Uzmanlar uyardı: BTC boru hattı daha büyük zarar edecek

Uzmanlar uyardı: BTC boru hattı daha büyük zarar edecek
Uzmanlar uyardı: BTC boru hattı daha büyük zarar edecek

BTC ile yıllık 50 milyon ton petrolün taşınması hedefleniyordu.

Kazak petrolünün BTC yerine Samsun-Ceyhan'dan geçirilmesinin BTC'ye büyük zarar vereceği belirtiliyor. Bu durumda Botaş değil, Ahmet Çalık'ın ortak olduğu Samsun-Ceyhan kazanacak
Haber: SONGÜL SELVİ / Arşivi

ANKARA - Yüzyılın projesi olarak tarihe geçen ve hayata geçtikten sonra milyonlarca dolar zarar eden Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı (BTC), daha da büyük zarar ederek kamuya yük olmayı sürdürecek. Enerji uzmanları ve eski üst düzey enerji bürokratlarınca oluşturulan internet grubunda, daha önce BTC hattı üzerinden geçirilmesi planlanan Kazak petrolünün Samsun Ceyhan Petrol Boru Hattı’ndan geçirileceği ve BTC hattının zarar etmesine neden olacağı tartışması kızıştı.
Daha önce Botaş ve Enerji Bakanlığı’nda bürokrat olarak çalışan üst düzey yöneticiler tarafından oluşturulan internet grubunda Kazak petrolünün BTC hattı yerine Samsun Ceyhan’dan geçirilmesi ile ortaya çıkacak kamu zararına dikkat çekildi. Geçtiğimiz günlerde Kazakistan petrol yataklarından çıkardığı petrolün tek taşıyıcısı olan Rusya ile yapmış olduğu anlaşma çerçevesinde Samsun Ceyhan Petrol Boru Hattı’ndan geçmesine karar kıldığı öğrenildi. Böylece, daha önce Bakü Tiflis Boru hattından geçirilmesi planlanan Kazak petrolünün Samsun Ceyhan Petrol Boru Hattı’ndan geçmesi ile bu petrolün geçişinden kamunun sağlayacağı kaynak söz konusu hattın yüklenicisi olan Başbakan Recep Tayyip Eroğan’ın yakın arkadaşı Çalık Holding’in patronu Ahmet Çalık’a gitmiş olacak.

Anlaşmaya ters
Yaklaşık 4 yıl önce Kazakistan, petrollerini dünya pazarına sunduğu Çin ve Rusya’ya bildirmeden Azerbaycan ile hükümetlerarası bir anlaşma imzalamış ve Kazak petrolünü Hazar Denizi altından Aktau-Bakü arasında yeni bir boru hattı döşenerek taşınmasına karar kılmıştı. Ancak, uzmanlar Rusya ile Kazakistan’ın petrolü Samsun Ceyhan üzerinden aktarmasını içeren bir anlaşma imzalayarak, BTC  projesine Kazak petrolünün aktarılması düşünün sona erdiğinin altını çiziyor. Bu da milyar dolarların yatırıldığı BTC’nin ekonomisinde zarara neden olacak. Oysa hükümetlerarası anlaşmaya göre Türkiye, BTC’nin ekonomik değerinin düşmesine yol açacak yeni boru hatları geliştirmeyecekti. 

Para Çalık’a gidecek 
Ayrıca söz konusu Kazak petrolünün BTC yerine Samsun Ceyhan’dan geçmesi nedeni ile petrol taşınacağı için bu para kamuya yani Botaş’a değil, Ahmet Çalık’ın ortak olduğu Samsun Ceyhan’a gidecek. Kazakistan’ın Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı’na katılmasının birinci nedeni Kazak petrollerinin çoğunun çıkarılması, işletilmesi ve pazarlamasını elinde bulunduran Amerikan şirketlerinin üçüncü bir seçenek için bastırmaları, ikincisi ise Kazakistan’ın her geçen sene petrol üretimini artırması ve mevcut yolların yetersiz kalması olarak değerlendirilmişti. 

‘Samsun Ceyhan rakip değil’
Ayrıca geçtiğimiz günlerde basına açıklamada bulunan BTC’nin ortaklarından BP Türkiye Başkanı Can Suphi, BTC hattının 1 milyon varil olan kapasitesinin 1.2 milyon varile çıkarıcağını açıklamış ve bunun yanı sıra Samsun-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı’nı rakip proje olarak görmediklerini belirtmişti.
Ancak, yaklaşık dört yıl önce Kazakistan petrolünün BTC’den akması planlanırken, bugün bu kaynağın Samsun Ceyhan hattından aktarılması girişimiyle BTC’nin proje safhasında hedeflenen yıllık 50 milyon ton petrolün taşınması ve tam kapasiteye ulaşılması hayali de rafa kalkmış olacak.