Türkiye'de son 13 yılda fındık dikim alanları 140 bin hektar arttı

Türkiye'de son 13 yılda fındık dikim alanları 140 bin hektar arttı
Türkiye'de son 13 yılda fındık dikim alanları 140 bin hektar arttı

Fındık üretim alanı bakımından büyüklüğü elinde bulunduran Türkiye?de verimin, diğer ülkelere göre düşük olduğu gözleniyor. FOTOĞRAF: OSMAN ŞİŞKO / AA

Yeni fındık stratejisinin ana temasını fındık alanlarının sınırlandırılması oluştururken, veriler Türkiye'nin geleneksel fındık üretim alanlarının dışına çıktığını gösteriyor. Fındık alanlarında artış yaşanırken, rakiplerde düşüş var

TRABZON - Hükümetin fındık politikasını sil baştan yenileyen yeni stratejisine sektör temsilcileri ve üretim bölgelerinin siyasetçilerinden tepki gelirken, Türkiye’nin ihracatının başındaki isim TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi’den destek geldi. Büyükekşi, zamanla ihracatın artacağını söyledi.
Geleneksel üretim bölgesi olan Ordu, Giresun ve Trabzon’un dışında, Samsun ile Düzce, Sakarya ve Bolu’ya kadar yayılan fındık alanlarında son 13 yılda 140 bin hektar artış gerçekleşti. Yeni açıklanan fındık stratejisinin ana temasını fındık alanlarının sınırlandırılması oluştururken, veriler Türkiye’nin geleneksel fındık üretim alanlarının dışına çıktığını gösteriyor.

Çin’den Giresun’a geldi
Milattan önce 2 bin 838 yılından kalma Çin belgelerinde rastlanan fındık, Giresun’a, milattan önce dördüncü asırda deniz yoluyla ulaştı. Ana üretim bölgesi olarak bilinen Ordu’nun Ünye ilçesi ile Trabzon’un Sürmene ilçesi arasında kalan bölümde, Osmanlı’dan beri sürekli artış göstererek yayılan fındık üretimi, daha sonra ülkenin Karadeniz kıyılarına genişleyip yayıldı.
Türkiye’de 1995 yılında 500 bin hektar olan fındık ekim alanı, 2000 yılında 540 bin hektara, 2005 yılında 584 bin hektara, 2008 yılında ise 640 bin hektara ulaştı. Türkiye’de fındık alanlarında artış yaşanırken, diğer başlıca fındık üreticisi ülkelerde genellikle düşüş gözleniyor. Üretim alanı bakımından büyüklüğü elinde bulunduran Türkiye’de verimin, diğer ülkelere göre düşük olduğu gözleniyor. ABD’de bir dekardan 225 kilo fındık alınırken, bu rakam İtalya’da 155 kilogram, Türkiye’nin dekarda veriminin ise ortalama 100 kilo civarında olduğu belirtiliyor. Doğu Karadeniz’in bazı kesimlerinde ise bu rakam 60-70 kiloya kadar düşüyor.

En fazla artış Ordu’da
Türkiye’de Akçakoca, Ordu, Giresun ve Trabzon yöresinde üretilen fındık alanlarında ise 2001 yılıyla birlikte an fazla artış Ordu yöresinde oldu. Bu bölgede 2001 yılında 226 bin hektar alanda fındık üretimi gerçekleşirken bu rakam 2008 yılında 277 bin 800 hektara çıktı. Fındık alanlarında en az artış Giresun yöresinde olurken, bu bölgede 2001 yılında 100 bin hektar olan fındık dikim alanı, 2008 yılında 6 bin hektar artış gösterdi. Akçakoca’da 2001 yılında 162 bin hektar olan üretim alanı 2008 yılında 188 bin 200’e, Trabzon’daki alan ise 57 binden 68 bin hektara yükseldi. 

TİM Başkanı: İstikrar
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, yeni fındık stratejisinin kısa vadede aleyhte gibi gözükse de rekabetçi bir fiyat seviyesinin orta vadede gerek miktar, gerekse fiyat bazında ihracatı arttıracak bir etki yapacağının aşikar olduğunu kaydetti. Büyükekşi, bu düzenlemelerin orta vadede arz/talep dengesizliğini engelleyeceğini ifade etti. Büyükekşi, şöyle dedi: “Bu düzenleme sayesinde orta vadede tarım ürünleri ihracatçılarımız fiyat ve miktar bazında önlerini görebilecek ve uluslararası piyasalarda daha rahat rekabet edebilir hale geleceklerdir.
Tarıma dayalı sanayilerimiz ham madde bazında istikrar kazanacaktır. Arz/talep dengesizliklerinden kaynaklanan tarım ürünleri ithalatımız miktar ve maliyet bazında azalacaktır. Arzı fazla olan ürünlerin yerine yetiştirilecek olan ürünler yeni ihracat imkânları yaratacaktır.”

Yaklaşım gerçekçi
Düzenlemenin fındık konusunda getirdiği yaklaşımı da oldukça tatmin edici bulduklarını belirten Büyükekşi, bu düzenlemeyle fındık arzındaki artışın önüne geçildiğine, Türkiye’nin kendi parasıyla İspanya, İtalya ve Arjantin üreticilerini desteklemekten kurtulduğuna ve fındığın fiyatını piyasaya bıraktığına işaret etti. Büyükekşi, “Bu durum kısa vadede aleyhimize gibi gözükse de rekabetçi bir fiyat seviyesinin orta vadede gerek miktar, gerekse fiyat bazında ihracatımızı arttıracak bir etki yapacağı aşikardır. Bu piyasasının bilimsel bir kuralı. Kimse endişe etmesin” dedi. 

Tanıtımcılar da memnun
Fındık Tanıtım Grubu, gerçek fındık üreticilerinin fındık toplamak için paraya ihtiyaç duyduğunu belirterek, bunun için 2010’da ödenmesi planlanan primlerin bir kısmının ağustos  başında ödenmesi ve kamu bankalarının fındık üreticisinin fındık toplama işçiliği için ihtiyacı olan kaynakları düşük maliyetle sağlamasını önerdi.
Yeni stretjiyi de değenlendiren grup, aksaklıkların süreç içinde giderileceğini belirti. Açıklamada, yeni düzenin orta vadede arz ve talebin bir dengeye girmesine neden olacağı ve buna bağlı olarak devletin her yıl fındık almak zorunda kalmayacağı; Türkiye’nin kendi parasıyla İspanyol, İtalyan üreticisini desteklemekten kurtulacağı; makul fındık fiyatının, küresel piyasalarda tüketimin artmasına neden olacağı ve orta vadede fiyatların artış trendine gireceği kaydedildi.

İspanya’da da ekim alanı azaldı
Türkiye’de fındık alanlarında artış yaşanırken, diğer başlıca fındık üreticisi ülkelerden İtalya’da 1995 yılında 68 bin 692 hektar olan üretim alanı, 2007 yılında 68 bin 500 hektara düştü, İspanya’da ise aynı şekilde 1995 yılında 22 bin 158 hektar olan alan 2007 yılında 20 bin hektara geriledi. ABD’de fındık alanlarında çok az bir artış yaşanırken, 1995 yılında 11 bin 320 hektar olan fındık alanı, 140 hektar artarak 2007 yılında 11 bin 460 hektara ulaştı. Türkiye’nin komşu ülkesi Gürcistan’da ise Türkiye’ye benzer bir artış gerçekleşti. 

Azeriler’de de artış var
Bu ülkede 1995 yılında 800 hektar alanda fındık üretimi yapılırken, bu rakam 2007 yılında 9 bin 250 hektara kadar yükseldi. Aynı şekilde Azerbaycan’da da 1995 yılında bin 500 hektar olan alanlar, 2007 yılında 17 bin 500 hektar gibi rekor bir seviyeye geldi.
(aa, Radikal)