Türkiye destekledi, Güney Akım-Nabucco rekabeti kızıştı

Türkiye destekledi, Güney Akım-Nabucco rekabeti kızıştı
Türkiye destekledi, Güney Akım-Nabucco rekabeti kızıştı

İki ülke arasında yaklaşık beş saat süren görüşmelerin ardından Putin (solda) ve Erdoğan?ın katılımıyla 12 protokol imzalandı.

Türkiye, Rusya'nın Nabucco'ya alternatif olarak başlattığı Güney Akım projesine tam destek verdi. Putin ile Erdoğan, 'Bunun adı rekabet değil, çeşitlilik' dedi
Haber: HİLAL KÖYLÜ / Arşivi

ANKARA - Rusya Başbakanı Vladimir Putin, ‘21. yüzyılın barış ve istikrar projesi’ olarak nitelendirilen ve enerji ithalatına yılda 300 milyar dolar harcayan Avrupa’yı Rusya’ya bağımlılıktan kurtaracak olan Nabucco Projesi’ne, Türkiye’nin ‘tam desteğiyle’ alternatif yaratmayı başardı. Putin, Nabucco’da hükümetler arası anlaşma için 13 Temmuz’da Ankara’da gerçekleştirilen imza törenine herhangi bir temsilci göndermemişti. Buna karşın dün 6 saatliğine çalışma ziyareti için geldiği Ankara’da Türkiye’nin önüne Güney Akım projesini de koyan Putin, projeye Türkiye’nin tam desteğini alarak enerjide ‘Nabucco-Güney Akım rekabeti’ başlattı. Putin her ne kadar “Bu, rekabet değil. Enerjide çeşitlilik” dese de, Rusya’nın Bulgaristan ve Sırbistan üzerinden İtalya ile birlikte başlattığı ‘Güney Akım’ enerji atak projesi tamamlandığında AB, enerjide şimdiki yüzde 30 yerine Moskova’ya yüzde 50 bağımlı hale gelecek. 

‘Türkiye transit merkez’
Rusya Başbakanı Putin’in ziyaretinde tüm gözler, Putin’in Güney Akım için Türkiye’den destek alıp almayacağındaydı. Putin ile Erdoğan baş başa görüşmelerinin ardından Güney Akım projesine Türkiye’nin de tam destek vereceğini açıkladılar. Putin, Güney Akım’la birlikte Türkiye’nin Avrupa çapında büyük bir enerji transit merkezi haline geleceğini belirtirken, “Güney Akım, Nabucco’nun önünü tamamen kesmiyor. Her iki proje de ihtiyaca göre gerçekleşecek” diye konuştu.
Başbakan Erdoğan ise medyanın yansıttığının aksine Güney Akım ile Nabucco’nun birbirine alternatif olarak algılanmamasını istedi ve “Bu, enerjide çeşitliliktir. Göreceksiniz yarın bunlar bile Avrupa’ya yetmez. Bunu görmek lazım. Kimsenin bu yatırımlardan çekinmesine gerek yok” dedi.  
Oysa Moskova yönetimi, üzerinde titizlikle çalıştığı Güney Akım projesiyde doğalgaz aracılığıyla Avrupa üzerindeki baskısını daha da artırmayı hedefliyor. Rusya, ilk önce AB ve NATO üyesi Bulgaristan, ardından da Sırbistan ile ‘Güney Akım’ adı verilen Avrupa’ya doğalgaz taşıyacak yaklaşık 15 milyar dolarlık boru hattı anlaşmalarının altına imza atmıştı. Bu süreçte Rusya, ‘en iyi ortak ve müşteri’ ilan ettiği Türkiye’yi ise dışarıda bırakmıştı. 

‘AB kozu diyorlardı’
Uluslararası siyasi gözlemciler Rusya’nın Avrupa kapılarındaki Slav devletleriyle büyük paralar harcama pahasına Türkiye’yi dışlayan Güney Akım projesini başlatmasını iki önemli nedene bağlamıştı. Bunlardan birincisi Türkiye ile AB arasındaki problemlerdi. Gözlemciler, “Türkiye, AB üyeliği sürecinde son yıllarda enerjiyi de koz olarak kullanmaya başladı. Köprü ülke konumunu Avrupa’nın enerji güvenliğinde köşe taşı yapmak isteyen Türkiye, böylece birliğe girme şansını güçlendirmek istiyordu. Ama pratikte gelişmeler farklı oldu. Avrupa’ya enerji kaynaklarını düzenli ve iyi fiyata satmayı hedefleyen Rusya, Ankara ile Brüksel arasında görülen ince hesaplara dahil olmak yerine Avrupa’nın parçası haline gelen Slav kardeşlerine yanaşmayı tercih etti” yorumu yapıyordu.
Türkiye’nin Rusya tarafından yeni ‘Güney Akım’ doğalgaz boru hattı projelerinden dışlanmasının ikinci nedeni ise Nabucco cezası olarak gösterilmişti. Türkiye’nin enerjide yüzde 60, Avrupa’nın yüzde 30 bağımlı hale geldiği Rusya’nın etkisinden kurtulması için ortaya atılan Nabucco; Azerbaycan, Türkmenistan gibi enerji kaynaklarının Rusya’yı dışlayarak Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaşmasını öngörüyor. 

‘Türkiye’nin eli güçlendi’
Türkiye’nin 2014’te hayata geçmesi beklenen Nabucco’ya karşın, Rusya’nın Güney Akım’ına destek vermesi “AB’ye karşı enerjide elini güçlendirmesi” olarak değerlendirildi. Diplomatik kaynaklar, Türkiye’nin Güney Akım’a verdiği destek için “Putin’in Ankara ziyareti ve Berlusconi ’yle Putin’in Ankara’da buluşmasıyla birlikte bölgemizdeki enerji denkleminde çok stratejik değişiklikler olacak. Türkiye, enerjide vazgeçilmez ülke. Enerjide Güney Akım-Nabucco rekabetinin kızışması Türkiye’nin işine gelecek” yorumunu yaptı.
Güney Akım, İtalyan Eni ve Rus Gazprom’un ortak projesi. Yunanistan da projede yer alacağını açıkladı. Projeye göre, Rus doğalgazı Karadeniz’den geçirilerek Bulgaristan’dan Avrupa’nın kuzeyi ve güneyine ulaştırılacak. Hattın üç yılda tamamlanması öngörülüyor.

Bir günde 20 belge imzalandı
İki ülke heyetleri arasında yaklaşık beş saat süren görüşmelerin ardından Türkiye ve Rusya arasında şu anlaşma, protokol ve mutabakat metinleri imzalandı.
1) Nükleer Kazaların Erken Bildirimi, Nükleer Tesislerle İlgili Bilgi Değişimi Anlaşması
2) Nükleer Güç İşbirliği Anlaşması
3)Petrol işbirliği Protokolü
4) Türkiye’nin Batı hattından 2011’den sonra da doğalgaz almasını öngören doğalgaz protokolü
5) Rusya’nın Güney Akım doğalgaz boru hattının Türkiye’nin munhasır ekonomik bölgesinden geçmesine dair mutabakat
6) TÜBİTAK ve Rus Uzay Ajansı arasında ‘Dış Uzayın Keşfi ve Barışçıl Amaçlarla Kullanımı İşbirliği Mutabakatı’
7) TSE ile Rusya Federal Regulasyon ve Meteoroloji Kurumu arasında ‘Standardizasyon Anlaşması’
8) Kültürel  Değişim ve İşbirliği Programı
9) Su ürünleri Gıda Güvenliği İşbirliği
10) Gümrük İşlemlerine ilişkin Mutabakat Zaptı
11) Sermaye Piyasaları İşbirliği Memorandumu
12) 9. Karma Ekonomik Komisyonu Protokolü Başbakan Erdoğan, bu anlaşmaların yanısıra TPAO, Aksa, Tüpraş, Çalık Holding gibi şirketlerin Rus muhataplarıyla sekiz ayrı belge daha imzaladığını, ziyaret sırasında imzalanan belge sayısının 20’ye çıktığını bildirdi.


    ETİKETLER:

    Silvio Berlusconi