Türkiye'de Brezilya üssü

Dışişleri Bakanı Gül'ün Brezilya gezisinden iyi haberler var. Irak'ın yeniden yapılanmasında aktif rol almak isteyen Brezilya, Türkiye'yi üs olarak seçti.
Haber: SERKAN DEMİRTAŞ / Arşivi

BRASIL - Türkiye, Irak'ın yeniden yapılanması sürecinde önemli bir rol oynamaya çalışan Brezilya'nın bölgedeki üssü olacak. Brezilya Dışişleri Bakanı Celo Amorim'in Gaziantep ya da Urfa gibi Irak'a yakın kentlerde büyük depolar tutulması ve buradaki malların Türk şirketlerince nakliye edilmesi önerisine olumlu yanıt verildiği öğrenildi. ABD karşıtı söylemleriyle bilinen Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva'nın da "Irak politikanızı yakından takip ettim. Takdirle karşılıyorum" dediği öğrenildi.
Resmi bir ziyaret için işadamları, milletvekilleri, bürokrat ve gazetecilerle beraber Brezilya'ya gelen Gül'ün ilk günü oldukça yoğun geçti. Lula da Silva'nın yanı sıra Temsilciler Meclisi Başkanı Aldo Rebelo ile de görüşen bakan, bölge ülkelerinde görev yapan Türk büyükelçileriyle de bir tanışma toplantısı yaptı. İki ülke heyetleri arasında yapılan görüşmelerde ele alınan konular şöyle:
Irak üssü: Brezilya, etnik bağları bulunan Ortadoğuy'la hep ilgili oldu. 1980'lerde Irak'la ticareti 1.5 milyar doların üstündeydi. Savaştan sonra ülkenin yeniden imarı için devreye girdi. Bu amaçla ilk karargâh olarak Ürdün'ü seçti. Ancak El Kaide'nin geçen aylardaki bombalı saldırılarının ardından Türkiye'de depolar tutmak, fuarlar düzenlemek istiyor. Bunun için en uygun kent olarak Gaziantep ile Urfa görülüyor. Türkiye de bu malların Irak'a nakliyesini üstlenecek.
Lula'dan takdir: ABD'nin en büyük karşıtlarından biri olan Lula da Silva, Gül'le görüşmesi sırasında "Irak politikanızı yakından takip ettim. Bunu takdirle karşılıyorum" dedi. Bakan Gül de Da Silva'yı tarif ederken "Sol görüş geleneği olarak bağımsızlığa çok önem veriyor" dedi.
İzolasyonlara karşıyız: İki bakanın görüşmesinin ardından yapılan basın toplantısında, Kıbrıs'la ilgili bir soru üzerine Amorim, "Ekonomik izolasyon taraftarı değiliz. Brezilyalı işadamları oraya gitmekte serbesttir. Tanıma konusunda BM'yi izleriz" dedi.
Alkolle çalışan motor: Dışişleri Bakanı Gül, temaslarının ardından gazetecilere bilgi verirken, iki ülkenin 'etanol' (alkol) konusunda ortak çalışma yapma kararı aldığını bildirdi. Gül, "Etanolle çalışan uçak bile yapmışlar. Otomobillerin yüzde 30'u etanolle işliyor. Bu konuda ortak çalışma kararı aldık çünkü AB araç yakıtının yüzde 10'unun etanolden oluşmasını istiyor" dedi.
15 saatte Sao Paulo: Gül, İstanbul-Sao Paulo uçuşu için çok ısrar ettiklerini ve Brezilyalıların önce şüpheyle karşıladıkları öneriyi kabul ettiklerini belirtti. Lula ile görüşmesi sırasında haritanın önüne geçerek iki ülke ilişkilerinin gelişmesi için hava bağlantısı kurulması gerektiğini anlatan Abdullah Gül, "Lula da kabul etti ve benim yanımda gerekli talimatı verdi" diye konuştu.
İşadamlarınız ilgisiz: Amorim, iki bakanın düzenlediği ortak basın toplantısında, dış ticarette Türkiye'nin çok açık vermesiyle ilgili bir soru üzerine "Belki de Brezilyalı işadamları daha aktif oldu. Zaten Gül de şimdi işadamlarıyla geldi" diye konuştu. Gül'de değerlendirmede haklılık payı olduğunu kaydetti.
20 milyon turist: Gül, Lula ile görüşmesine ilişkin bilgi verirken, "20 milyon turist rakamından etkilendi. Kendilerine 6-7 milyon geliyormuş, "Bu konuda sizden öğreneceğimiz çok şey var'" dedi. Brezilyalı yetkililerin özellikle tatil köyü kurma konusunda Türkiye ile işbirliği yapma arayışında olduğu kaydedildi.
Erdoğan'a davet: Amorim, Lula'nın Başbakan Tayyip Erdoğan'ı Brezilya'ya davet ettiğini, bu ziyaretin yakın gelecekte olabileceğini söyledi. Lula Da Silva'nın yıl sonundaki seçimler nedeniyle gelmesi beklenmiyor.
İki yeni elçilik: Gül, Türkiye'nin tanıtımı konusunda büyük sorun olan Latin Amerika bölgesinde ilk aşamada Peru ve Kolombiya'ya büyükelçilik açılmasının planlandığını belirtti. Dünyanın en kalabalık ikinci kenti Sao Paulo'ya da başkonsolosluk açılacak.
Futbol da konuşuldu
Gül'ün Brezilya'daki hemen her temasında 'futbol sohbetleri' de yaşanıyor. Brezilya Temsilciler Meclis Baskanı Eldo Rebelo, Gül'ü kabulü sırasında 1990'lı yıllarda Brezilya Merkez Bankası Başkanlığı'nı yürüten Türk İbrahim Eriş'i anımsatarak "Sizden Merkez Bankası başkanını aldık ama siz de bizim en iyi futbolcularımızı aldınız" dedi.
Bunun üzerine AKP Tokat Milletvekili Ergün Dağlıoğlu, TBMM Futbol Takımı'nın kaptanı olduğunu belirterek, "Bizim meclisin çok iyi bir takımı var. Balkan şampiyonu olduk. Sizinle ister Türkiye'de ister burada karşılaşmaya hazırız" dedi. Dışişleri Bakanı Gül, daha sonra bu anı gazetecilere aktarırken "Çok cesaretli bir öneriydi" dedi.
Futbol, iki ülke dışişleri bakanlarının basın toplantısında da gündeme geldi. Dışişleri Bakanı Amorim bir gazetecinin Türkiye'deki Brezilyalı futbolcularla ilgili sorusu üzerine "Çok iyi Türk futbolcular da biliyorum" dedi. Türkiye ziyareti sırasında bir takımın formasını giydiğini belirten Amorim, "Umarım bu durum diğer takımlarda rahatsızlık yaratmamıştır" diye konuştu.