'Türk El-Zeydi', IMF'nin sosyalist başkanına Nike ayakkabı fırlattı

'Türk El-Zeydi', IMF'nin sosyalist başkanına Nike ayakkabı fırlattı
'Türk El-Zeydi', IMF'nin sosyalist başkanına Nike ayakkabı fırlattı

Protestocunun üzerinde İngilizce yazı1ı olan bir tişört dikkat çekti. Tekini fırlattığı Nike marka ayakkabı da çok konuşuldu. FOTOĞRAF: OZAN GÜZELCE

IMF Başkanı Strauss-Kahn'a Bilgi Üniversitesi'ndeki konuşması sırasında ayakkabı fırlatıldı. Ayakkabı fırlatan Sefer Selçuk Özbek'in ÖDP'li olduğu ve Birgün gazetesinde editörlük yaptığı öğrenildi. Özbek, Bush'a ayakkabılarını fırlatan meslektaşı Iraklı El-Zeydi'yi akıllara getirdi
Haber: MURAT?ÖĞÜTÇEN / Arşivi
NURİYE?DOĞU / Arşivi

İSTANBUL - İstanbul’da ikinci kez yapılan IMF-Dünya Bankası toplantıları tarihi bir olaya sahne oldu. IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn’a Bilgi Üniversitesi’ndeki konuşması sırasında ayakkabı fırlatıldı. Ayakkabı fırlatan Sefer Selçuk Özbek,  Bush’a ayakkabı fırlatan El-Zeydi gibi gazeteci çıktı.
Hâlâ sosyalist olduğunu söyleyen Fransız Sosyalist Partisi eski üyesi ve maliye bakanı  Strauss-Kahn’ın şikayetçi olmaması üzerine eylemci sekiz saat sonra serbest bırakıldı. Bilindiği üzere 16 Aralık 2008’de Bağdat’ta Iraklı gazeteci El Zeydi, Bush’a ‘Al sana veda öpücüğü, köpek!’ diye bağırarak ayakkabı fırlatmıştı. Strauss-Kahn’ın konuşmasının sonuna doğru eylemci El-Zeydi’nin protestosuna benzer şekilde, “IMF, Türkiye’den defol” diyerek ayakkabısını fırlattı. Ayakkabı Strauss-Kahn’a isabet etmedi.

‘Hoşuma gitmedi’
Soğukkanlılığını bozmayan IMF Başkanı, “Bu da nedir? Bir ayakkabı. Pek de hoşuma giden bir şey değil” diyerek gülümsedi. Ayakkabı fırlatılması sonrasında bir pankart açılmak istendi ve sloganlar atıldı. Ayakkabı fırlatan daha sonra gazeteci olduğu öğrenilen Özbek, polis tarafından gözaltına alındı.
 Strauss-Kahn’a konferansın sonuna doğru ayakkabı fırlatılırken, bir başka kız öğrenci de pankart açmak istedi. Bu esnada, protestocu gençler, “Hırsız IMF, işbirlikçi AKP” diye sloganlar attı. Güvenlik görevlileri Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi öğrencisi Zeynep Çatalkaya’nın pankart açmasını engelleyerek, salondan çıkardı.  Her iki göstericinin de salona IMF toplantılarına giriş kartıyla girdiği belirtildi. Özbek ve Çatalkaya’nın ÖDP üyesi olduğu ifade edildi. Bazı öğrenciler de IMF ve AKP aleyhinde slogan atarak Stranss Kahn’ı protesto etti. Kahn, kendisine sorulan soruyuda yanıtlayarak, konferansı bitirdi. IMF Başkanı Kahn, olayın ardından gazetecilere el sallayarak üniversiteden ayrıldı.
Selçuk Özbek, serbest bırakıldıktan sonra açıklamalarda bulundu. Kapitalizm ve emperyalizmin dünyaya verdiği zararlarla mücadele etmek için böyle bir protestoya karar verdiklerini anlatan Özbek, “El-Zeydi’den ilham aldık ama spontane gelişti, önceden çalışmadık. Emperyalizme başkaldırının son dönemdeki sembolü olduğu için de ayakkabıyı seçtik” dedi.   

‘Türk öğrenciler kibar’
IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn, yaptığı açıklamada, IMF olarak açık tartışmalara önem verdiklerini, öğrencilerin görüşlerini almaktan memnun olduklarını belirtti. Herkes görüş birliği içinde olmasa bile IMF olarak yapılması gerekeni yapmak durumunda olduklarını kaydeden IMF Başkanı Strauss-Kahn, kendisine yönelik protestoya rağmen Türk öğrencilerinin kibar olduğunu, şikâyetlerini dile getirmek için toplantının sonuna kadar beklediklerini ifade etti.

Ajanslar flaş geçti
Uluslararası haber ajansları haberi flaş olarak verirken, Reuters Özbek’in “Üniversiteden defol, hırsız IMF” sözlerine ve IMF Başkanı’nın eylem sonrasındaki açıklamalarına yer verdi. Haberde ayrıca IMF toplantılarının başlamasından itibaren protesto gösterilerinin devam ettiği vurgulandı.

Nike ayakkabı telsize takıldı
IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn’a beyaz bir spor ayakkabı fırlatan Sefer Selçuk Özbek’in Birgün gazetesinde editör olarak çalıştığı ve aynı zamanda Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi öğrencisi olduğu, toplantıya da gazeteci kimliğiyle girdiği belirtildi. Ayakkabı fırlatma protestosundan sonra konferans salonundaki bazı öğrenciler de alkışlarla Kahn’ı protesto etti. Kahn’ın konferans salonundan dışarıya çıktığı sırada da, bazı öğrenciler ayağa kalkarak IMF ve AKP aleyhinde slogan atarak Kahn’ı protesto etti. Protestonun ardından, konferansın bitmesiyle salon boşaltılarak basın mensupları üniversiteden çıkarıldı. Bu arada, protestocu gençler Sefer Selçuk Özbek ve Zeynep Çatalkaya polis tarafından gözlem altına alındı.

Kürsüye ulaşamadı
Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Emre Gönen izlenimlerini CNN TÜRK’e anlattı: “Üniversitelerde çok sürpriz olmayan görüntüler bunlar. Sorulan sorular ve IMF Başkanı’nın cevapları son derece iyiydi. Çok güzel bir konferans verdi. Ters sorular da vardı ama terbiye çerçevesindeydi, Kahn da hazımlı biçimde cevap verdi. Son soruya cevap verirken arka taraflarda bir genç çocuk pabucunu fırlattı. Pabuç kürsüye gidemedi. Gördüğüm kadarıyla pabuç Nike’tı. Globalizasyonun bizi getirdiği yer anlamında hoş! Ufak çapta da olsa protestonun şiddete dönüşme temayülü göstermesi hoş değil. Dışarı çıkarıldı. Kahn konuşmanı sürdürürdü ve teşekkür etti. Salondan büyük alkış aldı. İstanbul’da, bu güzel kentte kendisini misafir ettiğimiz için yine teşekkür etti, yine alkış aldı. O çıkınca bir grup öğrenci alkışa devam etti.”

‘IMF Başkanı fazla önemsemedi ama bizim için üzücü’
İçişleri Bakanı Beşir Atalay, IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn’a yapılan ayakkabılı protestoyla ilgili olarak, “Sınırı aşan bir şey. Doğrusu IMF Başkanı ve heyet de çok fazla önemsemediler konuyu ama bizim için üzücü” dedi. Atalay, protestoyla ilgili sorulan bir soruya şu karşılığı verdi:
“Siz de biliyorsunuz. Protestoyu yapan kişi Bilgi Üniversitesi’den değil. Bir gazeteci kimliğiyle giriyor, bir gazetenin muhabiri... Böyle bir eylem oldu. Konuşmacılar tarafından da önemsenmedi. Şimdi üzerinde çalışma devam ediyor. Arkadaşlardan bilgi aldım, kimliğiyle ilgili falan... Diğer çalışmalar devam ediyor. Sınırı aşan bir şey. Doğrusu IMF Başkanı ve heyet de çok fazla önemsemediler konuyu ama bizim için üzücü. Türkiye böylesine büyük bir toplantıya ev sahipliği yapıyor. Bizim bunu iyi karşılamamız, toplantıların iyi geçmesi lazım.”

‘Toplantılar güvenlikli’
Atalay, şunları kaydetti: “Türkiye için çok önemli bir toplantı. Olanca özeni gözetiyoruz. İstanbul Valiliği bu konuda iyi çalışıyor. Ben de hafta sonu oradaydım. Tedbirleri gözden geçirdim. IMF toplantıları çok güven içinde geçecek. Hür türlü güvenlik tedbiri alındı. Bazı sivil toplum örgütlerinin basın açıklamaları olabilir, tepkileri olabilir. Onlar da dile getiriyorlar. Bu, dünyanın her yerinde böyle. Onları da normal karşılamak lazım” dedi. 

Koç: Ayakkabı moda oldu
Koç Holding Şeref Başkanı Rahmi Koç da, IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn’a yapılan ayakkabı protestosuyla ilgili olarak, esprili şekilde “O da moda oldu galiba. Kaç numara fırlatmış?” diye konuştu. TÜSİAD YİK Başkanı Mustafa Koç da, “İki tane kendini bilmezin yaptığı bir şey bence. Üzerinde fazla durulmamalı” dedi.

Protestocular İstiklal’i kuşattı

FOTOĞRAF: ERHAN SEVENLER / AA

Beyoğlu’nda toplanan ve aralarında DİSK, KESK ve Türk Tabipler Birliği üyelerinin bulunduğu sivil toplum kuruluşları, İstanbul’da başlayan IMF-Dünya Bankası toplantılarını protesto etti. İstiklal Caddesi boyunca yürüyen eylemciler, IMF aleyhine slogan atarak IMF’nin toplantısını İstanbul’da yapmamasını istediler. Toplantıları protesto etmek için saat 12.30 sıralarında DİSK, KESK, TTB, TMMOB üyeleriyle çeşitli parti ve örgüt gruplarının da aralarında bulunduğu yaklaşık 1000 kişilik grup bir araya geldi.
Ellerinde, “IMF-Dünya Bankası buyurdu AKP uyguladı”, “Kâr değil insan, Dünya Bankası-IMF defol” yazılı pankart açarak yürüyen gruba, TTB Başkanı Gençay Gürsoy öncülük etti. Tünel’den kalabalık halde slogan atarak yürümeye başlayan grup daha sonra İstiklal Caddesi’nden Taksim Meydanı’na kadar yürüdü. Basın açıklamalarının ardından kalabalık grup olaysız bir şekilde dağıldı.

Erdoğan: Protesto değil saldırı
IMF Başkanı’na yapılan protesto ile ilgili Başbakan Tayyip Erdoğan da, “Protesto demeyin. Ben bunu protesto olarak kabul etmiyorum, bu bir saldırıdır” dedi. Erdoğan, şöyle devam etti:
“Protesto başka bir şey. Orada protesto yapabilecekleri alanlar hazırladık. Gelsin orada istediği gibi protestosunu yapsın, pankartını açsın, elinde kartonlarla ne yapacaksa yapsın. Ama Irak’a, orada olanlara özenerek, ayakkabı fırlatmayı ben Türkiye’nin misafirperverliğine bir saygısızlık olarak görüyorum. Böyle bir şeyi de kabullenmiyorum. Bu, bir demokratik tavır değildir.”   

‘İşler daha iyiye gidiyor, zafer ilan etmek içinse erken’
IMF Başkanı Kahn, küresel ekonomide toparlanmanın olduğunu, zafer ilan etmek içinse istihdam piyasasının güçlenmesi gerektiğini belirtti

İSTANBUL - IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn, protesto eylemi öncesinde uzun bir konuşma yaparak dünya ve Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.  Strauss- Kahn, küresel krize karşı verilen mücadelede zafer ilan etmek için çok erken olduğunu belirterek, “Krizin artık arkamızda kaldığını söylemek için çok erken. Ancak işler daha iyiye gidiyor” diye konuştu. Kahn, Bilgi Üniversitesi Dolapdere Yerleşkesi’nde öğrencilerle bir araya geldiği konferansta yaptığı konuşmada, kriz nedeniyle işyeri kapanan ve işsiz kalanlar için krizin atlatılmış olmadığının altını çizerek, şöyle konuştu: “Dolayısıyla zafer ilan etmek için çok erken.  Ancak, işler daha iyiye gidiyor. Fakat eğer hükümetler krizden çıkmış gibi davranırlarsa kötü olur.”

İşsizliğe dikkat
İşsizliğin, krizin bittiğini söylemek için erken olmasının en önemli nedenlerinden biri olduğuna işaret eden Kahn, “Türkiye gibi bir ülkede belki daha bir yıl gibi bir süre devam edecek. İyileşmenin sağlamlaştığının açık olması konusunda tamamıyla emin olamazsınız. Önümüzdeki 12 ay içinde, işsizlik evet, artık azalıyor diyebildiğimizde krizin bittiğini söyleyebiliriz” dedi. Konuşmasında küçülme risklerine de dikkati çeken Kahn, şöyle devam etti: “Bazıları düşüşten, dibe vuruştan bahsediyor. Bu IMF’nin senaryosu değil. Ancak bu elbette mümkün. Dolayısıyla da, yeniden kriz sürecine geri dönme riski de hâlâ mevcut. Bunun iki nedeni var; bunlardan ilki, erken zafer ilan etmek. İkinci olarak, krizden çıkış stratejisinde artık para politikalarında değişikliğe gidebiliriz demek”

Finans sektörünün önemi
IMF Başkanı Strauss-Kahn, diğer önemli bir konunun ise Türkiye, ABD gibi modern ekonomilerin güçlü bir finans sektörüne ihtiyaç duyması olduğunu belirterek, bu konuda pek çok yol kat edildiğini, ancak finans sektörünün iyileştirilmesinin henüz tamamlanmadığını söyledi. Bu konuda bazı ülkelerin diğerlerinden daha fazla etkilendiğini, yeni bankaların ise krizden o kadar çok etkilenmediğini kaydeden Kahn, “Diyelim ki bir Türk bankasının bir Türk şirketine verdiği kredilerden bahsediyoruz. Burada şirket tarafından gerekli performans gösterilmediği takdirde bu, Türkiye’deki banka için de birtakım sorunlar anlamına geliyor. Dolayısıyla yalnızca ABD’deki konut sektörü değil, burada performans gösteremeyen krediler söz konusu. Bunun ne kadar sürede iyileştiği, ülkeden ülkeye göre değişecektir. Pek çok yol kat edildi. Ama hâlâ burada yapılacaklar bitmedi” diye konuştu.

‘İlişkilerde gerginlik yok’
Konferansta konuşmasının ardından öğrencilerin sorularını yanıtlayan IMF Başkanı Strauss-Kahn, Türkiye-IMF anlaşmasına yönelik bir soru üzerine, Türkiye ile diğer ülkelerle olduğu gibi görüşmeler yürüttüklerini hatırlatarak, “Eğer Türkiye hükümeti bunun yararlı olduğuna inanırsa, bir gün bir anlaşma yapılabilir.
Sadece tartışmalar, politika tavsiyeleri ve teknik destek olabilir. Önümüzdeki aylarda göreceğiz. Türkiye ile görüşmeye devam edeceğiz. Neye ihtiyaç olduğunu göreceğiz. Ama acelemiz yok ve Türkiye-IMF ilişkilerinde herhangi bir gerginlik yok” diye konuştu.

‘Daha esnek olmaya çalışıyoruz’
Strauss-Kahn, IMF’nin, üç temel rolü olan gözetim ve öngörü, politika tavsiyelerinde bulunma ve kaynak sağlama konularında kriz döneminde gösterdiği performansına ilişkin açıklamalarda bulundu. Kahn, IMF’nin gözetimde çok iyi bir performans göstermeseler de, öngörüler konusunda başarılı olduklarının söylenebileceğini, politika tavsiyelerinde önerdikleri bütçe stratejilerinin bugün iyileşme sürecinin başlangıcını oluşturduğunu söyledi.  Kahn, IMF’nin geçmişte ‘polis memuru’ gibi algılanan rolünün değiştiğine işaret ederek, “IMF’nin çok sert bir imajı vardı. Bu eleştiri, hem doğru hem de doğru değil.
Fazla katı olması anlamında doğruydu, ancak IMF yapması gerekeni yaptı. Daha esnek olmaya çalışıyoruz. Borç verme koşullarını ciddi şekilde gözden geçiriyoruz” diye konuştu.
Kahn, “IMF’nin kendisinin çözüm değil, sorun olduğunu söyleyebilir miyiz?” şeklindeki bir soru üzerine, IMF’nin ülkelere verdiği desteği doktorların verdiği ilaca benzeterek, ülkelerin kendilerine bütçe sorunları nedeniyle başvurduğunu, IMF’nin bu bütçe açığını düşürmek için harcamayı azaltmak ya da vergileri artırmak gibi çözümler sunduğunu söyledi.