Türk'e psikolog gerekmedi

Kredi kartında kopyalama ve çalıntı risklerini en aza indirecek olan chip&PIN (şifreli ödeme yöntemi) uygulamasına ilk geçen ülke olan Britanya, bu süreci iki yılda ve psikolog yardımıyla gerçekleştirirken Türkiye ise bunu bir yılda ve yarı yarıya düşük maliyetle tamamladı.
Haber: HALE TÜZÜN / Arşivi

LONDRA - Kredi kartında kopyalama ve çalıntı risklerini en aza indirecek olan chip&PIN (şifreli ödeme yöntemi) uygulamasına ilk geçen ülke olan Britanya, bu süreci iki yılda ve psikolog yardımıyla gerçekleştirirken Türkiye ise bunu bir yılda ve yarı yarıya düşük maliyetle tamamladı. Britanya'da 2003 yılında Northampton pilot bölge olarak seçilerek uygulanmaya başlayan 'chip&PIN', 14 Şubat Sevgililer Günü'nde 'PIN'imi seviyorum' temasıyla bütün ülkede kullanılmaya başladı. Dönüşüm süreci için 1.1 milyar pound harcayan Britanya'da halkın bu sisteme uyum sağlayabilmesi, akıllarında şifre tutabilmeleri için düzenlenen kampanyalarda psikologlardan da yardım alındı. Bu kapsamda, İngiliz psikologlar, şifreleri akıllarında tutabilmeleri kullanıcılara, 'rakamları çağrıştıran imajlardan faydalanılmasını' önerdi.
Şimdiye dek kalemle imza atarak kredi kartlarını kullanan tüketiciler, chip&PIN denilen yeni teknolojinin devreye girmesinin ardından önlerine uzatılan makineye kendilerine ait gizli dört rakamlı şifreyi (PIN) tuşlayıp alışveriş yapacak. Uygulama Türkiye'de 31 Mart 2006 tarihi itibarıyla hayata geçecek. Şu anda POS makinelerinin yüzde 84.2'si, ATM'lerin yüzde 14.70'i mevcut kartların ise yüzde 54'ü chip& PIN uyumlu. 31 Mart 2006 tarihine kadar kartların yüzde 70'i, POS'ların yüzde 94'ü, ATM'lerin ise yüzde 32.4'ü chip &PIN uyumlu hale gelmiş olacak. Söz konusu dönüşüm süreci için 2005 yılı sonuna kadar 350 milyon dolar harcanırken bu rakam 2007 yılı sonuna kadar 650 milyon dolara ulaşacak.
Britanya ve Fransa'nın ardından Türkiye'nin bu ödeme sistemine geçen üçüncü ülke olduğunu söyleyen Bankalararası Kart Merkezi (BKM) Genel Müdürü Sertaç Özinal, "Bizde süreç Britanya'dan daha hızlı ve kolay işliyor. Çünkü ülkemizdeki chip&-PIN'e uyumlu altyapı Britanya'dan daha güçlüydü. Britanya'daki POS makinelerinin yüzde 25'i bu sisteme uyumlu iken bizde oran yüzde 85 düzeyinde. Ayrıca Britanya'da POS makineleri perakende kuruluşlarının mülkiyetinde iken Türkiye'de bankaların makineleri kullanılıyor. Aynı olumlu tablo ATM ve kartlar için de geçerli. Bu yüzden biz pilot bölge uygulaması yapmadan tüm ülke çapında sistemi başlatıyoruz" diye konuştu.
Bayülgen tanıtacak
Sisteme uyum için bir yıllık kampanya hazırlandığını ve tüketicilerin uygulama hakkında bilinçlendirileceğini vurgulayan Özinal, bunun için 4-5 milyon dolarlık bütçe hazırladıklarını, mart boyunca 40 bin işyerine eğitim verileceğini anlattı. Geçen yıl banka kartı kullanımının yaygınlaşması için düzenlenen kampanyada rol olan Okan Bayülgen'in sistemin tanıtımını da yapacağını anlatan Özinal, 31 Mart tarihi itibarıyla alışverişlerde imza döneminin kalkacağını, şifre ile daha güvenli bir sistemin kullanılacağını açıkladı. Özinal, 2005 sonu itibarıyla Türkiye'de kredi kartı cirosu içinde sahteciliğin 23.6 milyon dolarla yüzde 0.04 pay aldığına dikkat çekerek, yeni sistemin oranı azaltmasını beklediklerini ifade etti. Özinal, dünya ortalamasının yüzde 0.07 düzeyinde olduğunu hatırlattı.
Chip&PIN sistemine geçen ilk ülke olan Britanya'da yaşanan süreci anlatan APACS (Britanya kredi kartları takas merkezi) Kurumsal İletişim Direktörü Sandra Quinn, bu sisteme geçmemiş olsalar, geçen yıl 800 milyon sterlinlik zararla karşı karşıya kalacaklarını söyledi. İki yıl öncesinde Britanya'da günde 1 milyon pound'tan fazla, başka bir ifadeyle 8 saniyede bir kart sahtekârlığı yapıldığını belirlediklerini vurgulayan Quinn, "2005 sonu itibarıyla kopya ve sahte kartlarda yüzde 25, kayıp-çalıntı kartta yüzde 22 azalma oldu" dedi. Britanya'da şu anda kart kullanıcılarının yüzde 98.7'sinin yeni sistemle uyumlu olduğunu ve alışverişlerin yüzde 95'inde bunun kullanıldığını anlatan APACS Kurumsal İletişim Direktörü Quinn, şunları söyledi:
'Pilot bölge seçtik'
"İngilizler 'acayip' bir ırktır. Değişimi kabul edebileceklerine emin olamadığımız için Northampton'ı pilot bölge seçtik. 2003'te burada 200 bin chip&-PIN'li kart kullanıma sunuldu. 1000 işyeri projeye katıldı. 180 ATM yenilendi. Bu süreçte 170 bin başarılı alışveriş gerçekleştirildi. Sanırım Britanya tarihinde banka ve işyerlerinin birlikte bu kadar başarılı olduğu başka bir çalışma yoktur. 14 Şubat Sevgililer Günü'nde sistem tüm ülkede uygulamaya geçti. Ama sizi gerçekten kıskandım. Okan Bayülgen gibi bir ünlüyle kampanya düzenliyorsunuz. Bu tür tanıtım bizim de aklımızdan geçti ama kaça mal olacağını tahmin bile edemezsiniz. Tanıtımı için şimdiye kadar 12 milyon sterlin harcadık."
Şifrenizi kimseyle paylaşmayın
Britanya'da chip&PIN'i ilk kullananlardan biri olan Britanya kredi kartları takas merkezi kurumsal iletişim direktörü Sandra Sandra Quinn'in bu sistemle tanışması pek hoş olmamış. Kendisine kullanması için gönderilen chip'li kartın postada çalındığını söyleyen Quinn, bu arada kartından 1200 pound çekildiğini açıkladı. Yeni sistemde mülkiyetin kartın üzerinde imzası olandan çıktığını hatırlatan Quinn, kartı ele geçiren ve şifreyi bilen herkesin sistemi kullanabileceğini aktardı.
Sistem nasıl kullanılacak?
31 Mart'ta başlayacak yeni dönemde, chip'li bir karta sahip olmanız ve bankanızın vermiş olduğu şifreyi bilmeniz gerekiyor. Tüm alışverişlerinizde POS makinesinden artık kartlarınızı dört haneli şifrenizi kullanarak ödeme yapıyorsunuz. Bu sayede imza ortadan kalkıyor. Dikkat etmeniz gereken nokta ise her ne olursa olsun şifrenizi kimseye söylememek.