TÜSİAD krizden çıkış için 'U' dedi

TÜSİAD krizden çıkış için 'U' dedi
TÜSİAD krizden çıkış için 'U' dedi

Ngozi Okonjo-Iweala, ?2009 kayıp yıl, 2010?da toparlanma olacak?dedi. FOTOĞRAF: EVRIM AYDIN / AA

Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Ngozi Okonjo-Iweala, TÜSİAD üyeleri nezdinde krizden çıkış senaryosu 'anketi' yaptı, çoğunluk 'U' şeklinde görüş beyan etti
Haber: FUNDA ÖZKAN / Arşivi

BODRUM - Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği’nin (TÜSİAD) Bodrum’daki Yüksek İstişare Konseyi (YİK) toplantısında konuşan Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Ngozi Okonjo-Iweala, dünya gündemindeki krizden çıkış tartışmalarına işaret ederek, salonda bulunanlara krizden çıkışa dair görüşlerini sordu.
‘L’ şeklinde olacağını düşünenler üç kişi kadardı. ‘V’ şeklinde olacağını düşünenler beş kişiydi. ‘U’ ise çoğunlukta.
Ngozi Okonjo-Iweala da ‘L’lerin fazla kötümser, ‘V’lerin çok iyimser olduğunu vurgulayarak, ‘U’ şeklindeki  tahminlerin ağırlıkta olmasına sevindiğini belirtti ve Dünya Bankası olarak kendilerinin de öngörüsünün bu yönde olduğunu söyledi.
Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Ngozi Okonjo-Iweala’nın toplantıdaki sözlerinde şu vurgu da vardı: “2009 kayıp yıl, 2010’da toparlanma olacak.”
Belirsiz dönem vurgusundan sonra şunları da söyledi: “2011 yılına gelindiğinde gerçek anlamda, 2007 yılında olduğu eski büyüme oranlarına dönmüş olacağız.”

‘Gemilere dikkat edin’
Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Ngozi Okonjo-Iweala, TÜSİAD üyelerine bir de tavsiyede bulundu: “Limanları takip edin. İngiltere’de şu an limanlar gemilerle dolu. Demir atmış gemiler, ticaretin olmadığını gösterir. Ticaret yok ki, taşıyacak malları yok, limanda bekliyorlar.”
Kriz sonrası yeni döneme ilişkin de Ngozi Okonjo-Iweala, artık hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı vurgusuyla birlikte şunları söyledi: “Çin bile artık sadece ihracatla ayakta kalamayacak. Küreselleşmede daralma olacak, riskten kaçınma söz konusu olacak, sermaye hareketlerinde daha isteksiz olunacak.”
Ngozi Okonjo-Iweala, 2001 krizi sonrasında yaşama geçirilen reformlar sayesinde Türkiye’nin küresel ekonomik krizi ‘son derece metanetli karşıladığını’, ancak henüz ‘karanlık dönemlerin’ atlatılmadığını vurguladı ve “Kriz sonrası Türkiye’nin de nasıl olacağını şimdiden öngörülerde bulunmak üzere çalışmalısınız” dedi. Okonjo-Iweala sözlerini şöyle sürdürdü:

Türkiye’ye dört tavsiye
“Türkiye’de dört önemli husus bulunuyor. Yurtiçi tasarrufun artması, mevzuat ve kamu reformu ile birlikte kamu hizmetlerinde verimliliğin artması, özel sektör yatırımlarının artması ve bölgesel hatta dünyada liderlik.”

‘Özel sektöre ağırlık verilmeli’
Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Ngozi Okonjo-Iweala, Türkiye’nin yurtdışından sermaye çekerken de en doğruyu yapan ülke olduğuna dikkat çekti ve şunu söyledi:
“Yurtdışından gelen sermaye de yatırım amaçlı kullanıldı, tüketim amaçlı değil. Şimdi bunun faydasını görüyor Türkiye. Kriz sonrası avantajlı olabilmesi için de özel sektör yatırımlarına ağırlık vermesi gerekiyor. Bu rekabetçi gücü açısından çok önemli. Aynı zamanda bölgesel hatta dünya çapında liderliğini de sağlayacaktır.”
Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Ngozi Okonjo-Iweala, toplantıyı izleyen TÜSİAD üyesi işadamlarına şöyle seslendi:

‘Güney Afrika’ya yönelin’
“Uzun vadeye bakın, yeni pazarlara yönelik. Mesela Güney Afrika’nın da güneyine bakın. Geçenlerde bir toplantı vardı, 900 kadar iş insanı gelmişti. Türkiye’den tek bir iş insanı yoktu ama karşılığında çoğunlukla Çinliler vardı. Gelişmekte olan piyasalara daha çok yatırım yapın.”
Okonjo-Iweala, Türkiye’deki şirketlerin 2009 sonuna dek 3-4 milyar dolarlık borcu olduğuna dikkat çekerek, ödemeler dengesinin önemini de vurguladı.

‘Büyük iş imkânını KOBİ’ler yaratıyor’
Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Ngozi Okonjo-Iweala, kriz sonrası gelişmekte olan ülkelerin yurtdışından daha az sermaye girişine ‘tahammül etmek’ durumunda kalacağını belirtirken, Türkiye’nin de bundan sonra yurtiçi tasarruflara önem vermesi gerektiğini anlattı. Buna karşılık ‘Türkiye’de ulusal tasarrufların çok düşük olduğunu’ hatırlattı ve şunu söyledi: “Dış rezerv ve dış borçlanma yoluyla Türkiye bugüne kadar belirli bir yere gelmiştir. Ancak tasarruflar mutlaka artırılmak durumundadır.”
Bu arada KOBİ’lerin önemine dikkat çekti. TÜSİAD üyelerine de şöyle seslendi:

‘Destek olun’
“Sizler büyük sanayicilersiniz ancak büyük iş imkânını asıl KOBİ’ler yaratıyor. Dolasıyısla KOBİ’lere destek çıkılmalı. Unutmayalım ki Türkiye’de işsizlik özellikle gençlerde yüzde 24’lere dayandı. Sizler, KOBİ’ler vasıtasıyla iş imkânı yaratmalısınız.”
Başkan Ngozi Okonjo-Iweala, ‘krizden öncelikle hangi sektörlerin çıkacağına dair’ öngörüsünün sorulması üzerine de, “Böyle bir öngörü için henüz çok erken” yanıtı verdi.