'Türkiye çipli kartla kurtulur'

1 Ocak 2006'da çipli kartlarda şifre uygulamasını başlatacak olan Türkiye'nin bu sayede önümüzdeki beş yılda yüz milyonlarca dolarlık tasarruf sağlayacağını söyleyen BKM Genel Müdürü Sertaç Özinal...
Haber: ESİN ÇETİNEL / Arşivi

İSTANBUL - 1 Ocak 2006'da çipli kartlarda şifre uygulamasını başlatacak olan Türkiye'nin bu sayede önümüzdeki beş yılda yüz milyonlarca dolarlık tasarruf sağlayacağını söyleyen BKM Genel Müdürü Sertaç Özinal, "Özellikle son yıllarda internet üzerinden kredi kartı dolandırıcılığında hızlı artış oldu. İnternet eskiden kart dolandırıcılığında yüzde 1-2 gibi düşük orana sahipken şimdi yüzde 14'lere yaklaştı" dedi.
Geçen yıl Türkiye'de 16 milyon dolarlık kart dolandırıcılığı yaşandığına da dikkat çeken Özinal, bu yıl bunun 20 milyon dolara çıkmasının beklendiğini belirtip şöyle konuştu; "Yurtiçinde kredi kartlarıyla yapılan dolandırıcılığın yarıya yakını sahte kart üretimi ve kopyalamadan, yüzde 25'i kayıp sonucu yapılan alışverişlerden kaynaklandı. Eskiden yüzde 1-2 olan internet veya telefonla yapılan alışverişlerdeki dolandırıcılığın oranı ise 2004'te yüzde 12'lere, 2005'in ilk üç ayında ise yüzde 13.47'ye ulaştı."
'Güvenli siteye yönelin'
"Güvenlik sertifikası olan sitelerden bize hiç çalıntı başvurusu yapılmadı diyebilirim" diyen Özinal, kart kullanıcılarını güvenli olmayan sitelere karşı uyardı. Son dönemde Türkiye'de Phishing yönteminin de çok fazla kullanıldığına dikkat çeken Özinal, "Şirket veya banka logosu kullanarak kullanıcıya bir e-mail gönderiliyor. Bilgi güncelleme adı altında kullanıcıdan anne kızlık soyadı, banka kart numarası hatta şifre isteyen siteler var. Bu bilgileri verince benim kartımdan alışveriş yapabilirsin anlamına geliyor. Ancak unutulmamalı ki hiçbir banka veya kuruluş müşterisine ait gizli bilgileri sormaz, hele internet üzerinden hiç sormaz" diye konuştu.
Kart dolandırıcılığının yarıya yakınının ise halen kart kopyalama ile yapıldığına da dikkat çeken Özinal, bu sistemi ise kısaca şöyle özetliyor; "Kart kopyalamada ise ya kartınızı verdiğiniz işyerinde bu kart bir makinadan geçirilip kopyalanabiliyor. Bunu ancak kartın POS'dan geçişini görebilirseniz engelleyebilirsiniz. Ya da toplu kopyalanıyor."
2 milyar dolarlık tasarruf
Çipli karta geçen ülkelerde kart dolandırıcılığının azaldığını söyleyen BKM Genel Müdürü Özinal, buna karşın Türkiye gibi çipe geçişi sınırlı ülkelerde hızlı artış yaşandığını belirtip şöyle devam etti; "Fransa'da kartların tamamı çipli. Artık alışverişlerde şifre kullanılıyor. Dolayısıyla kart kopyalanamıyor. Ancak internetten yapılan alışverişlerde bazı suiistimaller var. Bu sürede Fransa çipe geçmemiş olsaydı 2 milyar doları aşan artı dolandırıcılık olacağı tahmin ediliyor. İngiltere'de de kartların yüzde 70'i çipli. İngiltere'deki sahtecilik ise başka ülkelere kaymış durumda. Türkiye gibi çip oranı düşük olan ülkelerde kopyalama sahteciliği artıyor.


Büyütmek için tıklayınız

Türkiye'de ise 2006 yılında kredi kartında şifre uygulamasını başlatıyoruz. Geçen yıl Türkiye'de kartta 16 milyon dolarlık bir sahtekârlık oldu. Bu yıl 20 milyon dolara çıkacağını tahmin ediyoruz. Çipe geçilmediği takdirde seneye bu rakamlar belki 50-100 milyon dolar olabilir. Çipe geçilirse önümüzdeki beş yılda yüz milyonlarca dolarlık bir tasarruf sağlanacağını düşünüyorum."
Çipli kartların da kopyalanabildiğini, ancak o sistem ve altyapıyı yaratmak için milyonlarca dolarlık bir donanım yaratılması gerektiğini vurgulayan Özinal, eskiye göre kart kopyalamanın çok daha zor olacağını belirtiyor.
2006'da Türkiye'nin çipli karta geçişiyle birlikte artık kart kopyalamanın çok azalacağını buna karşın internet ve telefonla alışverişlerde ayrıca ATM'lerde şifre ele geçirmek suretiyle sahtecilik yapılabileceğini belirten Özinal, yatırımcının bu nedenle sanal kart kullanması gerektiğini vurgulayarak şöyle devam etti; "Tüm bankalar sanal kart veriyor. Limitli bu kartlarda alışveriş sonrası bu limiti de sıfırlama şansınız var."
Türkiye'de halen kartların yüzde 23'ünün çipe dönüştürüldüğünü, sene sonunda bu oranın yüzde 60'lara çıkarılmasının hedeflendiğini söyleyen Özinal, gelecek sene ise yüzde 80-90'lara ulaşmaya çalışacaklarını açıkladı.
BKM'den jandarmalı güvenlik servisi
Kart dolandırıcılığı ile ilgili BKM içinde bir güvenlik servisi oluşturduklarını ve bu serviste bir komiser ve jandarmanın çalıştığını söyleyen BKM Genel Müdürü Özinal, Türkiye'de bu konudaki çalışmaları hakkında şu bilgiyi verdi;
"Kart sahteciliğiyle ilgili bir şey olduğu zaman ilgili mali şube ile çok yakın ilişki kuruyoruz. Bizimle çalışan bu arkadaşlar mali şubeye teknik destek veriyor. Ayrıca BKM bünyesinde bir güvenlik komitemiz de var. Aşağı yukarı tüm bankaların güvenlikten sorumlu müdürleri bu komitede yer alıyor. Komite ülkedeki güvenliğin artırılması için neler yapılması gerektiğini, önlemleri ele alıyor. Komitede Visa ve MasterCard temsilcisi de yer alıyor.
Kendi içimizde 5-6 kişi, güvenlik komitesinde ise 14 kişi var. Ama aslında Emniyet ve Jandarma'daki bağlantılar, bankalardaki bağlantılarla bu adeta bir orduyu oluşturuyor."
Yurtdışında ise MasterCard, Amex ve Visa kart ile bilgi paylaşımı bulunduğunu söyleyen Özinal, "Onların da bu konulardan sorumlu ABD ve Avrupa'da ekipleri var. Dolayısıyla herhangi bir çalıntı durumunda kartın nerede çalındığını, çalınan numaranın tespiti durumunda hangi ülkeye ve bankaya ait olduğunu bize bildiriyorlar. Biz de o bankaları uyarıp gerekli önlemleri almasını sağlıyoruz. Bu ilişki olmasa çalınan milyonlarca kartla çok büyük zararlar oluşabilirdi" dedi.
Kredi kartı nasıl kullanılır?
  • Kartın giriş şifresi doğum tarihi okul numarası gibi kolay tahmin edilir olmamalı.
  • Şifre banka personeli dahil kimseye söylenmemeli, kredi kartı ile karta ait şifre ayrı yerlerde bulunmalı,
  • Her kredi kartı için ayrı şifre kullanılmalı,
  • Kredi kartıyla ödeme yaparken, satıcının yanında bulunmaya çalışın. Böylece kopyalama riskini azaltın,
  • Ödeme sırasında kartın POS makinesi haricinde bir başka cihazdan geçirilmemesine dikkat edin,
  • Kart ekstresinde olağandışı hareket fark edilirse derhal banka haberdar edilmelidir,
  • Kart kaybedilir veya çalınırsa banka haberdar edilip kullanıma kapatılmalı. Yazılı olarak da bildirim yapılmalı,
  • Visa ve MasterCard üye işyerlerinde kart kullanımında komisyon talep edilemez. Talep edilirse bankaya bildirilmeli.
    İnternetin püf noktaları
  • İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde limitleri sıfırlanabilen sanal kart tercih edilmeli,
  • Alışveriş güvenliği uluslararası sertifikalarla sağlanan siteler ve uluslararası güvenlik sistemine dahil banka kartları kullanılmalı,
  • Banka logosu kullanılsa bile kişisel bilgileri isteyen e-postalar ve siteleri yanıtlanmamalı,
  • İnternet Cafe gibi halka açık kalabalık yerlerde bulunan PC'lerden alışveriş yapılmamalı,
  • Güvenilir olmayan sitelerden exe, .com, .vbs, .jpg gibi uzantılarından dosyalar bilgisayara yüklenmemeli,
  • Kartlar sanal ortamda kullanılırken virüs tehlikelerine dikkat edilmeli. Bilgisayara antivirüs programları yüklenmeli,
  • Bazı siteler sahte adres ve dizaynlarla kredi kartı numaralarını ele geçiriyor.
    Bu nedenle bankaların internet şubelerine e- postalarla iletilebilen linkler ile değil internet tarayıcı programlarla girilmeli.