'Türkiye'de petrol aramayız Tüpraş'ta payımız düşebilir'

Dünya petrol devi Shell Grubu'nun Yönetim Kurulu Üyesi, Petrol Ürünleri ve Kimyasallar Grup Başkanı Rob Routs...

İSTANBUL- Dünya petrol devi Shell Grubu'nun Yönetim Kurulu Üyesi, Petrol Ürünleri ve Kimyasallar Grup Başkanı Rob Routs, Türkiye'de petrol aramayı düşünmediklerini, stratejilerini rafinaj ve pazarlama faaliyeti üzerine kurduklarını söyledi. Routs, "Türkiye'deki planımız içinde Tüpraş'a ortak olmak da vardı. Bunun için Koç Grubu'yla ihaleye girdik. Hisse oranımız konusunda Koç'la pazarlığımız sürüyor. Hissemiz yüzde 10'un altına inebilir" dedi.
Petrol arama maliyetli: Unilever İcra Kurulu Başkanı Antony Burgmans'ın başkanlığını yürüttüğü Avrupa Sanayicileri Yuvarlak Masası'nın (ERT) Başbakan Tayyip Erdoğan'la buluşması nedeniyle Türkiye'ye gelen ve Shell'de 140 ülkeden sorumlu Rob Routs, Shell Türkiye Genel Müdürü Canan Ediboğlu ile birlikte gazetecilerle sohbet toplantısı düzenledi. Routs, petrol arama işinin çok maliyetli olduğunu belirterek, "Bu yıl yatırıma 15 milyar dolar ayırdık. Bunun 12 milyar doları petrol arama için. Açılan kuyuların ancak yüzde 30'undan petrol çıkıyor. Bu, maliyeti artırıyor. Kullandığımız maddelerin fiyatı da çok hızlı artıyor."
Türkiye öncelikli değil: Rob Routs, 'Türkiye'de petrol arayacak mısınız' sorusuna şu yanıtı verdi: "Biz dünyaya genel olarak bakarız ve bazı bölgeleri öncelikli olarak belirleriz. Çünkü kaynaklarımızın da bir sınırı var. Türkiye bu anlamda öncelikli değil ve yani petrol aramayı planladığımız ülkeler arasında yok. Shell, 1923 yılından beri faaliyet gösterdiği Türkiye'yi pazarlama alanında büyümeyi planladığı 6 ülke arasında görüyor. Bunun önemli nedenlerinden birisi, Türkiye'nin yüksek büyüme potansiyeli. Turcas'la ortak girişim kurmaya yönelmemiz, Tüpraş ihalesine girmemiz, hep Türkiye stratejimizin bir parçası. Altını çizmek istediğim bir nokta da, Shell olarak vizyonumuz, girdiğimiz alanlarda ya 1 ya da 2 numara olmaktır.
'Lider olmazsak gideriz'
Bunu gerçekleştirmediğimiz ülkelerde o alanlardan çıkarız. Avrupa'da örneğin İspanya'da petrol dağıtımından çıktık. Türkiye'de pazar payımıza baktığımızda da toplam yüzde 15.5 ile ikinciyiz. Kurşunsuz benzinlerde, farklılaştırılmış yakıtlarımızla yüzde 24.5 pazar payıyla 1 numarayız. Seneye Turcas birleşmesiyle genel pazar payında da 1 numarayı hedefliyoruz. Arama-üretim o kadar maliyetli bir alan ki, bunları daha başarılı olacağımız ülkelerde gerçekleştirmeyi düşünüyoruz. ."
Tüpraş'ta ne olacak?: Routs, Türkiye'de pazarlamada büyüme kararı çerçevesinde Tüpraş ihalesine Koç Grubu'yla katıldıklarını belirtti. Routs, "Tüpraş ihalesi için sınırlı bir kaynak ayırdığınız biliniyor. Nitekim Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Koç, Tüpraş'ın yüzde 55'inin fiyatının 4 milyar 140 milyon doları bulması nedeniyle hissenizin yüzde 10'dan yüzde 3'e düşebileceğinden söz etti. Kararınız nedir, hisseniz gerçekten düşecek mi?" sorusunu şöyle yanıtladı: "Tüpraş'ta Koç Holding'le ortaklığımız, Türkiye'deki büyüme stratejimizin bir parçası. Tüpraş'ta yüzde 10'un üstüne çıkmayacağız. Ancak yüzde 10'un altına inebiliriz. Bu konuda Koç'la görüşmelerimiz sürüyor. Ne miktarda yatırım yapacağımız görüşmeler sonunda ortaya çıkacak ve rakamı o zaman açıklayacağız."
Bu işi iyi biliyoruz: Rob Routs, "Tüpraş ihalesi öncesinde, yerli gruplardan bazılarıyla yaptığınız görüşmelerde, 'Biz fazla para koymayız, hissemiz yüzde 10 olsun, ama Tüpraş yönetimi bizde olsun. Çünkü biz bu işi biliriz' demişsiniz. Bunu Koç Holding'e de söylemişsiniz. Nitekim Mustafa Koç da bunu doğruladı. Neden fazla para koymak istemiyorsunuz?" sorusuna "Shell'in dünyanın değişik ülkelerinde 50 dolayında rafinerisi, 20 dolayında petro-kimya tesisi var. Yani, bu konuda çok tecrübeliyiz, know-how'ımız güçlü. Tüpraş'ı yönetmek elbette hassas bir konu. Bizim istediğimiz rafineri konusundaki bilgi ve tecrübemizi Koç'la Tüpraş'ta değerlendirmek. Deneyim ve know how bir rafineride kârı 50-100 milyon dolar fark ettirir" yanıtı verdi.
Petkim ile ilgilenmiyoruz: Routs, "Shell, petro-kimya sektöründe de var. Türkiye'de Petkim'in özelleştirilmesi de söz konusu.
İhaleye katılmayı düşünüyor musunuz?" sorusunu, şöyle yanıtladı: "Biz daha çok ham petrolü işleyip bir sonraki aşamaya getiriyoruz. Daha ötesiyle ilgimiz yok. Petkim bizim işimizle tam olarak örtüşmüyor. Bu nedenle de ilgili değiliz" diye yanıtladı.
'Boru hatları önemli'
Rob Routs, "Türkiye'nin dünya enerji sektöründe oynayacağı rol konusunda ne düşünüyorsunuz?" sorusuna şu yanıtı verdi: "Türkiye'de boru hatları ile ilgili çok büyük projeler var. Kazakistan ham petrolünün bir şekilde Avrupa'ya akması gerekiyor. Boğazlardaki geçişlerde biliyorsunuz bir kısıtlama var. Rusya'daki ham petrolün bir şekilde rafinerilere gönderilmesi gerekiyor. O yüzden boru hatları çok önemli ve Türkiye'nin bu noktada önemli rol oynayacağına inanıyoruz. Her türlü gelişmeyi yakından izliyoruz."
Rakamlarla Shell Türkiye
Toplam pazar payı: Yüzde 15.5 (Pazar ikincisi)
Toplam benzin istasyonu: 618
2004 cirosu: 3.2 milyar dolar
2005 ciro hedefi: 4 milyar dolar
Çalışan sayısı: 446