Ucuz enerjinin 9 formülü

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, ucuz enerji için uygulanan 9 aşamalı operasyonu Radikal'e açıkladı. Çeaş-Kepez operasyonu ile başlayan süreçte yerli kaynaklara ağırlık veren bakanlık, bu sayede elektriğe 31 aydır zam yapmıyor.
Haber: SERKAN DEMİRTAŞ / Arşivi
HİLAL KÖYLÜ / Arşivi

ANKARA - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, ucuz enerji için uygulanan 9 aşamalı operasyonu Radikal'e açıkladı. Çeaş-Kepez operasyonu ile başlayan süreçte yerli kaynaklara ağırlık veren bakanlık, bu sayede elektriğe 31 aydır zam yapmıyor.
Güler, Çeaş-Kepez operasyonuyla devletin 11 santral ve 43 trafoya el koyduğunu belirterek, "Kendilerini uyarmamıza rağmen gerekli düzenlemeleri yapmadılar. O operasyonun siyasetle hiçbir ilgisi yoktu, bunun öyle olmadığını bugün daha iyi görüyoruz" dedi. Güler, şunları iletti:
"31 aydır elektriğe zam yapmıyoruz. Bunu, uyguladığımız enerji politikası ile başardık. Yerli kaynaklara ağırlık vermek, masraflı olanları durdurup onun yerine ucuzu koymak... Mobil santralları durdurduk mesela. Bulgaristan'dan elektrik alımını kestik. Kömüre ve suya ağırlık verdik.
Elektrik konusunda bütün komşularımızla çok güzel ilişkilerimiz var. Irak'a, Nahçıvan'a elektrik satıyoruz. Gürcistan'da arkadaşlarımız görüşme halindeler. 2006'da Avrupa Elektrik Nakil İşbirliği Örgütü'ne üye olacağız. Bu bize büyük avantaj sağlayabilir."
Güler, merak edilen tüm soruların yanıtını Radikal'e verdi:
Enerjide yerli kaynak dediniz. BP'nin petrol arama gemisinin Boğazlardan geçtiğini duyduk. Yerli petrol için ilk sondaj ne zaman?
Gemi Meksika Körfezi'nden geldi ve Boğazlardan geçti. Köprünün altından geçebilmesi için kulesi 54 metre kesildi, şimdi Ereğli'de kule yeniden monte ediliyor. Temmuz ayında Hopa'nın 40 mil açığında petrol aramasına başlanacak. BP, bu iş için 104 milyon dolar harcıyor. Dünya da çok merak ediyor Karadeniz'i. Bu bölge ilk defa bütün katmanlarıyla incelenecek. Önce 2 bin metre inip denizin dibine ulaşılacak, sonra da 3 bin metre daha kazılacak. Milim milim neler olduğuna bakılacak ve o bilgiler bize yeni değerlendirmeler yapmamızı sağlayacak. İyimserim ama petrolcüler matkabın ucu petrole değmeden 'bulduk' demezler.
Son dönemde sık sık enerji diplomasisinden bahsediyorsunuz. Bunu açar mısınız?
Enerji konusundaki en önemli unsurlardan biri 'enerji güvenliği'. Bu biraz Milli Güvenlik Kurulu tanımı gibi görülebilir ama hem bugünün hem de geleceğin şartlarını sağlamak için çok önemli. Dolayısıyla dış politikanın da önemli bir boyutu oldu enerji güvenliği. Dünya haritasına bakalım isterseniz. Türkiye, enerji üreten ülkelerle tüketen ülkeler arasında tam bir köprü durumunda. Dünya petrolünün yüzde 40'ı, doğalgazın yüzde 65'i bizim bölgede. Enerjiyi çıkaran ülkelerle tüketen ülkelerin eksenleri üst üste gelmeyince bir sahip olma çatışması da çıkıyor. Burada da en önemli unsur enerji güvenliği. Bunu yaparken zaman eksenini de düşünmek gerekiyor. Dünyada enerjiyle ilgili projeksiyonlar 50 yılla yapılıyor. Biz ise henüz 20-30 yıllık eksenlerle yapıyoruz. Dolayısıyla çok iyi analizler yapmalıyız.
Türkiye'nin en önemli projesi Bakü-Tiflis-Ceyhan'a ilişkin vizyonunuz nedir?
BTC, 170 imzanın atıldığı bir proje. Boru hattı dolduğunda içindeki petrolün değeri 500 milyon dolar olacak. Dolayısıyla sadece ülkler yok. Ceyhan'da töreni 27 Ekim gibi düşünüyoruz. Burada bir petrol borsası kurulursa bizim için çok iyi olacak. Benim hayalimde bir Rotterdam gibi olmak var. Ceyhan'a KerkükYumurtalık'tan Irak petrolü geliyor. BTC ile Azeri petrolü geliyor. Samsun-Ceyhan hattı ve yeni terminalleri planlıyoruz. Mavi Akım da İsrail'e uzanırsa Ceyhan dilediğimiz gibi bir enerji borsası olabilir. Görüldüğü gibi değişik ülkelerden enerji Ceyhan'a akıtılırsa bu büyük zenginlik olacak.
'Atı vurmamaya çalışıyoruz'
Bakanlığın yolsuzluklarla anılması ve büyük operasyonun ardından herkesin serbest olması konusunda ise Bakan Güler şunları söylüyor:
"Aslında orada yapılan bir şey yok... Şöyle anlatayım: Enerji konusu hassas bir konu. Temiz geldik, temiz gitmek istiyoruz. Temelde sorun sistemde. Şu anda Türkiye'de 750 bin elektrik hırsızı varsa, bu işin küçüğünden büyüğüne doğru gittiğinin işaretidir. Sistem, paranın döndüğü, anlaşmaların uzun vadeli olduğu bir sistem.
Onun için burada çok sistematik yapılmış olaylarla karşılaşıyoruz. Bakıyorsunuz her şey normal görünüyor, incelediğiniz zaman çok özenle hazırlanmış olaylarla karşılaşıyorsunuz. Çeaş-Kepez olayı bunlardan bir tanesi işte. Mavi Akım meselesi örneğin. Bitmiş kontratları düzeltmek çok zor.
Biz arı kovanına çomak sokmakla kalmadık, kovanı tersine çevirdik. Bazı şeyler söylenmez, yapılır dedik ve öyle davranıyoruz. Sistemi yeniden inşa ediyoruz. Ve enerji yönetimini kurduk. Örneğin kömürde yaptığımız çalışmanın önemi ileride görülecek. Üretim arttı, bütün kömür sahaları faaliyete geçti. Kömür fiyatları 50 dolar düştü. Bu sene 1.5 milyon ton kömür dağıtacağız. Elektriğe zam yapmayışımızda bu çalışmaların büyük rolü var. Birden fazla cephede savaşıyoruz. Bu savaşın içinde yolsuzluk, verimsizlik, kötü yönetim, eski alışkanlıklar, lobiler var. Atın üzerindeki sineklerle mücadele ederken, atı da vurmamaya çalışıyoruz. Yolsuzlukları önlemek için bürokrasiyi azaltıyoruz. Bir projede ne kadar imza varsa yolsuzluk olanağı ve olasılığı da o kadar artıyor. İhaleler sürecinde çapraz denetim uyguluyoruz. Bilgi sistemimizi de bunun üzerine kuruyoruz."
Hayatımı kamulaştırdım
Enerji Bakanı Güler özel hayatı ile ilgili de şunları söyledi: "Ar-Ge'ye çok önem veren bir yapım var. Türkiye'nin sorunlarını ODTÜ günlerinden itibaren çalışmıştık. 'Şans, hazırlıklı beyinlere yardım eder' diye benim çok sevdiğim bir söz var. Bir başka söz de, 'Hayat ileriye doğru yaşanır ama geriye doğru anlaşılır.' Konumla ilgili tüm yayınları takip ederim. Hızlı okuma tekniğine sahibim. Çok rahat ve çabuk okuyorum. Sıkı bir arşivimiz var. Dünyaya kuşbakışı bakmaya çalışıyoruz. Bakarsanız, görürsünüz. Bir de işi sevmek meselesi tabii. Sevmezseniz, hiçbir şey yapamıyorsunuz. Ev hayatımız da etkileniyor. Hayatımızı kamulaştırdık. Bu, bir görev bölümü. Paylaşmayı biliyorsanız, külfetine de katlanıyorsunuz. Aynı anda ben üç işi birden yapabiliyorum. Eve erken gittiğimde, çocuklar 'Allah Allah, bir gariplik mi var?' diyorlar. İnsanın iki tane gücü var. Biri aklı, biri gönlü. İki kanatla beraber uçarsanız, başarılı oluyorsunuz."
Ucuzluğa giden yol
1. Çeaş-Kepez operasyonu
2. Bulgaristan'dan elektrik alımı durduruldu
3. Mobil santrallar operasyonu
4. Rusya doğalgaz görüşmeleri (indirim ve al ya da öde)
5. TKİ'nin konut sektörüne girmesi
6. TTK'nin taşkömürü sahalarının özel sektöre açılması
7. Elektrik üretiminde doğalgaz yerine kömür ve su kullanımı
8. Yap-işlet-devret santralı
9. İran ile doğalgaz görüşmeleri