiyatların geri çekilmesinin etkili olduğunu belirterek şunları söyledi:
"Sezon başında yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen ağustosta sezonun toparlanacağı konusunda düşüncelerimiz vardı.
Özellikle yerli turistlere uygulanan yeni fiyat politikalarıyla, fiyatların yüzde 20-25 aşağı çekilmesiyle tesisler temmuz ayından itibaren dolmaya başladı. Bu hareketliliğin yaklaşan Ramazan Bayramı nedeniyle ekim ayı sonuna kadar gitmesini bekliyoruz. Yabancılar gelmek istiyor ama uçaklarda yer bulamıyor"
2005'e göre Hollanda pazarında yüzde 35, İngiltere pazarında yüzde 20 gerileme yaşadıklarını, Rus ve Ukrayna pazarındaki yüzde 50 artışın, zararı karşılamadığını kaydeden Aygün, 2007'den umutlu olduklarını belirtti.
Kuşadası'nda da kayıp geçen yıla göre yüzde 40'lara çıkarken, Kuşadası Tanıtma Vakfı (KUTAV) Başkanı, Tusan Otel sahibi Şinasi Hurda temmuz ayının konaklama tesislerinde yüzde 20-30 düşüşle kapandığını söyledi. Hurda, "Potansiyelin yüzde 15'ini iç pazar doldurdu. Ağustos ayında yüzde 40'lık bir düşüş var. Bunun yarısını iç pazarla telafi etmeye çalışıyoruz. Eylülde iç pazar şansımız da yok" dedi.
Şinasi Hurda, dış pazarla boşalan kapasiteyi iç pazarla doldurmak için tesislerin çeşitli yöntemler uyguladığını belirterek, "Oteller yüzde 30 indirim uygulayarak ve promosyon yaparak iç pazara yöneldi. Genelde beş yıldızlı oteller 100-120 YTL satış fiyatı gösteriyor ama 80-90 YTL fiyat uygulayabiliyor" diye konuştu.
Gelecek yıl sadece İngiliz pazarında büyük artış olduğunu belirten Hurda, "Önümüzdeki yıl için yükselen pazar sadece İngiliz pazarı. Bu yılın iki katına yakın ilgi var. Bir yol kazası olursa hepsi gider" dedi. Akdeniz'deki turistik tesisler ağustos başı itibarıyla yüzde 90 doluluk yakaladı. Sezon itibarıyla geçen yıla oranla yüzde 30, temmuz ayı itibarıyla yüzde 10 gerileme olan sektörde, ağustos doluluğu yüzleri güldürdü.
Eylül ayının ilk 15 günlük devresinin iyi geçeceğini belirten sektör temsilcileri hedefin 7 milyon turist olduğunu kaydetti.
Geçen yıl 7.5 milyon turisti ağırlayan Antalya, bu yıl bu rakamların gerisinde kaldı. Turizm sezonunun en hareketli dönemini 3.6 milyon turistle geçiren Antalya, yılın son dört ayında bu rakamı 7 milyona taşımayı hedefliyor. Diğer taraftan, Antalya sahillerindeki otellerde doluluk oranı yüzde 90'lara kadar ulaştı.
Eksiler devam ediyor
Akdeniz Turistik Otelciler Birliği (AKTOB) Başkanı Osman Ayık, artışa rağmen Türkiye'nin bu yıl kaybedenler arasında olduğunu söyledi. Artışın mevsimsel olduğunu dile getiren Ayık, tüm ülkelerin temmuz ve ağustos aylarında doluluklarının arttığına işaret etti. Ayık, "Rakamlara bakıldığında eksiler devam ediyor. Çok anlık bir sıçrama yok" dedi.
Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkanı Ahmet Barut da, ağustos ayı rakamlarının geçen yılın rakamlarıyla kafa kafaya gittiğini, eylül ayında da geçen yılın rakamlarının yakalanabileceğini açıkladı. Ekim ayında da sezonu iyi kapatacaklarına dikkat çeken Barut, "Sezonun ilk aylarındaki 400 bin kaybı kapatamıyoruz" diye konuştu.
'400 bin kayıp var'
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Antalya Şube Başkanı Kerim Çavuşoğlu, Akdeniz çanağındaki doluluk oranlarının ağustos ayından itibaren yükselmeye başladığını belirterek, bunun gerekçesinin de kataloğa satışlarının geç başlaması olduğuna değindi. Haziran ve temmuz aylarında geçen yılki rakamları 400 bin kayıpla geriden takip ettiklerini söyleyen Çavuşoğlu, eylül ayının ilk 15 günlük yarısının iyi geçeceğini vurguladı. Çavuşoğlu, ağustos ayında geçen yılın rakamları ile başa baş gittiklerini ve turizmcinin yüzünün ağustos ayında güldüğünü belirtti.
'Yanlış politikalar küme düşürüyor'
Turizmin gerek Bodrum'da gerekse ülke genelinde büyük ivme yakaladığını ve başta İspanya ve Fransa gibi ülkelerle kısa zamanda rekabet eder hale geldiğini belirten TÜRSAB Bodrum Yürütme Kurulu Başkanı Nasih Demir, "Turistik tesisler ve hizmet kalitesinde bir anda kendimizi turizmin şampiyonlar liginde bulduk ve 2005 yılında tavan yaptık, zirveye ulaştık. Ancak yanlış ve eksik turizm politikaları, altyapıya önem verilmemesi, rakip ülkelerin turizmcilerine sağladıkları kolaylıklar nedeniyle küme düşmeye başladık. Bu yıl İsviçre pazarında yüzde 70, Hollanda pazarında yüzde 40, Belçika ve Almanya pazarında yüzde 30 oranında kayıp yaşadık. Akdeniz ülkelerinde yüzde 8 olan KDV oranları bizde halen yüzde 18. Akaryakıtı onlardan daha pahalı kullanıyoruz. Yine de önümüzdeki yıllar için ümitsiz değiliz. Geçtiğimiz yıl Bodrum'a gelen yabancı turist sayısı 950 binken bu yıl 850-900 bin civarında olmasını bekliyoruz" dedi.
Kayıp yüzde 10'a geriledi
Kayı Grup Yönetim Kurulu Başkanı Talha Görgülü, geçen yılki rakamlara göre bu yıl yüzde 20-25 düşüşle sürdürdüklerini vurguladı. Yıl sonunda geçen yılın rakamlarını yakalamanın mümkün olduğunu belirten Kayı Grup Yönetim Kurulu Başkanı Görgülü, "Önsatışları kaçırdığımız için fiyatları düşürmek zorunda kaldık, ancak fiyatlar düşse de geçen yılın rakamları yakalanır" dedi. Antalya Kültür ve Turizm Müdürlüğü verilerine göre, temmuz
ayı sonu itibarıyla kayıp oranı yüzde 10.44. Yılbaşından temmuz ayının sonlarına kadar geçen sürede havayoluyla Antalya'ya gelen turist sayısı 3 milyon 671 bin 567'de kaldı.
Geçen yıl aynı dönemde 4 milyon 99 bin 174 turist gelmişti. 2006 yılının ilk üç ayında gerileme 30 seviyesindeyken bu oran yüzde 10'lara kadar geriledi.